پایان نامه درمورد احکام شرعی

پایان نامه درمورد احکام شرعی

دانلود پایان نامه

بحث استصحاب قبل از محقق حلی بسیار اندک بوده و عمدتا به رد یا قبول آن اکتفا می شد شیخ مفید و شیخ طوسی آن را حجت می دانستند اما سید مرتضی و ابن زهره آن را فاقد حجیت تلقی می کردند. محقق حلی برای اولین بار استصحاب را به عنوان دلیل پنجم قرار داده است از جمله ابتکارات محقق حلی بیان اقسام و تقسیمات استصحاب است از نظر او اقسام استصحاب سه چیز است .
– استصحاب حال عقل و آن تمسک به برائت اصلیه است. برائت‌ اصلیه را یکى‌ از اقسام‌ استصحاب ‌حال‌ برشمرده‌است‌ صاحب معالم نیز یکی از ادله حجیت استصحاب را بدین گونه شرح می کند ؛ علما اتفاق دارند بر این که به مقتضای برائت اصلیه لازم است حکم به برائت از تکلیف نمود و تا مادامیکه دلیل شرعی بر خلاف آن قائم نشده این حکم را واجب الابقاء می دانند و معنای استصحاب چیزی غیر از این نیست .  

– این که گفته شده دلیلی بر این حکم نیست پس انتفای آن واجب است در موردی صحیح است که اگر دلیلی باشد امکان دسترسی به آن باشد.
– استصحاب حال شرع البته محقق حلی قسم اخیر را حجت نمی داند .
شهید اول استصحاب را جزء یکی از قواعد پنج گانه ای قرار داده است که همه احکام شرعی به آن ها بازگشت می کند اما شهید ثانی دیدگاه محقق حلی مبنی بر این که استصحاب دلیل پنجم باشد و یا دیدگاه شهید اول که استصحاب را یکی از قواعد مبنایی بداند ، نمی پذیرد. شهیدین اقسام استصحاب را برچهار قسم گسترش داده اند :
– استصحاب نفی در حکم شرعی تا زمانی که دلیل بر آن وارد شود و از آن به برائت اصلیه تعبیر می شود .
– استصحاب حکم عموم تا زمانی که مخصصی وارد شود و استصحاب حکم نص تا موقعی که ناسخی پدید آید. این مورد تنها در جایی تمام است که به صورت مستوی از مخصص و ناسخ جست و جو شده باشد .
– استصحاب حکمی که شرعا ثابت شده است .
– استصحاب حکم اجماع در محل نزاع چنان که می گوییم آن چه از غیر دو مجرای طبیعی انسان خارج می گردد وضو را نقض نمی کند زیرا پیش از این خارج شدن، اجماع بر طهارت آن قائم است و آن حکم اجماعی استصحاب می شود چرا که اصل در چیز محققی دوام آن است مگر معارضی برای آن ثابت شود و اصل عدم معارض است.
13- 2 اصل برائت
از منظر شهید ثانی برائت اماره است و به مناط افاده ظن به واقع حجت می باشد. همانند خبر ثقه و ظواهر. عمده دلیل بر اصل برائت عبارت است از استصحاب برائت ازلیه قبل از شرع که خود استصحاب در نزد وی به حکم عقل حجت است. از منظر شهید ثانی در موارد شبهه بدوی، حکم شرعی برائت است یعنی دلالت می کند که هرجا دلیلی به طور خصوص بر حرمت شی وارد نشود، احتیاط واجب نیست. بدین جهت بارها در ضمن مباحث بیان می کند عدم نص یکی از موارد جریان اصل برائت است که با وجود نص اصل برائت جاری نمی شود.

مطلب مرتبط :   مقاله درمورد دانلود همگنی واریانس ها

13-3 اصل احتیاط
هنگامی که موارد مشکوک اطراف علم اجمالی هیچ ارتباطی با یکدیگر ندارند دو حالت وجود دارد : شبهه محصوره، شبهه غیر محصوره .
ضابطه تشخیص محصور بودن از غیر محصور بودن :
در اینکه علم اجمالی غیر محصور الاطراف وجود دارد بحثی نیست زیرا مقصود از آن مفهوم عرفی آن است نه مفهوم فلسفی اگر چه از لحاظ فلسفی هر اندازه علم اجمالی کثیر الاطراف با شد باز هم محصور است ولی درمفهوم عرفی به کثیر الاطراف بودن، غیر محصور می گویند اما آیا مرزی میان محصور و غیر محصور وجود دارد؟ از منظر شهید ثانی مرجع تشخیص عرف است.
حکم امور مترتب بر یکدیگر در علم اجمالی
موضوع بحث این است که اگر واجب مشتبه دو چیز باشد که شرعا مترتب بر یکدیگر هستند مانند نماز ظهر و عصر که مردد میان شکسته و تمام است یا مردد میان جهات چهارگانه است آیا لازم است تمام افراد احتمالی اول را بجا آورد آن گاه به واجب دیگر پرداخت یا این که انجام بعضی از افراد احتمالی واجب اول برای مترتب شدن واجب دوم بر آن کافی است؟ در این مساله دو قول است :
ازمنظر شهید ثانی باید تمام افراد احتمالی واجب اول را بجا آورد سپس وارد واجب دوم شود. از دیدگاه علامه و صاحب مدارک در تردید میان شکسته و تمام، اول نماز ظهر و عصر را شکسته بجا می آورد سپس تمام می خواند.
13-4 اصل تخییر
هرگاه علم اجمالی به وجود یک تکلیف الزامی در واقعه ای مثل دفن کافر داشته باشیم و نوع آن بین وجوب و حرمت مردد باشد؛ از دیدگاه شهید ثانی واجب است از باب احتیاط تمام اجساد دفن گردد و این قول را نیکو می داند. ازدیدگاه وی در دوران امر بین محذورین جانب حرمت مقدم می شود پنج دلیل بر تقدم جانب حرمت اقامه شده مانند تمسک به اصل احتیاط حکم عقل و عقلا به این که « دفع المفسده اولی من جلب المنفعه » است این قول بین فقها مشهور است چهار قول دیگر در مساله وجود دارد صاحب کفایه آن را بیان کرده استالبته شهید ثانی قول به قرعه زدن را نیز می پسندد زیرا قرعه برای هر کار مشکلی است و موضوع مورد بحث از موارد مشکل است پس قرعه در این جا دلیل دارد.
14- تعادل و تراجیح
شهید ثانی این مساله را با عنوان تعادل و تراجیح عنوان کرده است اگر چه بعضی از اصولیون این بحث را تحت عنوان تعارض ادله مطرح کرده اند. منظور از تعادل در اصطلاح اصولیون برابر بودن دو دلیل در تمامی جهاتی است که ترجیح یکی را بر دیگری اقتضا می کند شهید ثانی کلمه تراجیح را به صورت جمع به کابرده است ولی کلمه تعادل به صورت مفرد استعمال شده است زیرا مرجحات دو دلیل متعارض فراوان است در حالی که تعادل فقط در یک صورت تحقق می یابد و آن در صورتی است که دو دلیل متعارض از تمامی جهات ترجیح برابر باشند . هدف از این بحث بیان احکام تعادل بین دو دلیل متعارض و بیان احکام مرجحات یکی از دو دلیل متعارض بر دلیل دیگر می باشد .
از منظر شهید ثانی شرایط تعارض عبارت است از :

مطلب مرتبط :   تحقیق رایگان درمورد سازمان همکاری اقتصادی

بستن منو