پایان نامه درمورد قراردادی بودن

پایان نامه درمورد قراردادی بودن

دانلود پایان نامه

 

مقیاس دما مقیاس خشم
فشار درونی ظرف فشار تجربهی درونی
ناآرامی مایع در حال جوش ناآرامی درونی
محدویت مقاومت ظرف محدودیت توانایی شخص در فرو نشاندن خشم
غلیان فقدان کنترل

شباهتهای معرفت شناختی :
وقتی مایع از حد خاصی فراتر میرود، فشار مایع به نقطهای میرسد که ظرف منفجر میشود، همچنین وقتی خشم از حد خاصی فراتر میرود، فرد کنترلش را از دست میدهد.
انفجار به ظرف صدمه میزند، همچنین فقدان کنترل برای فرد مضر و برای دیگران خطرناک است.
میتوانیم از انفجار ظرف جلوگری کنیم، چنانکه میتوانیم خشم خود را مهار نماییم ( قائمینیا، 1388: 163).
4. در دیدگاه سنتی، اصطلاحات استعاری دارای معانی دلبخواهی هستند؛ اما در نظریهی معاصر، استعارهها قراردادی هستند و بر اساس قوانینی زایا خلق میشوند (کرد زعفرانلو و حاجیان،1389: 120).
5. در دیدگاه سنتی، استعاره ابزاری برای زینت بخشیدن به کلام است. ارسطو از آن با تعبیر «اضافهی افزوده به زبان» و «چاشنی زدن به گوشت» (هاوکس، 1377: 22) یاد میکند؛ اما در نظریهی معاصر، «استعاره ساز و کار اصلی است که از طریق آن مفاهیم انتزاعی را درک میکنیم و دست به استدلال انتزاعی میزنیم…. زبان استعاری تجلی روساختی استعارههای مفهومی است» (لیکاف، 1383:283).
6.«در سنت ارسطویی تنها شعرا هستند که میتوانند استعاره بسازند؛ چرا که آنها از استعداد خاصی برخوردارند و میتوانند مشابهت بین اشیا و اعمال در عالم خارج را درک کنند» (یار محمدی،1372: 170)؛ درحالیکه تشابهاتِ مورد بحث در استعارات لزوماً نهفته در طبیعت اشیا و اعمال مورد نظر نیستند؛ بلکه دلیلش در روند تجربه، دادوستد با محیط و ذهن انسان ایجاد می شود» (همان: 172).
7. سنت ارسطویی استعاره را زاییدهی تشبیه میداند (همان: 170)؛ درحالیکه بسیاری ازاستعارهها را نمیتوان مشتق از تشبیه متناظر خود دانست و اگر آنها را به تشبیه تبدیل کنیم، علاوه بر اثرات منظورشناختی، معانی قاموسی آنها نیز تغییر پیدا میکند(همان:172). «تظاهر به گفتن چیزی غلط ویژگی مهم استعاره است. این فرض که جملات استعاری در واقع تشبیه هستند، این ویژگی را مخدوش میکند. البته این به معنای انکار این واقعیت نیست که استعاره معمولاً حقیقتی را بیان میکند؛ بلکه به این معناست که استعاره این حقیقت را متفاوت با تشبیه بیان میکند. استعاره بر خلاف تشبیه، حقیقت را تصریح نمیکند؛ بلکه آن را تلویحاً بیان میکند. برای بیان حقیقت ، واژگان جمله باید به لحاظ قراردادی یا معنیشناختی با هم متناسب باشند، ولی واژگانی که استعاره را تشکیل میدهند در این معنا با هم تناسب ندارند… استعارهی «من شمع خلوت سحرم» در معنای لفظی آن غلط است، درحالیکه تشبیه «من مانند شمع خلوت سحرم» در معنی لفظی آن درست است» (یوسفی راد، 1382: 30).
8 .در بلاغت سنتی استعارهها میمیرند؛ یعنی «به سبب کاربرد مداوم، رسانگی و برجستگی خود را از دست میدهند، مثل استعارهی کمان برای ابرو و سرو برای قامت» ( داد، 1385 : 33)؛ اما از دیدگاه شناختی بین استعارهی مرده و زنده هیچ تمایزی وجود ندارد؛ زیرا هرچه آگاهی ما خودکارتر و ناخودآگاهتر و دسترسی به آن بدون دردسرتر باشد، آن ساخت درونیتر و زندهتر است. پس از منظر شناختی مهمترین استعارهها آنهاییاند که ناخودآگاه و در طول زمان وارد زبان شدهاند(داوری اردکانی و عیار دولابی،1389: 63). هرچند امکان دارد عبارتی زبانی، دیگر به طور استعاری یا مجازی به کار نرود؛ اما نگاشت مفهومی مربوط به آن همچنان وجود داشته باشد و در دیگر استعارههای زبانی، نمود پیدا کند( بارسلونا، 1390: 14).
2-5-3. مبانی تقسیمبندی استعاره
«راههای مختلفی برای تقسیمبندی استعاره وجود دارد، اما در بیشتر منابع موجود این تقسیمبندی از چهار منظر صورت میگیرد: 1. قرارداد 2. نقش و کارکرد 3. ماهیت 4. عمومیت» (حسن دخت، 1388:50).
2-6-3-1. قرارداد
منظور از قرارداد، دلبخواهی بودن که در مورد نشانههای زبانی مطرح میشود، نیست؛ بلکه معیاری است برای سنجش این امر که یک استعاره تا چه میزان توسط مردم عادی کاربردی روزمره مییابد. در این خصوص با دو دسته استعاره مواجه ایم (همان: 51):
استعاره‌های قراردادی یا استعارههای متعارف: «به استعاره‌هایی گفته می‌شود که هر روز در گفتار رسمی و غیررسمی یک جامعه‌ی زبانی به کار می‌رود و آن‌قدر عادی شده است که تنها با نگاهی دقیق و موشکافانه می‌توان به استعاره بودنشان پیبرد» (گلفام و دیگران، 1388: 125). در این پژوهش، این نوع استعاره‌ها «استعارههای مخفی» خوانده میمیشود.
استعاره‌های غیر قراردادی یا استعارههای ابداعی: «به آن دسته از تعبیرات استعاری گفته می‌شود که در داخل واژگان زبان تثبیت نشده‌اند و برای اهل زبان ناشناخته و تازه هستند. این استعارهها بیش‌تر در ادبیات به کار می‌روند و نتیجه‌ی ایجاد نگاشتی جدید یا حداقل برداشتی جدید از نگاشتی آشنا در زبان می‌باشند و بدین ترتیب درک جدیدی از تجربه‌های ما به دست می‌دهند» (حیدری تبریزی، 1384: 12). در این پژوهش، این نوع استعاره‌ها «استعارههای آشکار» نامیده میشوند.
«آنچه در شعر اتفاق می‌افتد، بازی ظریفی با همین استعاره‌های روزمره و قراردادی است. در واقع در شعر با یک پیوستار روبه‌روییم که در یک سویش به استعاره‌هایی کاملاً قراردادی و آشنا در گفتار روزمره می‌رسیم و در سوی دیگرش به استعاره‌هایی کاملاً نو و بدیع. در میانه‌ی این پیوستار هم با انبوهی از استعاره‌هایی روبه‌رو می‌شویم که بسط استعاره‌های قراردادی هستند و با یک پیوستار نزدیکی بیش‌تری دارند» (گلفام و دیگران، 1388: 125)؛ مثلاً «سرشب» استعاره‌ای قراردادی و متعارف می‌باشد که از تصور استعاری «شب انسان است» نشأت می‌گیرد. سهراب سپهری این تصور را فعال کرده است و با استفاده از آن استعاره‌هایی بدیع خلق کرده است، مانند «دست جادویی شب»، «زمزمه‌های شب» و … (یار محمدی، 1372: 17).
البته باید گفت که شناختیها هرجا که میخواهند قراردادی بودن یا نبودن یک استعاره را مورد بررسی قرار دهند، حتماً به گفتار روزمرهی مردم مراجعه میکنند و شواهدی از این پیکره در اثبات مدعای خود میآورند تا سلیقهی پژوهشگر در اینباره مداخله نکند.
2-5-3-2. نقش و کارکرد
این تقسیمبندی هم در ارتباط با کارکرد شناختی خود استعاره مطرح میشود و هم دربارهی کارکرد شناختیای که در ذهن کاربرِ استعاره اتفاق میافتد و به سه دستهی زیر تقسیم میشود: ساختاری ، هستیشناسانه و جهتی(حسندخت فیروز، 1388: 52).

مطلب مرتبط :   تحقیق درباره برداشت های ذهنی

بستن منو