پایان نامه ارشد رایگان درمورد
کتابداران

پایان نامه ارشد رایگان درمورد کتابداران

دانلود پایان نامه

است (علیدوستی و شیخ شعاعی، 1385، 110-112).
2-1-17. مشکلات کتاب الکترونیکی
کتابهای الکترونیکی در کنار مزایا و کاستیهایی که به همراه دارند، اغلب مشکلاتی را در محیط پیرامون خود بهوجود میآورند، از جمله میتوان به موارد ذیل اشاره نمود:
2-1-17-1. تاثیر بر محیط
تاثیر کلی کتابهای الکترونیکی بر روی محیط غیر واضح باقی مانده است. بسیاری از تلاشهای اولیه در طراحی نظامهای بدون کاغذ نه تنها ناقص ماندهاند، بلکه بسیاری در نهایت کاغذ بیشتری نسبت به آنچه که لازم است تولید کردهاند. چاپ کتابهای الکترونیکی ممکن است در واقعیت، کاغذ بیشتری را نسبت به نظام چاپی نشر استفاده نماید. بهعنوان مثال اگر هر کسی قرار باشد که از نسخه الکترونیکی پرینت بگیرد آنگاه نه تنها به محیط زیست کمک نکرده بلکه با آن مخالفت نیز کرده است. همانطور که حضور اطلاعات رقومی باعث راحتی و سهولت و دسترسی اشخاص گردید، با پیشرفت و تقویت فنآوریها بهویژه خواندن کتابهای الکترونیکی بر روی صفحه مانیتور، امید است که کاغذ کمتری استفاده گردد (لین 200) البته هماکنون این مشکل از طریق ارائه کاغذهای الکترونیکی استفاده کننده از فنآوری نانوتیوپ تاحدودی حل شده است و اگر تولید و استفاده از آنها اشاعه یابد این مشکل هم بهطور تقریبا کاملی برطرف خواهد شد.
2-1-17-2. حفظ کتابهای الکترونیکی
نگرانیهای مربوط به حفظ و نگهداری کتابهای چاپی به فرسودگی و پارشدن آنها توجه دارند، در حالی که استفاده از مدارک رقومی، به دلیل عدم وجود اینگونه خطرها در محیط رقومی تشویق میشود. مشکلات جدی در زمینه حفظ منابع الکترونیکی، با وجود پیشرفت نظامهای رایانهای جدید وجود دارد. در برخی موارد حفظ و نگهداری کتاب چاپی راحتتر و آسانتر از قالب الکترونیکی است، به مانند حفظ و نگهداری یک کتاب با 500 سال قدمت نسبت به یک دیسک فلاپی 25/5 اینچ متروک شده زمانی که سختافزار جدیدی پیشرفت میکند، تلاشی بهمنظور کوچ منابع به سکوی جدید تحول، بهمنظور قابل دسترس بردن آن مورد نیاز است (لین 2000).
2-1-17-3. امنیت
یکی از نکات مهم در زمینه توانایهای فنآورانهی جدید کتابهای الکترونیکی، نیاز به امنیت مدارک و تولیدات تجاری است. پتانسیل دسترسی فوری و آسان به تولیدات انبوه و توزیع، اگرچه بهعنوان یک مسئله با ارزش برای کاربران مطرح است، اما برای ناشران در زمینه حقمولف، مشکلاتی را بهوجود آورده و باعث ضرر و زیان به شکلهای رقومی نشر شده است. هنوز مسئله پیادهسازی یک کتاب الکترونیکی، که از حقوق ناشران و نویسندگان، بدون محدود کردن حق کاربران و قابلیت استفاده از تولیدات دفاع کند. بهطور نامشخص باقی مانده است (فهیمیفر، 1388، 94).
2-1-18. چالشهای کتابهای الکترونیکی
دسترسی و بازیابی کتابهای الکترونیکی بهصورت تمام متن, اصول زیربنایی کتابخانههای سنتی و اصول مرتبط با روشهای جستوجو و بازیابی در وب را با هم ترکیب میکند. بدین منظور کتابداران باید خطمشیها، روشها و فنآوریهایی را برای پاسخ به انتشار و دسترسی به کتابهای الکترونیکی ابداع کنند. بدین ترتیب، کتابهای الکترونیکی علاوه بر ایجاد فرصتهایی برای کتابداران، چالشهای زیادی را نیز برای آنها پدید میآورند. برخی از این چالشها عبارتاند از:
– انتشار شخصی: با پیشرفت انتشارات الکترونیکی در اینترنت، انتشار شخصی آثار رواج بسیاری پیدا کرده است. این موضوع گزینهی انتخابی کارآمدی برای بسیاری از نویسندگان در سراسر جهان است. اینکه چگونه از کیفیت محتوای انتشارات الکترونیکی اطمینان حاصل کنیم، مسئلهای حل نشده هم برای کتابها و هم برای مجلههاست.
– هزینههای فنآوری اطلاعات: ناشران الکترونیکی مجبور هستند هزینههای زیادی را صرف حل پیچیدگیهای فنآوری، هزینههای ناشناختهی بازاریابی، رمزنگاری برای محافظت طولانی، و حقوق پدیدآورنده کنند. این اقلام سهم زیادی در بهای بالای کتابهای الکترونیکی دارند. از سوی دیگر، وظیفهی کتابخانهها تأمین دسترسی برابر به دانش برای کاربران است. بدین ترتیب اگر بهای کتابهای الکترونیکی از توانایی مالی کتابخانهها فراتر رود، کتابخانهها با مشکلی جدی در زمینهی فراهمآوری منابع الکترونیکی روبهرو میشوند.
– محافظت از مواد و منابع: موضوع محافظت از مواد و منابع اطلاعات، مسئولیت فرهنگی مهمی برای کتابخانههاست. در دنیای دیجیتالی بسیاری از اطلاعات دارای ثبات و پایداری نیستند. در نتیجه اگر کتابخانهها از مواد و منابع الکترونیکی محافظت نکنند، فقدان اطلاعات فاصلهای را در دانش بشری برای نسلهای بعدی ایجاد خواهد کرد. از طرف دیگر حفظ و نگهداری همهی منابع الکترونیکی هزینهبر و وقتگیر است. بنابراین مشخص کردن نوع فایلها، شکل آنها، و نوع سختافزارها و نرمافزارهایی که باید محافظت شوند، از چالشهای دیگر برای کتابخانههای جدید بهشمار میرود.
– اصل فروش اول: این اصل در طول سالهای متمادی بهعنوان قانونی کلی برای استفادهی مجاز و مجوزی حقوقی برای امانت بین کتابخانهها توسعه یافته است. بر این اساس، کتابخانهها میتوانند کتابها را با توجه به اصول امانت بین کتابخانهها امانت دهند. این درحالی است که ناشران کتابهای الکترونیکی بر اساس قراردادهایی محتوای الکترونیکی را به کتابخانهها میفروشند که حق استفادهی دیگران از آنها را دربر نمیگیرند. برای استفادهی مشترک، کتابخانهها مجبور هستند قراردادی با محتوای دیگر را به همین منظور و بهعنوان کاربران کنسرسیومها منعقد کنند.
– معیارهای ا
نتخاب: موضوع چگونگی انتخاب کتابهای الکترونیکی برای کتابخانهها حیاتی است. این انتخاب باید بر اساس معیارهایی مانند دستگاههای خواننده، پهنای باند شبکه، استانداردها، هزینه، عناوین، نیاز کاربران، مالکیت و استفادهی مجاز انجام شود (علیدوستی، 1386، 112). چالشهای مربوط به کتابهای الکترونیکی در آمریکا پیشرفت زیادی نداشتهاند، عناوین کافی با زبان محلی با فرمت ای بوک وجود ندارد تا مشتریان بهراحتی بتوانند انتخاب کنند. دلایل عدم در دسترس بودن ای بوکها به زبان محلی موارد زیر میباشد.
– وضعیت نامشخص حقوق مربوط به کتابهای الکترونیکی ،
– کمبود بودجه برای تبدیل کتاب چاپی یا فایلهای دیجیتالی مناسب به ای بوکها،
– عدم وجود خرده فروشها در بازارهای محلی برای فروش ای بوکها،
– عدم وجود ارائه دهندگان خدمات محلی بهمنظور مدیریت زیر ساخت تکنیکی (وینستین، 2010، 12).
2-1-19. ارزشهای افزوده نشر کتاب در محیط وب
فرآیندهایی که ارزشهای جدیدی به نشر کتاب در محیط وب میفزایند، عبارتاند از:
الف: دسترسی همزمان به نسخهای واحد از کتاب الکترونیکی.
محیط وب این امکان را در اختیار ناشران و نویسندگان قرار میدهد تا بتوانند نسخهای واحد از کتابهای خود را بهطور همزمان در دسترس تعداد بیشماری از خوانندگان قرار دهند و بدین ترتیب در هزینههای گزاف چاپ، صحافی، و توزیع کتاب با شمارگان بالا صرفهجویی کنند. به تعبیر دیگر، فقط کافی است یک نسخه از کتاب تولید شود و در محیط وب در دسترس قرار گیرد، بدین ترتیب همه خوانندگان قادر خواهند بود بهطور همزمان کتاب مورد نظر را مطالعه کنند. بدیهی است که این خود یکی از مهمترین ارزشهای افزوده محیط وب نسبت به کتابهای چاپی است.
در دنیای چاپ باید برای هر خواننده، یک کتاب تولید شود که منجر به افزایش هزینههای انتشار میشود. اهمیت این موضوع هنگامی آشکار میشود که ناشری توانایی مالی برای چاپ یک اثر با مخاطبان کم را نداشته باشد. این موضوع بهویژه در خصوص انتشار کتابهای تخصصی در کشور ما بیشتر به چشم میخورد، زیرا تعداد بسیار کمی از خوانندگان ممکن است آنها را خریداری کنند. محیط وب این امکان را به ناشران میدهد تا با کمترین هزینه ممکن، چنین منابعی را بهصورت الکترونیکی در دسترس تعداد بیشماری از خوانندگان قرار دهند.
ب: افزودن اطلاعات چندرسانهای
محیط وب، این امکان را میدهد تا به راحتی علاوه بر متن، صوت، تصویر، و ویدئو نیز درکتابهای الکترونیکی گنجانده شود. در دنیای چاپی فقط میتوان عکسهای رنگی یا سیاه و سفید را به کتاب اضافه کرد و امکان استفاده از صوت، انیمیشن، و ویدئو بهعنوان بخشی از کتاب و یا اطلاعات تکمیلی بهمنظور تفهیم هر چه بهتر مفاهیم وجود ندارد. چنین رویکردی امروزه، بهویژه در برخی دایرهالمعارفها، و فرهنگهای موجود در محیط وب دیده میشود. تلفظ صحیح کلمات، استفاده از موسیقی، کلام، انیمیشن، و ویدئو برای تشریح مفاهیم نوشتاری در کتابهای الکترونیکی بهویژه کتابهای کودکان از اهمیت بسزایی برخوردار است. محیط وب علاوه بر اینکه امکان افزودن اطلاعات چندرسانهای را به قالبهای مختلف میدهد، محدودیت اشغال فضای زیاد از حافظه را در دیسکهای فشرده ندارد.
پ: امکان جستجوی اطلاعات
از طریق دیجیتالی کردن متن یک کتاب، میتوان امکانات جستجوی مختلفی را برای کاوش یک یا چند کلیدواژه در متن کامل کتاب و یا در فصل و صفحهای مشخص پیشبینی کرد. اگرچه، تنها نمایه چاپی در انتهای کتاب برای دسترسی به موضوعات مورد نظر بسیار ارزشمند است، ولی تهیه نمایه مناسب و کارآمد نیاز به صرف هزینه از سوی ناشر و بهرهگیری از نمایهسازان متخصص و حرفهای دارد. ناشران میتوانند از یک برنامه جستجو که از خصوصیات و امکانات کاوش مناسب برخوردار باشد، بهعنوان ابزار جایگزین نمایه کتاب برای جستجوی اطلاعات در کتابهای الکترونیکی استفاده کنند.
ت: انعطافپذیری بیشتر برای اصلاح و یا انتشار ویرایش جدید
محیط وب به ناشران و نویسندگان امکان میدهد تا به سرعت، حتی چند هفته پس از انتشار یک کتاب به اصلاح یا انتشار ویرایشهای جدید اثر مورد نظر بپردازند. انجام چنین فرایندی در محیط الکترونیکی بسیار سریع و کم هزینه است، زیرا در بیشتر مواقع بخش کمی از کتاب بازنگری میشود. این در حالی است که در کتابهای چاپی باید حتی برای اصلاح یک صفحه، همه کتاب را مجددا به چاپ رساند که خود هزینه زیادی برای ناشر در پی دارد یکی دیگر از ارزشهای افزوده محیط وب برای نشر کتاب، ارائه ویرایش جدیدی از یک کتاب قبل از انتشار نسخه چاپی و توزیع آن در بازار نشر است. در واقع، از آنجایی که فرایند چاپ، آمادهسازی، و توزیع کتابهای چاپی بسیار زمانبر است، از طریق قرار دادن نسخهای از کتاب در محیط وب میتوان به سرعت ویرایش جدید را در دسترس خوانندگان مشتاق قرار دارد (حیدری، 1388، 12؛ مؤمنزاده، 1387، 158).
2-1-20. مهمترین مزایای نشر کتاب در محیط وب از نظر ناشران
1- کاهش هزینههای تولید و چاپ کتاب
انتشار فقط یک نسخه از کتابهای الکترونیکی در محیط وب و دسترسی همزمان همه خوانندگان به آن، موجب میشود تا بر خلاف کتابهای چاپی نیاز به انتشار شمارگانی بالا از یک کتاب نباشد. البته تهیه و قرار دادن یک کتاب الکترونیکی در محیط وب دارای هزینههای جانبی برای ناشران نظیر ثبت حوزه، خرید فضا در محیط وب، طراحی گرافیکی، حفظ و نگهداری سایت، نوشتن برنامه جستوجو و پایگاه اطلاعاتی، ورود اطلاعات، خرید تجهیزات کامپیوتری و شبکه، و
موارددیگر است، ولی بسیاری از امکانات و تجهیزات فوق میتوانند در نشر کتابهای الکترونیکی دیگر نیز استفاده شوند و در واقع فقط یک بار ناشر هزینه شوند.
2- عدم نیاز به فضای فیزیکی برای انبار کردن کتاب
یکی از مشکلاتی که ممکن است ناشران با آن رو به رو شوند، انبار کردن کتابها قبل از توزیع و نیز نگهداری نسخههای اضافی است. نشر کتاب در قالب الکترونیکی نیاز به فضای فیزیکی برای انبار کردن کتاب ندارد، زیرا همه اطلاعات در قالب دیجیتال ذخیره میشود. علاوه بر این، اگر محیط نگهداری کتابها از شرایط مناسبی نظیر رطوبت، گرما، نور و جز آن برخوردار نباشد، به مرور زمان آسیب خواهد رسید. ولی کیفیت اطلاعات دیجیتال همواره یکسان میماند.
3- عدم نیاز به توزیع و ارسال کتاب به نقاط دیگر
یکی از مشکلاتی که ناشران بهویژه در کشور ما با آن رو به رو هستند، عدم توزیع سریع، مناسب و کم هزینه کتابها در شهرهای مختلف است. کتابهای الکترونیکی نیاز به توزیع و یا ارسال به نقاط دیگر ندارند، اما باید به نحو مناسبی خوانندگان را از انتشار آنها مطلع ساخت. چنین فرایندی میتواند از

مطلب مرتبط :   منابع مقاله با موضوع تحولات سیاسی اجتماعی

دیدگاهتان را بنویسید

بستن منو