منبع مقاله درباره علامه طباطبایی

منبع مقاله درباره علامه طباطبایی

دانلود پایان نامه

 

در این آیات هشدار به گنهکاران داده می‌شود که بدترین عاقبت‌ها در انتظار آنها است و هر فاجر کافری که وارد آن شود از آن رهایی نخواهد داشت. تعبیر آیه‌ی (16) به صورت زمان حال، باز تأکیدی است بر اینکه این گونه افراد در این دنیا نیز از جهنم غایب نیستند و زندگی آنها خود دوزخی است.
3.3.1. اهمیت روز قیامت: خداوند در آیات (17 و 18) با تکرار لفظ آیه، عظمت روز قیامت را بیان می‌کند و در
آیه‌ی (19) امر و دستو را از آن خداوند بیان می‌کند که حکم به پاداش، عفو و کیفر، تنها از آن خداوند می‌باشد.
2.1.1. مفاد روایات تفسیری
اشاره
در منابع تفسیر روایی شیعه، روایات ذیل آیات سوره‌ی إنفطار این گونه بیان شدن است؛ در تفسیر قمی، روایت استناد داده شده به معصوم به چشم نمی‌خورد و آنچه بیان شد‌ه به خود مفسر اسناد داده شده است. در تفسیر البرهان از پیامبر أکرم و امام باقر هر کدام دو روایت و از امام صادق سه روایت (رجوع شود به شکل 1ـ1)، در تفسیر الصافی از پیامبر أکرم دو روایت، از امام باقر و امام کاظم هر کدام یک روایت و از امام صادق سه روایت (رجوع شود به شکل 1ـ4)، در تفسیر نور الثقلین از پیامبر أکرم پنج روایت، از امام علی و امام حسن هر کدام دو روایت و از امام کاظم سه روایت و از امام معصوم که نام ایشان دقیق مشخص نشده یک روایت، از امام باقر چهار روایت، از امام صادق نُه روایت و از امام رضا یک روایت به نقل از پیامبر بیان شده که همان روایت، از پیامبر بدون ذکر نام امام رضا آورده شده است (رجوع شود به شکل 1ـ7). با حذف روایات تکراری تعداد روایات ذیل آیات این سوره به 31 مورد می‌رسد.
با بررسی منابع روایی شیعه، تعداد آیات تفسیر شده و این که هر آیه در چند روایت بیان شده است به ترتیب تفاسیر بیان شده، به شکل‌ها با شماره‌ی (1ـ2)، (1ـ5) و (1ـ8) مراجعه شود. که در کل، از 19 آیه، ذیل 12 آیه‌ی آن روایت بیان شده است.
هر تفسیر روایی از منبع‌هایی استفاده کرده و مفسّر از هر منبع تعدادی روایت به انتخاب خود آورده است. به ترتیب تفاسیر بیان شده رجوع شود به شکل‌های: (1ـ3)، (1ـ6) و (1ـ9).
از 39 روایات أهل سنت در تفسیر الدرالمنثور 10 روایت به نقل از پیامبر أکرم ذیل آیات سوره‌ی إنفطار، وارد شده است که از آن میان هشت مورد آن مربوط به این قسمت و دو مورد دیگر در فصل بعد به آن پرداخته خواهد شد. تعداد آیات تفسیر شده از 19 آیه، شش آیه می‌باشد. رجوع شود به شکل شماره (1ـ10)
با توجه به این که این روایات هر یک ذیل آیه‌ای، وارد شده و از موضوعات متفاوتی برخوردار است آنها را تحت عنوان‌هایی به شرح ذیل می‌آوریم؛
1.2.1.1. بیان عناوین و تحلیل روایات تفسیری
1.1. پایداری برکات و عواقب سنت‌های نیک و بد: انسان هر عمل نیک یا بدی را که انجام می‌دهد عواقب و برکاتی برای او و جامعه به همراه دارد. بنا به روایتی از پیامبر أکرم که به این مطلب اشاره شده است، هر کس سنت خیری را ایجاد کند هم اجر عمل خود را دارد و هم مثل اجر عمل پیروانش را و اگر سنت شری را ایجاد کند هم وبال عمل خود و هم مثل وبال عمل پیروانش را دارد.
در متن روایت (من استنّ خیرا…. من استنّ شرا….) واژه‌ی «إستنّ» بیان شده است که ماضی باب إفتعال از ماده‌ی «سنن» می‌باشد. از نظر علم لغت این واژه به معنای سیره، روش،طریقه و شیوه‌ای که در طول زمان پیش برود به کار رفته است.
این روایت نشان می‌دهد تا چه اندازه انسان در برابر اعمال خویش، خوب باشد یا بد مسئول است تا آنجا که ممکن است بعد از گذشتن هزار سال، آثار عملش برای او پاداش نیک یا لعن و گناه به بار آورد.
همان طور که از معنای لغت و توضیح مورد نظر پیداست دو عنصر مهم در روایت نهفته است، یکی عملی است که از انسان سر می‌زند که در این جا وجود انسان به عنوان عامل ضروری است و دیگری گستره‌ی عمل انجام شده در طول زمان می‌با‌شد.
حذیفه بن یمان کلام پیامبر را بر آیه‌ی پنجم سوره تطبیق داده است که با مفاد ظاهری آیه مطابقت دارد و شرح می‌دهد که اعمال ما تأخر همان عمل‌هایی هستند که انسان انجام می‌دهد و به صورت سنت‌هایی در می‌آید که اثر این عمل به وسیله‌ی پیروی دیگران از آن باقی می‌ماند و می‌تواند برای او برکت یا عقوبت داشته باشد.
2.1. جهل، علت غرور: حاصل شدن غفلت به علت تأثیر عواملی می‌باشد که یکی از آن عوامل جهل است.
در منابع روایات تفسیری فریقین در روایتی پیامبر أکرم (غرّه جهله)، به صراحت، علت غرور و جرأت بر کرم الهی را «جهل» معرفی می‌کنند.
در خطبه‌ای مفصل از امام علی شرحی بر آیه‌ی قرآن و کلام پیامبر زده شده است. ایشان پس از بیان سؤال‌‌های توبیخی فراوان به درمان این غرور اشاره می‌کنند.
ایشان می‌فرمایند: برهان گنهکار، نادرست‌ترین برهان‌هاست و عذرش از توجیه هر فریب خورده‌ای بی‌اساس‌تر است و خوشحالی او از جهل اوست … پس سستی دل را با استقامت درمان کن و خواب‌زدگی چشمانت را با بیداری از میان بردار و اطاعت خدا را بپذیر.
جهل در لغت، خلاف علم معنا شده اما در کاربرد قرآنی گاهی به معنای جهل در مقابل عقل نیز به کار رفته است.‌که به همین معنا در روایات أهل بیت نیز بیان شده است. اما در این جا معنای دوم مناسب‌تر است چرا که با توجه به نظر برخی مفسرین، دور افتادن از اطاعت و بی‌اهمیتی نسبت به احکام واجب و حرام با توجه به آنچه امام علی در خطبه‌ی خویش بیان کردند، باعث جرأت پیدا کردن نسبت به خدا و موجب کفر، فسق و سقوط انسان از مکارم آداب کریمه می‌شود،‌در حالی که اگر آن را به معنای اول یعنی نادانی بگیریم اشتباه است، زیرا با توجه به آیات قرآن، علامه طباطبایی می‌فرمایند:
«اگر بگوید نادانی مرا فریب داد، در جواب گفته می‌شود: مگر پیامبران را نفرستادیم تا

مطلب مرتبط :   تحقیق رایگان درباره زبان های سامی

بستن منو