پایان نامه درباره امر به معروف و نهی از منکر

پایان نامه درباره امر به معروف و نهی از منکر

دانلود پایان نامه

 

هـ ) بازدارندگی عمومی و خصوصی
بازدارندگی بزهکار از ارتکاب مجدد جرم و پیشگیری از ارتکاب جرم از سوی آدم هایی که آمادگی ارتکاب را دارند ، یکی از اهداف مجازات های اسلامی است. هدف اصلی آموزه های اسلامی ، تربیت و تعالی انسان هاست و طبیعی است که پیشگیری از انحراف و انحطاط افراد جزو برنامه های اصلی تربیتی اسلام باشد و بخش زیادی از دستورهای اخلاقی و فقهی به این امر اختصاص یابد. تلاش اولیه اسلام برای تربیت انسان ، بر برنامه های اخلاقی متمرکز است و می خواهد از نظر درونی به جایی برسد که نسبت به ارتکاب جرم اعلان بیزاری نماید.
رسیدن به این هدف ، در مجازاتهایی که به عنوان «حد» در سیستم کیفری اسلام وجود دارد ، نمود بیشتری دارد ، از آنجا که جرایم مستلزم حد ، نوعاً منافع و مصالح اساسی جامعه را مورد تهدید قرار می دهد و ارکان حیات اجتماعی را می لرزاند طبعاً هدف اساسی باید جلوگیری از وقوع چنین جرایمی در جامعه باشد. از وقوع این جرایم به هر وسیله ای باید جلوگیری کرد و مصلحت عمومی را تأمین نمود ، اگر چه ممکن است بعضی از منافع و مصالح فردی از بین برود و در واقع فرد فدای جمع شود.
اسلام در کنار برنامه هایی که انگیزه های مجرمانه را از بین می برد و انسان ها را از درون اصلاح می کند ، یک عامل بازدارنده بیرونی نیز قرار داده است که اگر کسانی علی رغم همه برنامه های تربیتی اسلام باز هم به طرف جرم و نقض قوانین رفتند و حقوق دیگران را پایمال نمودند ، از بیرون آنها را کنترل نماید و از اعمال مجرمانه آنها جلوگیری کند. این عامل بیرونی همان مجازاتهایی است که توسط شارع وضع گردیده است.
ممکن است تمام افراد به برنامه های تربیتی و اخلاقی تن ندهند و به دلایلی به ارتکاب بزه گرایش نشان دهند. در این صورت کنترل بیرونی برای جلوگیری از وقع جرم ، ضروری است . به همین دلیل ، اعمال تمام مجازات های اسلامی در راستای بازدارندگی قابل تحلیل است. برای مثال ، در تعلیل جرم انگاری زنا ، قران مجید ضمن اینکه بر قبح ذاتی این عمل تأکید کرده و زشتی آن را مطابق با فطرت عفت طلبی انسان ها دانسته است در جرم انگاری و مجازات های مختلف انواع عمل زنا ، به بازدارندگی توجه کرده است. بنابراین برای زنای به عنف ، زنای با محارم و لواط ، مجازات اعدام تعیین شده است. شاید افرادی که آمادگی ارتکاب چنین جرم شنیعی را داشته باشند ، با آگاهی از مجازات آن و مشاهده اعمال مجازات مرتکبان ، از نیت بد خود برگردند و از ارتکاب این عمل صرف نظر کنند.
قرآن کریم درباره کیفر دزد به «نکالاً» تعبیر می کند که به معنای بازداشتن و بازدارندگی می آید و عقوبتی است که هم قدرت بازدارندگی خصوصی و هم عمومی دارد. همچنین بیانگر آن است که مجازات های اسلامی جنبه بازدارندگی دارد ، نه انتقام جویی .
در قرآن کلمه «عبرت » در اشاره به همین هدف مجازات آمده است. آنجا که قرآن در سوره حشر آیه 2 پس از نقل سرگذشت کافران اهل کتاب ( یهودیان بنی نظیر ) که به خاطر مخالفت با امر خداوند و پیامبرش ، حضرت محمد (ص) مجبور شدند به عنوان مجازات و عذاب از خانه و کاشانه شان آواره شوند و بیشتر اموالشان را از دست بدهند بیان می کند : « … پس ای دیده وران عبرت گیرید ».
به طور کلی قرآن به هر دو جنبه بازدارندگی عام (یونس ، 92) و بازدارندگی خاص ( روم ، 41 ) توجه فراوانی دارد و با به کارگیری اسلوب ها و شیوه های گفتاری در ایات مختلف در صدد دستیابی به این هدف است.
و) تشفی خاطر بزه دیده
ارضای خاطر بزه دیده از جرم یا اولیای او می تواند یکی از اهداف مجازات باشد. جایی که ماهیت جرم علیه حق الناس است ، اعمال مجازات های اسلامی ، رضایت خاطر آسیب دیدگان از جرم را در نظر داشته است. در باب جنایت علیه جان یا عضو ، حق قصاص به اولیای دم و بزه دیده واگذار شده است . در جرم قذف ، اجرای کیفر ، با گذشت از جرم ، در اختیار بزه دیده قرار گرفته است. شفاعت از مجرم نیز به اذن بزه دیده بستگی دارد. پذیرش توبه درباره حق العباد به رضایت صاحب حق ، وابسته است . این مسائل در جهت رضایت خاطر قربانی جرم یا اولیای او قابل تحلیل و ارزیابی هستند ، زیرا هر گونه جرم که علیه اشخاص رخ می دهد ، عواطف و احساسات بزه دیده و بستگان او را جریحه دار می سازد.
با توجه به آنچه درباره اهداف مجازات های اسلامی بیان شد ، به این نتایج می رسیم که نظام کیفری اسلام ، در قانون گذاری و اعمال مجازات های بدنی ، راه اعتدال را انتخاب کرده است. به گونه ای که نه عدالت و سزادهی یا کارکردهای فردی و اجتماعی مجازات را به تنهایی در نظر نداشته ، بلکه ترکیبی از این دو را در نظر گرفته است.
به این ترتیب ، با تبیین اهداف مجازات اسلامی بر اساس آیات و روایات ، به این نتیجه می رسیم که هدف قانون از اعمال مجازات هایی از جمله مجازات های بدنی ، با توجه به اصول حاکم بر مجازات ها به ویژه تناسب جرم و مجازات ، دستیابی به اهداف عالی انسانی و جامعه ای آرام و امن است.
بخش اول : احکام اجتماعی
تعریف احکام اجتماعی
در نخستین نگاه احکام و قوانین به دو «قسم فردی» و «اجتماعی» تقسیم می شود. احکامی که متعلق آن فرد یا افراد بسیار محدود بوده و هیچ اثر اجتماعی ندارد از قسم احکام فردی است ؛ مانند حکم نماز، روزه، وضو در عبادات و حکم معاملات و قراردادهای شخصی که به افراد ذی نفع مرتبط بوده و هیچ اثر اجتماعی ندارد. در مقابل احکام فردی، احکامی وجود دارد که یا متعلق آن اجتماع و حکم حکومتی است؛ مانند حکم امر به معروف و نهی از منکر ، احتکار، قیمت گذاری، حکم زکات، خمس و سایر مالیات شرعی، یا این که متعلق آن فردی است اما آثار حکم متوجه افراد جامعه و به نوعی تأثیرگذار در آن است؛ مانند احکام مربوط به زنان ، ارث، عده زن مطلّقه، حکم حلیت یا حرمت مشاغل؛ مانند مجسمه سازی، فروش خود و سایر اعضای بدن در شرایط خاص که حکم آن در جامعه می تواند آثار مثبت یا تنش های منفی ایجاد کند.
الف ) حقوق زنان
یکی از مسائلی که این روزها بیشتر از دیروز چالشی برای فقه اسلامی شده است و بحثهای متعددی را در جامعه و رسانه ها ایجاد کرده مساله خشونت علیه زنان در اسلام است.
اسلام و شریعت اسلامی به عنوان کامل ترین دین ، مقبول بسیاری از جوامع است و بیش از یک میلیارد مسلمان از آن پیروی می کنند . به همین دلیل توجه بسیاری از اندیشمندان به سوی دیدگاه اسلام نسبت به زن برانگیخته شده است . اما با نگاهی سطحی به منابع اصیل این دین مقدس ، بسیاری از انتقادات متوجه پیکره دیدگاه اسلامی نسبت به زن می شود. زیرا آیات و روایاتی وجود دارد که به زعم برخی ، رفتارهای نادرست اسلام با زن را نشان می دهد. در این میان یکی از مسائل مورد انتقاد و هوادارن حقوق و موقعیت اجتماعی زنان برخی از آیات قرآن کریم می باشد. مدعیان فقدان کفایت دین ، این آیات و روایات را مبنایی برای خشونت علیه زنان تلقی کرده و در تبلیغات ضد دینی از آن استفاده می کنند.
شبهات وارده به حقوق زنان
معاندان و دشمنان اسلام و به اصطلاح هوادارن حقوق و موقعیت اجتماعی زنان با دستاویز قرار دادن برخی از آیات قرآن و روایات پیامبر و امامان (ع) بدون اینکه به مفاهیم این آیات و روایات توجه داشته باشند خواسته و ناخواسته اسلام و قرآن را دین خشونت علیه زنان معرفی کرده اند.
از جمله مواردی که هواداران حقوق زنان به ان استناد کرده و بیان می کنند که اسلام دین خشونت علیه زنان است عبارتنداز :
1 – برتری مردان نسبت به زنان
در انتهای آیه 228 سوره بقره عبارت ( وَ لِلرِّجالِ عَلَیْهِنَّ دَرَجَه) مورد توجه قرار گرفته و با آن استناد کرده اند که نسبت به زنان اجحاف و ظلم صورت گرفته است.
در این آیه بطور صریح تاکید شده است که مردان در درجه ای بالاتر از زنان قرار دارند و لذا برتر از آنان هستند. نابرابری حقوقی میان زنان و مردان برخاسته از این واقعیت است که ادیان در دوران مرد سالاری شکل گرفته اند.
2 – نابرابری در تعداد همسر

مطلب مرتبط :   مقاله با موضوع آیت الله مکارم شیرازی

Close Menu