تحقیق درباره علامه طباطبایی

تحقیق درباره علامه طباطبایی

دانلود پایان نامه

-1-1-2-روش انسان سازی قرآن  

«رَبَّنا وَ ابْعَثْ فیهِمْ رَسُولاً مِنْهُمْ یَتْلُوا عَلَیْهِمْ آیاتِکَ وَ یُعَلِّمُهُمُ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَهَ وَ یُزَکِّیهِمْ إِنَّکَ أَنْتَ الْعَزیزُ الْحَکیم‏؛پروردگارا، در میان آنان، فرستاده‏اى از خودشان برانگیز، تا آیات تو را بر آنان بخواند، و کتاب و حکمت به آنان بیاموزد و پاکیزه‏شان کند، زیرا که تو خود، شکست‏ناپذیر حکیمى.»(بقره-129)
آیه الله مکارم شیرازی در تفسیر نمونه ذیل آیه فوق سه هدف را برای بعثت انبیا بیان می دارند:1-تلاوت آیات برای مردم،برای بیدار ساختن اندیشه وارواح خفته توسط آیات جذاب و کوبنده قرآن؛2-تعلیم کتاب وحکمت،زیرا تربیت بدون آگاهی حاصل نمی شود.3-تزکیه که در لغت هم به معنى نمو دادن، و هم به معنى پاکسازى آمده است.و به این ترتیب تکامل وجود انسان در جنبه‏هاى” علمى” و” عملى” به عنوان هدف نهایى بعثت پیامبر، معرفى شده است.(مکارم شیرازی،1374ش،ج 1،ص 457)
امام خمینی ذیل این آیه می فرمایند:« قرآن‏ که کتاب زنده الهى است، آن هم آن قدرى که دنبال این بوده است که تهذیب کند مردم را، دنبال چیزهاى دیگر نبوده است. اصلًا، مى‏شود گفت که قرآن‏ براى همین مقصد آمده است؛ براى اینکه بشر به این مطلب از همه چیز بیشتر احتیاج داشتند. قرآن‏ کتابى است براى انسان‏سازى، در تمام مراحلى که انسان طى مى‏کند، قرآن‏ در همه مراحلش دعوت دارد و راه دارد. و تمام قصه‏هایى که در قرآن‏ نقل شده است- گاهى هم تکرار شده است، براى این بوده است که مسأله اهمیت داشته است- این قصه‏ها راهنماى مردم بوده است و براى تهذیب بوده است. قرآن‏ کتاب احکام نیست؛ کلیات را، کلیات احکام را، اصولش را ذکر فرموده است [آن‏] هم نه به طور تمام آن. قرآن‏ کتاب دعوت است و کتاب اصلاح یک جامعه است .»(خمینی،پیشین،ج‏15 ،ص504)
بنابر سخنان امام خمینی (ره)اصلی ترین هدف نزول قرآن برای تربیت انسان وتهذیب فرد واصلاح جامعه می باشد.پس می توان نتیجه گرفت هدف اصلی انس با قرآن نیز تربیت وتهذیب بر اساس تعالیم آیات قرآن است واگر غیر از این باشد،انسان از مسیر اصلی منحرف شده وبه ظواهر قرآن مشغول شده است که بر اساس سخنان امام خمینی(ره)از حجب ظلمانی ومانع از بهره مندی از قرآن است.
2-1-1-3- نتیجه تربیت قرآنی
انسانی که با مفاهیم عمیق ونورانی قرآن تربیت گردد،آنها را جامه عمل می پوشاند ودر صدداجرای کامل دستورات قرآن هم در خود ،و هم در جامعه بر خواهد آمد.چنین افرادی در آیات قرآن با ویژگیهای متعددی توصیف شده اند که یکی از مهم ترین آنها شجاعت بی نظیر ومقاومت جانانه در برابر دشمنان دین است.
امام (ره) یک نمونه از تربیت قرآنی را چنین معرفی می نمایند :« یک آدم اگر موافق تعلیم قرآن‏ درست شود، یکوقت مى‏بینید که یک «مدرس» از کار در مى‏آید که یک مدرس مثل یک گروه است؛ جلوى قدرت رضا شاه، آن قدرت شیطانى مى‏ایستد تنها؛ با پیرمردىِ خودش مى‏ایستد، جلویش را مى‏گیرد و جلوى شوروى که مى‏خواستند به ایران حمله کنند،و … را مى‏گیرد.»( همان، ج 7،ص 415)
2-1-2-هدایتگری:
قرآن هم انسان می سازد وهم راه ومسیر حرکت را به او نشان می دهد.یکی از مهم ترین اهداف اسلام وکتاب الهی مسلمانان ،قرآن،هدایت انسان به صراط مستقیم ،که همان سبل سلامت است،می باشد.
در آیه 2 از سوره بقره آمده است:ذلِکَ الْکِتابُ لا رَیْبَ فیهِ هُدىً لِلْمُتَّقینَ ؛«این است کتابى که در [حقانیت‏] آن هیچ تردیدى نیست [و] مایه هدایت تقواپیشگان است.»
علامه طباطبایی در ذیل آیه فوق می فرمایند:« هدایت اول متقین از سلامت فطرت و هدایت دوم از ناحیه قرآن و فرع بر هدایت اول است‏.»(طباطبایی،1374ش،ج1،ص 70)
به همین دلیل امام خمینی(ره)می فرمایند:«هیچ مکتبى بالاتر از قرآن‏ نیست. این قرآن‏ است که هدایت مى‏کند ما را به مقاصد عالیه‏اى که در باطن ذاتمان توجه به او هست و خودمان نمى‏دانیم.»( خمینی،پیشین، ج‏12 ،ص511)
2-1-3-رسیدن به کمال:
هر حرکتی که در بستر مسیری آغاز شده وادامه پیدا می کند،دارای هدف ومقصدی است؛در مسیر تربیت انسان نیز مقصدی وجود دارد که هدف دین الهی ،رساندن انسان به آن هدف که همانا کمال انسانی است ،می باشد.در آیه 56 سوره ذاریات آمده است:وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلاَّ لِیَعْبُدُون‏؛«و جنّ و انس را نیافریدم جز براى آنکه مرا بپرستند.»
در این آیه از قرآن غایت خلقت جن وانس عبودیت خداوند بیان شده است؛بنابر این کمال انسان در این است که در همه ابعاد وجودیش تجلی گاه عبودیت خداوند باشد.نا گفته پیداست که این عبودیت با عمل نمودن کامل به دستورات قرآن تحقق می یابد.
به همین دلیل است که امام خمینی(ره) می فرمایند:«اگر ما تربیت بشویم به تربیتهاى قرآنى، بالاترین موجود در کمال خواهیم شد. پیغمبر خدا که افضل موجودات است براى این است که آن طور که هست، فهمیده است، و آن طور که هست عمل کرده. هر کس قرآن‏ را آن طور که هست بفهمد و آن طور که هست عمل کند، آن طور که دستور داده است عمل بکند، این از تمام موجودات افضل مى‏شود .»( همان، ج‏10، ص531)
بنابر این انس با قرآن انسان را با قرآن همراه می کند،با قرآن تربیت می کند واو را به مقصد نهایی اش که کمال انسانی وافضلیت بر همه موجودات است ؛می رساند.
2-1-4-ثبات قدم در راه اسلام :
انس با قرآن ،سبب فهم عمیق تعالیم اسلام می گردد؛این فهم عمیق سبب حفظ شدن انسان از مسیر های انحرافی می گردد. در آیات قرآن ثبات قدم یکی از صفات مومنین دانسته شده است.از جمله در آیه :یُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذینَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِی الْحَیاهِ الدُّنْیا وَ فِی الْآخِرَهِ وَ یُضِلُّ اللَّهُ الظَّالِمینَ وَ یَفْعَلُ اللَّهُ ما یَشاءُ؛خدا کسانى را که ایمان آورده‏اند، در زندگى دنیا و در آخرت با سخن استوار ثابت مى‏گرداند، و ستمگران را بى‏راه مى‏گذارد، و خدا هر چه بخواهد انجام مى‏دهد.
در تفسیر المیزان در معنای قول ثابت آمده است:« مقصود از” قول ثابت”، بیان کلمه است، البته نه هر کلمه‏اى که لفظ باشد، بلکه کلمه از این جهت که بر اساس اعتقاد و عزم راسخ استوار بوده و صاحبش پاى آن مى‏ایستد، و عملا از آن منحرف نمى‏گردد.»(طباطبایی،پیشین،ج 12،ص 72)
رهبر معظم انقلاب در این باره می فرمایند:«برادران من! این خواندن و تلاوت قرآن، قدم اول است، قدم آخر نیست. اول، آشنایى و انس با قرآن لازم است. بعد، مفاهیم قرآنى را به صورت سطور قطعى و مجسم برنامه‌ى زندگى در مقابل چشم نگه داشتن، تا ما را به این طرف و آن طرف نکشانند؛ یک روز ما را به سمت کمونیسم بکشانند، یک روز به سمت لیبرالیسم؛ یک روز از سوسیالیسم بگویند، یک روز از سرمایه‌دارى.

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه ارشد با موضوع سیاست گذاری فرهنگی

Close Menu