پایان نامه مدیریت در مورد :
کیفیت زندگی کاری

پایان نامه مدیریت در مورد : کیفیت زندگی کاری

دانلود پایان نامه

راستا برای بهبود شرایط زیست خود ، بشر سعی می کرد تا از استعدادها و توانمندیهای خود حداکثر بهره برداری را بنماید. ولی همواره مسأله اصلی این بود که یک زندگی مطلوب و با کیفیت چگونه زندگی است؟

در مراحل آغازین مطالعات تجربی مربوط به کیفیت زندگی کاری ، مطالعات بصورت تقلیل گرایانه و یک بعدی صورت می گرفت. به عنوان مثال ، به سال 1985 در شمال غرب انگلستان تحقیقاتی به نام مطالعه کیفیت زندگی انجام شد که طی آن مفهوم کیفیت زندگی کاری محدود به بیماریهای روانی مزمن در نظر گرفته شد(دونالد،2013). در مطالعاتی که بدین سبک در زمینه کیفیت زندگی کاری صورت می گرفت ، آن را به عنوان نقطه ای محوری جهت ارزشیابی بهداشت روانی تلقی می کردند. در طی دو دهه گذشته مفهوم کیفیت زندگی کاری از مفهوم روانشناختی صرف به یک مفهوم چند بعدی مبدل شده است(فیتزلا و همکاران،2012). این برداشت چند بعدی از مفهوم کیفیت زندگی کاری در سنجش و ارزیابی کارآیی سیاستهای رفاه اجتماعی نقش عمده ای را ایفا می کند. آنچه که امروزه در حوزه رفاه اجتماعی و بهزیستی اهمیت دارد ، اتخاذ دیدگاهی از کیفیت زندگی است که بتواند ابعاد اجتماعی ، اقتصادی ، روانی و زیستی را پوشش دهد. بطوریکه هدف اصلی آن ، بیشتر بررسی چند بعدی انسان می باشد. کیفیت زندگی کاری میان کارکنان مهم است زیرا شامل مشارکت فعال در بسیاری از برنامههایی میشود که سازمانها فراهم دیدهاند. علاوه بر آن، داشتن کیفیت زندگی کاری منجر به بهزیستی بهتر کارمندان و جامعه خواهد شد(محمود نور و علی عبدالله،2012).
لذا دربخش، به مباحث مربوط به تئوریهای کیفیت زندگی کاری ،شاخص های آن ،ابعادوزمینه های مطالعاتی
مرتبط پرداخته شده است .
2-2) بخش اول : کیفیت زندگی کاری
2-2-1) تعاریف و مفاهیم کیفیت زندگی کاری
در جامعهی امروزی، بهبود نیروی کار به یکی از مهمترین اهداف هر سازمان و کارکنانش تبدیل گشته است. از آنجایی که رابطهای مستقیم میان مدیریت منابع انسانی و کیفیت زندگی کاری وجود دارد، ایجاد زندگی جدیدی برای کارکنان از طریق بهبود کیفیت زندگی کاری، کلید موفقیت هر سازمانی میباشد(ابو طاهر،2014).
کیفیت زندگی کاری میتواند محیط کاری انسانیتری را تسهیل نماید که نه تنها نیازهای اولیه کارکنان بلکه نیازهای سطح بالا، رشد پیوسته و کارایی پیشرفته آنها را نیز پوشش میدهد(فارید و همکاران،2014).
کیفیت زندگی کاری از اوایل دهه 1970 تا کنون دیدگاه های متعددی پیرامون آن شکل گرفته اند. گرچه با گستردگی مفهوم کیفیت زندگی ارائه تعریف واحد و مورد قبول همگان از آن دشوار و یا حتی غیر ممکن است(سیرجی،2010). کیفیت زندگی عکس العمل افراد نسبت به کار ویژه پیامدهای فردی آن در ارضای نیازها و سلامت روانی می باشد (مهدی‌زاده اشرفی ،1389). فلدمن کیفیت زندگی کاری را در کیفیت روابط بین افراد و محیط خلاصه میکند و یاد آور می شود که در قالب برنامه ها و فعالیت هایی که در جهت بهبود کیفیت زندگی کاری انجام می شود ، در کنار و به موازات توجه به ابعاد فنی و اقتصادی که بیشتر مورد توجه سازمانها می باشد ، ابعاد انسانی نیز بایدمورد توجه قرار گیرند ( پرداختچی و همکاران ، 1388). کیفیت زندگی کاری همچنین میزان توان اعضای یک سازمان کاری در بر آورد نمودن نیازهای مهم فردی از طریق تجربیات را مورد بررسی قرار می دهد( لی،2009). داشتن یک نظام خوب ، شرایط کاری خوب ، پرداخت و مزایای خوب و جالب تر از همه ، کار چالش گرانه و امتناع کننده از مهمترین اهداف سیستهای ارتقا کیفیت زندگی کاری محسوب میشود (جزنی، 1388) . اعضاء سازمان از راه مجاری ارتباطی باز و متناسبی که زندگی کاری با کیفیت برای آنان ایجاد نموده است، در تصمیمهایی که بر شغل هایشان به خصوص و بر محیط کارشان به طور کلی اثر می گذارند به نوعی دخالت می یابند و در نتیجه مشارکت و خشنودی آنها از کار بیشتر می شود و فشار عصبی ناشی از کار برایشان کاهش می یابد . صائبی و طوسی (1388) کیفیت زندگی کاری را نمایانگر نوع فرهنگ سازمانی یا شیوه مدیریت قلمداد می کنند که کارکنان در سایه آن احساس مالکیت ، خود گردانی ، مسئولیت و عزت نفس می کنند( صائبی و طوسی، 1388).
در حال حاضر اتفاق نظر چندانی در زمینه چیستی مفهوم کیفیت زندگی کاری وجود ندارد. این مفهوم در حوزه های متفاوت علمی با برداشتهای متفاوت در حال حاضر بکار برده می شود. در اینجا به تعدادی از این تعاریف اشاره می شود:
کالمن در سال 1984 می گوید که کیفیت زندگی گستردگی و انبساط امید و آرزو است که از تجارب زندگی ناشی می شود(بونکه،2010).
فرانس می نویسند: « کیفیت زندگی کاری ، ادراک فرد از از رفاه است که به نظر می رسد از رضایت یا عدم رضایت در حیطه های اصلی زندگی ناشی می شود ( فرانس ، 2003).
سیرجی در سال 2011 کیفیت زندگی کاری را ابعاد جسمی ، روانی و اجتماعی می دانند که محدود به تجارب ، اعتقادات ، انتظارات و ادراک بیمار است( سیرجی، 2011 ).
زان در سال 1992 کیفیت زندگی را درجه رضایت در تجارب زندگی فرد می داند ، وی می گوید کیفیت زندگی ، شامل رضایت از زندگی ، رضایت در تصور از خود ، سلامت و فاکتورهای اجتماعی و اقتصادی است.
سازمان بهداشت جهانی نیز کیفیت زندگی کاری را اینگونه تعریف می کند : « ادراک افراد از موقعیتشان در زندگی ، در متن فرهنگ و نظام های ارزشی که در ان زندگی می کنند و در ارتباط بااهداف ، انتظارات ، ارتباطات و نیازهایشان است( نل، 2009).

دانلود پایان نامه
برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید
رشته مدیریت همه موضوعات و گرایش ها : صنعتی ، دولتی ، MBA ، مالی ، بازاریابی (تبلیغات – برند – مصرف کننده -مشتری ،نظام کیفیت فراگیر ، بازرگانی بین الملل ، صادرات و واردات ، اجرایی ، کارآفرینی ، بیمه ، تحول ، فناوری اطلاعات ، مدیریت دانش ،استراتژیک ، سیستم های اطلاعاتی ، مدیریت منابع انسانی و افزایش بهره وری کارکنان سازمان

مطلب مرتبط :   منابع و ماخذ مقالهسازمان همکاری اسلامی

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

علی رغم اختلاف نظرهایی که در تعریف کیفیت زندگی کاری وجود دارد ، توافقی ادراکی در بین متخصصین وجود دارد. اکثر متخصصین مؤافق این امر هستند که کیفیت زندگی شامل ابعاد مثبت زندگی می شود و مفهومی چند بعدی است.
2-2-2) ابعاد کیفیت زندگی
علیرغم تلاش بسیار متخصصین ، بحث ها در ارتباط با ابعاد کیفیت زندگی همچنان بر قوت خود باقی است. بطور کلی در حال حاضر اساس تئوریکی اندکی برای ابعاد کیفیت زندگی وجود دارد که آنهم در سخنرانیهایی منعکس شده که در حوزه بهداشت و سلامت ارائه شده اند. با این وجود اکثر تلاش هایی که در حال حاضر برای تعیین ابعاد کیفیت زندگی صورت می گیرد ، دیمی و اختیاری هستند.( توحیدالرحمن و همکاران، 2003 )
رشد پژوشهایی از این دست از یکسو ، و تحولات و تغییرات اجتماعی از سوی دیگر ، نفوذ هر چه بیشترکیفیت زندگی را موجب شد. کیفیت زندگی که بیشتر مفهومی اجتماعی و فرهنگی می نمود به علم اقتصاد و سلامت نیز راه یافت. بالدوین و همکاران وی در مجموعه مقلات کنفرانس کیفیت زندگی که در سال 1987 در آمریکا برگزار شد، مقدمه خود را چنین آغاز می کنند : « توجه به کیفیت زندگی کاری به هیچ وجه جدید نیست. در ضمن چنین علاقه ای در انحصار عالمان اجتماعی نبوده است. با وجود این پیشرفتهای اخیر در حوزه اقتصاد و سیاست اجتماعی و در کنار دگرگونیهایی که در پیرامون سیاست گذاری رخ داده ، توجه عالمان اجتماعی را به ابعاد خاصی از کیفیت زندگی ژرفا بخشیده است. در این راستا اقتصادانان نیز برای ارزیابی دقیقی خدمات بهداشتی ، رشد مقیاسهای کیفیت زندگی را مورد توجه قرار دادند( بالدوین، 1992) بدنبال این تاکیدات ، داسگوپتا و ویل در سال 1992 سنجه ای از کیفیت زندگی را ارئه دادند که آن را معرفه های درآمد سرانه ، امید به زندگی ، در زمان تولد ، نرخ باسوادی افراد بالغ و معرفهای حقوقی – سیاسی مثل آزادیهای مدنی مورد ارزیابی قرار می دهد( لی،2009)
به هر حال در حال حاضر یکی از معروفترین سنجه های کیفیت زندگی کاری ، شاخص توسعه انسانی است که توسط مرکز طرح و برنامه توسعه سازمان ملل در گزارشهای توسعه انسانی از سال 1990 به بعد مورد استفاده قرار گرفته است. شاخص توسعه انسانی به کمک سه معرف : امید به زندگی در زمان تولد ، موفقیت تحصیلی و سرانه واقعی تولید ناخالص داخلی کیفیت زندگی کشورهای مختلف را مورد ارزیابی قرار می دهد. سنجه یگری نیز در سال 1998 توسط لارس اببرگ و اندریو شارپ تحت عنوان شاخص اقتصادی بهزیستی ارائه شد. این شاخص به کمک معرفهای سطح جریانهای مصرف ، تراکم سهام تولید شده ، نابرابر در توزیع درآمد و ناامنی و بی اعتمادی در تدارکات درآمدهای آینده ، کیفیت زندگی مردم را مورد ارزیابی قرار می دهد. طبق اظهارات کارولین نبت و جان ویلیامز تحول اساسی که در رویکرد نسبت به کیفیت زندگی رخ داده است ، تغییری است که در تمرکز بر فرآیند به تمرکز بر نتایج صورت گرفته است(بونکه،2010).
در تمرکز بر فرآیند سئوال اساسی این بود که چطور سیاستها و برنامه ها عمل می کنند ولی در تمرکز بر نتایج سئوال اصلی این است که ایا سیاستها و برنامه ها بر کیفیت زندگی تاثیر دارند یا نه ؟ آنها این تغییر را ناشی از تغییری می دانند که در سبک حکومت عمودی و حکومت افقی صورت گرفته است. در سبک حکومت افقی هر چه مؤثرتر بودن سیاستها در بهبود کیفیت زندگی مردم اولویت دارد(مونز، 2005 )
افرادی چون توحید الرحمن و همکارانش ادعا می کنند که هیچ یک از سنجه های ارائه شده برای ارزیابی کیفیت زندگی ، بعد محیطی کیفیت زندگی را نمی سنجند. در ضمن وزن دهی به متغیرها اختیاری صورت می گیرد. داده های مورد استفاده با آزمون تجربی موضوعیت ندارد. و متغیرها سلیقه ای انتخاب می گردند ( توحیدالرحمن و همکاران، 2003 ).
2-2-3) تاریخچه کیفیت زندگی کاری
مفهوم کیفیت زندگی کاری در اصل در بر دارنده تئوری ها و اندیشه های نهضت روابط انسانی دهه های 1940 و 1950 میلادی و تلاش های مربوط به غنی سازی شغل می باشد (شایگان فر،1389). کیفیت زندگی بازتاب توجه به ابعاد انسانی کار بوده است. این مفهوم امروزه یک چالش جهانی است که از دهه 1960 میلادی توجه روز افزونی را به خود جلب نموده است(هانساکر،1999 ). کیفیت زندگی کاری ابتدا در اروپا و طی دهه پنجاه ( 59-1950) نظریه پردازی شده و بر اساس تلاشهای علمی اریک تریست و همکارانش در دانشکده تاویستاک در زمینه روابط انسانی در لندن شکل گرفت. در جریان این پژوهشها، هم بعد فنی و هم بعد انسانی بررسی و چگونگی روابط بین آنها مورد ارزیابی قرار گرفت . (فرهادی،1389). توجه به کیفیت زندگی طی دهه شصت به ایالات متحده آمریکا فراگیر شد. در این زمینه اقدامات پیشگامانه رابرت فورد در باره مشاغل غنی شده در شرکت شرکت پست و تلگراف آمریکا منجر به ایجاد و به کار گیری فعالیتهای غنی سازی شغلی در بخش خصوصی و دولتی شددر اروپا نوع کیفیت زندگی پیچیده تر ( مرکب تر) بوده است و به جای یک روش واحد برای ارتقا کیفیت زندگی ، از شیوه ها و نگرش های متنوعی استفاده شده است(اعتباریان،1390) .
کیفیت زندگی کاری مفهوم جدیدی نیست. این مفهوم سابقه در فلسفه یونان دارد و ارسطو در بحث از شادکامی بدان اشاره کرده است. همچنین در دوران جدید فیلسوفانی چون کیرکهگارد، ژان پل سارتر و دیگران به آن توجه داشتهاند . این وجود کسی که برای اولین بار به مفهوم کیفیت زندگی به صورت مستقیم اشاره کرد پیگو بود. پیگو عبارت کیفیت زندگی را اولین بار در سال 1920 در کتاب “اقتصاد و رفاه” مورد استفاده قرار داد. در این کتاب، پیگو در
باره حمایت دولت از قشرهای کم درآمد جامعه و تأثیر این حمایت بر آنها و همچنین بودجه ملی بحث میکند. آن زمان نظریه او شکست خورد و تا بعد از جنگ جهانی دوم به فراموشی سپرده شد. بعد از جنگ جهانی دوم دو حادثه مهم رخ داد. اولی مربوط به سازمان بهداشت جهانی بود. در این زمان سازمان بهداشت جهانی تعریف گستردهای از سلامت ارائه کرد که در این تعریف سلامت شامل سلامت فیزیکی، روانی و اجتماعی میشد. این اقدام سازمان بهداشت جهانی منجر به مذاکرات زیادی در مورد سلامت و چگونگی اندازهگیری آن شد. دومین رخ داد مهم بعد از جنگ جهانی دوم که زمینه توجهات ویژه به کیفیت زندگی را فراهم آورد بحث بیعدالتیهای وسیع در جوامع غربی بود. همین مسأله باعث یک‌سری فعالیتهای اجتماعی و ابتکارات سیاسی از دهه 1960 به بعد شد. به اعتقاد فیشر و شوسلر عبارت کیفیت زندگی به صورت خاص اولین بار در سال 1960 در گزارش کمیسیون ریاست جمهوری درباره اهداف ملی آمریکا مطرح شد. گزارش کمیسیون مذکور متمرکز بر برنامههای اجتماعی مانند آموزش و نیروی انسانی، توسعه اجتماعی و مسکن، سلامتی و رفاه بود (لیندا و دیانا، 2005). بر همین اساس گزارش کمیسیون ریاست جمهوری آمریکا در زمینه اهداف ملی و تحقیق باوئر در سال 1966 در زمینه اثرات ثانویه برنامههای مکانی ملی در آمریکا را میتوان به عنوان اولین کارهایی ذکر کرد که به مقوله کیفیت زندگی به عنوان یک حوزه تحقیقاتی خاص پرداختهاند. از اواخر دهه 1970 علاقه به مفهوم کیفیت زندگی به شکل معناداری افزایش یافت. از این تاریخ به بعد بحثهای کیفیت زندگی بیشتر در سه حوزه پزشکی، روانشناسی و علوم اجتماعی متمرکز شد. بیشترین تمرکز تحقیقات انجام شده بر روی حوزه پزشکی میباشد. ا نگاهی به مفهوم کیفیت زندگی در سه دهه اخیر می­توان گفت که در طول دهه 1980 مفهوم کیفیت زندگی به عنوان ادراک حسی، برساخته اجتماعی و موضوع وحدت بخش شناخته می­شد. در طول دهه 1990 فهم ما از مفهوم و مقیاس کیفیت زندگی نسبت به دهه 1980 بهبود یافت. در واقع در طول این دهه مفهوم کیفیت زندگی وسعت بیشتری پیدا کرده و ابعاد آن را می­توان به صورت سلسله مراتبی از پایین به بالا به صورت زیر بیان کرد.
1- بهزیستی فیزیکی 2- بهزیستی مادی 3- حقوق 4- ادخال اجتماعی 5- روابط بین فردی 6- خودتعینی 7- رشد فردی و 8- بهزیستی عاطفی (شالوک، 2004). در طول دهه اول قرن حاضر این درک برای متخصصین کیفیت زندگی حاصل شد که به راستی کیفیت زندگی فراتر از فرد و احساسات اوست و در واقع یک مفهوم ترکیبی است که ابعاد مختلفی را شامل می­شود. در این دهه کیفیت زندگی به حد بالایی گسترش یافت و حوزه­های مختلفی از علم را دربرگرفت و تنها محدود به قلمروهای خاصی نشد (شالوک، 2004). گسترش حوزه‏های علمی مرتبط با کیفیت زندگی زمینه تحقیقات بیشتر راجع به این سازه را فراهم آورد. به موازات افزایش این قلمروها، تعاریف و پنداشت­های مختلفی از کیفیت زندگی شکل گرفت(سلمانی،1389).
جودیس آر. گوردون ، سیر تحول کیفیت زندگی کاری از دهه1970 میلادی به بعد از لحاظ ساختار ، فرایند و محتوا را به شرح جدول شماره 2-1 بیان کرده است.
جدول شماره 2-1 ویژگی های سه نسل برنامه های کیفیت زندگی کاری(سلمانی،1389)
نسل اول دهه 1970
نسل دوم دهه 1980
نسل سوم دهه 1990 و بعد
از لحاظ ساختار Structure
یکپارچگی
Integration
QWL بعنوان برنامه ای جدا از ساختار معمولی و یا به موازات آن شکل گرفت
QWL با ساختار معمولی سازمان تا اندازه ای تلفیق و ادغام شد
QWL بعنوان بخشی جدایی ناپذیر از ساختار معمولی سازمان تلقی گشت و ساختار مسطح تر شد
سازگاری
Adaptation
ساختار مبتنی بر QWL توسط مدیریت بالای سازمان و یا متخصصین به زیر مجموعه و واحد های محلی تحمیل می شد
سازگاری و تطابق در ساختار مبتنی بر QWL با توجه به ویژگی های خاص هر واحد و هر محل صورت گرفت
با توجه به محیط کار هر واحد و هر محل ساختار ویژه QWL آن تدوین و بکار بسته شد
از لحاظ فرایندProcess
تمرکز
Coniralization
ساختار QWL متمرکز بود.
ساختار QWL نیمه متمرکز بود
ساختار هر واحدو هر محل از نظر تمرکز متناسب با ویژگی های خاص آن واحد و محل است
مشارکت

 
 
(مداخله)
Involvement
در ساختار QWLفقط کارکنان منتخب شرکت داشتند.
در ساختار QWLبسیاری از کارکنان و یا اکثر آنها شرکت داشتند.
در ساختار QWL همه کارکنان شرکت داشتند.
تصمیم گیری
Decision making
تصمیم گیری حق قانونی مدیریت بود QWLدرونداد تصمیم گیری را برای مدیریت فراهم می کرد.
بعضی تصمیمات مختص مدیران تلقی می شد و بعضی دیگر به واحد های مربوط واگذار شد.
نقش مدیران، غیر مدیران و اتحادیه کارگری در اتخاذ تصمیم روشن می شودبطوری که تصمیمات در محل اتخاذ و اجرا شود سازما

دیدگاهتان را بنویسید

Close Menu