پایان نامه ارشد رایگان درباره سازمان بین المللی کار

پایان نامه ارشد رایگان درباره سازمان بین المللی کار

دانلود پایان نامه

3-4-1-تحول و دگرگونی در پذیرش معیارهای بین المللی کار  

هر چند در ایتدا مقاوله نامه های مربوط به ممنوعیت کار زنان در شب مورد استقبال کشورهای زیادی قرار گرفتند و نزدیک به هشتاد کشور دست کم به یکی از مقاوله نامه های یاد شده ملحق شده اند با این وصف ممنوعیت کار در زنان در ساعات شب ، چه در زمان تصویب این معیارها و چه پس از آن مورد انتقاد قرار گرفته است .
الیته دلایل انتقاد کشورها با یکدیگر متفاوت میباشد . در برخی از کشورها به ویژه در جهان سوم که کمبود سرمایه مانع گسترش فعالیتهای اقتصادی است مخالفین معتقدند که از لحاظ اقتصادی استفاده از نیروی کار فراوان و ارزان و از آن جمله نیروی کار زنان می تواند فراورده ها و کالاهای این کشور را در سطحی قرار دهد که قابل رقابت با محصولات کشورهای صنعتی باشد . در قاره آسیا به ویژه آسیای جنوب شرقی مخالفت با اصل ممنوعیت فراوان بوده است .
از سوی دیگر ، در سال های اخیر مخالف ممنوعیت کار زنان در ساعات شب پایه استدال خود را بر اصل برابری زن و مرد قرار داده اند و ابراز عقیده می کنند که چنین ممنوعیتی نوعی تبعیض به ضرر زنان به وجود می آورد و سبب می شود که در پاره ای مشاغل از استخدام زنان خودداری شود . این طرز فکر در کشورهای صنعتی به چشم می خورد و چندین دولت رسماًاین نظر را تأیید کرده اند و بر همین اساس طی سالهای 1981 – 1982 سه کشور انصراف خود را از الحاق قبلی به مقاوله نامه شماره 89 اعلام داشتند . این سه کشور عبارتند از : ایرلند ، لوکزامبورگ و اروگوئه . دلایل ارائه شده از سوی این کشورها مشابه و نظیر دلایلی است که ده سال پیش از آن از سوی کشور هلند برای اعلام انصراف از مقاوله نامه مذکور ابراز گردید .
دلایل ابراز شده در این خلاصه می شود که زمان تصویب مقاوله نامه شماره 89 تحولات اجتماعی و علمی دور از ذهنی رخ داده است . اقدامی که در ابتدا برای مقابله با کار سخت اضافی به عنوان یک تدبیر حمایتی از زنان کارگر مطلوب بود ، در حال حاضر موجب تبعیض علیه آنها می شود . چرا که اولاً، ممنوعیت کار شب آنها را ازبرخی فرصتهای شغلی محروم نموده است و مانعی در راه ایجاد فرصتهای مساوی و رفتار برابر با کارگران زن و مرد شده است . ثانیاً ، چنین ممنوعیتی دیگر مناسب با شرایط امروزی صنایع نمی باشد و در برخی از بخشها به کمک فن آوری جدید ، شرایط کار و پیشرفت و تکامل یافته است . ثالثاً ، هیچ مدرک و دلیل پزشکی وجود ندارد که ثابت کند ( به جز در دوران بارداری و شیردهی ) کار شبانه برای زنان زیان آور تر از مردان است . در یکی از پژوهشهای سازمان بین المللی کار اشاره شده که بسیاری از کارگران شاغل در شب بیش از 4 تا 6 ساعت در طول روز به خواب نمی روند . کمبود خواب به یک اندازه بر روی سلامتی مردان و زنان تأثیر منفی می گذارد . البته خستگی زیاد ناشی از کار شبانه آثار زیانبار خاصی را بر روی سلامتی زنان باردار و مادران شیرده می گذارد .
برخی از دولتهای اروپایی که مخالفت با برقراری این ممنوعیت می باشند به رأی صادره توسط دیوان دادگستری جوامع اروپایی در سال 1991 و نیز به دستورالعمل شورای جوامع اروپایی درباره اجرای اصل رفتار مساوی با زنان و مردان در زمینه دستیابی به شغل ، راهنمایی و آوزش حرفه ای و شرایط استخدامی ، استناد نموده اند . این دستورالعمل مقرر میدارد که کلیه کشورهای عضو باید تدابیر مناسبی را اتخاذ نمایند تا ((کلیه قوانین و آیین نامه ها و مقررات اداری مغایر با اصل رفتار مساوی الغاء گردند . )) و (( قوانین و آیین نامه و مقررات اداری مخالف با اصل رفتار مساوی که در ابتدا برای حمایت از زنان وضع شده اند ، در زمانی که دیگر اساس و پایه محکمی ندارند ، باید مورد تجدید نظر قرار گیرند . . )) دیوان دادگستری جوامع اروایی نیز در رأی خود اعلام نموده است که حمایت ویژه از زنان فقط در صورتی می تواند قابل قبول باشد که ضرورتی برای رفتار متفاوت با زنان و مردان وجود داشته باشد و در حال حاضر ( به جز در دوران بارداری و زایمان ) آثار و خطرات ناشی از کار شبانه عموماً بین زنان و مردان یکسان و مساوی است . بدین ترتیب به موجب رأی دیوان ، موضوع حمایت از زنان که در ابتدا سبب برقراری ممنوعیت کار شبانه برای آنها شده بود ، امروز دیگر معتبر و قابل قبول نمی باشد و تداوم آن نیز مجاز نیست .
همچنین منشور اجتماعی اروپا ( ماده 8 ) در زمینه اشتغال زنان در صنایع در طول ساعات شب ، مقرراتی وضع نموده است . این ماده با مقاوله نامه های بین المللی کار مطابقت کامل ندارد . بر اساس مقاوله نامه های مذکور ، اشتغال زن در شب ، به جز در برخی مشاغل خاص ، ممنوع است در حالیکه منشور اجتماعی صرفاًمقرراتی را درباره کار شبانه زنان در صنایع وضع نموده است . از سوی دیگر ، پیشنهاد شورای مجمع اروپا مینی بر تعمیم و گسترش مقررات منع اشتغال شبانه نسبت به کلیه مشاغل توسط کمیته اجتماعی رد گردید و تنها متن اولیه مربوط به ممنوعیت مشاغل صنعتی مورد تصویب قرار گرفته است .
با توجه به تحولات بین المللی که در مورد اشتغال زنان در شب رخ داده است ، در سال 1971 ، دولت سوئیس ضمن اعلام اینکه مقاوله نامه شماره 89 قدیمی و کهنه محسوب می شود ، از سازمان بین المللی کار درخواست کرد که این مقاوله نامه را مورد تجدید نظر قرار دهد . دفتر بین المللی کار گزارشی را درباره اجرای این مقاوله نامه تهیه و تنظیم نمود و درباه بازنگری و اصلاح این مقاوله نامه با دولتها به مشورت پرداخت و معلوم شد که اختلاف نظر در این باره بسیار است .
در سال 1985 کنفرانس بین المللی کار قطعنامه ای را درباره تساوی فرصتها و برابری رفتار شغلی بین زنان و مردان به تصویب رساند و طی آن درخواست نمود که اسناد سازمان بین المللی کار در زمینه حمایت ویژه از زنان ، مخصوصاً مقاوله نامه شماره 89 به طور منظم مورد بررسی قرار گرفته و مسئله مناسب بودن رعایت مفاد آن مشخص گردد .
سرانجام در سال 1987 ، به منظور اصلاح و تجدید نظر در مقاوله نامه شماره 89 و تصویب معیارهای جدید درباره کار زنان در شب ، هیأت مدیره سازمان تصمیم گرفت که موضوع کار شبانه را در دستورالعمل کار کنفرانس بین المللی کار قرار دهد .
بدین ترتیب در سال 1990 کنفرانس مذکور مقاوله نامه شماره 171 و توصیه نامه شماره 179 مربوط به کار در شب و نیز پروتکل الحاقی به مقاوله نامه شماره 89 را مورد تصویب قرار داد . در این پروتکل تلاش شده که به منظور تسریع در پذیرش و اجرای مقاوله نامه 89 ، عبارات مندرج در آن انعطاف پذیر باشند .
بر اساس پروتکل الحاقی به مقاوله نامه شماره 89 ( مصوب 1990) ارائه تعاریف متفاوت با تعریف مربوط به دوره شب مندرج در مقاوله نامه و نیز برقراری معافیت های مختلف از ممنوعیت کار شبانه مجاز می باشد . مقامات صلاحیتدار داخلی می توانند اینگونه تدابیر قابل انعطاف را دریک رشته شغلی خاص یا درباره یک یا چند مؤسسه تصویب کننده مشروط به اینکه در این زمینه مشورتهای لازم انجام شده و پیمانهای دسته جمعی یا قراردادهای شغلی منعقد شده باشند . البته این قبیل اعطافها و استثناها درباره زنان کارگر در دوران قبل و بعد از زایمان قابل اعمال نمی باشند . با این وصف ، در قوانین و مقررات ملی می توان پیش بینی نمود که در صورت تقاضای صریح کارگر زن این ممنوعیت لغو شود به شرط اینکه این امر سلامتی مادر یا فرزند او را در معرض خطر قرار ندهد . همچنین در صورتی که ادامه این برای سلامتی مادر یا طفل ضروری باشد ، مدت این ممنوعیت باید افزایش یابد . تاکنون تنها یک کشور این پروتکل را تصویب نموده است .
3-4-2-کار شبانه زنان در حقوق ایران
در خاتمه این گفتار باید اشاره نمود که در حقوق کنونی ایران ممنوعیتی برای کار زنان در شب وجود ندارد . البته قانون کار مصوب 1337 ( طی ماده 17 ) در این زمینه مقرر می داشت : (( کار شب ( بین ساعات بیست دو و شش صبح ) برای زنان و کارگرانی که کمتر از هجده سال دارند ممنوع است جز در مورد زنان پرستار و مشاغل دیگری که طبق تشخیص وزارت کار و امور اجتماعی تعیین خواهد شد . )) در حال حاضر مدت اعتبار این قانون آزمایشی منقضی گردیده است .
در سال 1369 با تصویب قانون کار در مجمع تشخیص مصلحت نظام ، ممنوعیت کار شبانه زنان به کلی لغو گردید . نکته شایان ذکر این است که ماده 75 مصوبه مجلس شورای اسلامی ( مورخ 2/7/1367 ) انجام کار شب را برای کارگران زن به استثنای امور بهداشتی ، درمانی ، فرهنگی و نظایر آن ممنوع اعلام داشته بود . اما در مرحله بعد این ماده در مجمع تشخیص مصلحت نظام حذف گردیده است . به عقیده برخی از اساتید حقوق کار ، با توجه به ملاحظات اخلاقی ، اجتماعی و خانوادگی که برای زنان در نظام جمهوری اسلامی ایران و قانون اساسی متصور است ، حذف این ماده قابل تأمل به نظر می رسد . البته برخی دیگر ابراز عقیده نموده اند که موضوع مسکوت ماندن منع کار شبانه زنان را می توان در همان زمینه و جهت تحول معیارهای سازمان بین المللی کار و ادامه این تحول ارزیابی کرد . به هر حال با عنایت به عدم دسترسی به مفاد مذاکرات انجام شده در مجمع ، در این خصوص نمی توان نظر صریحی ارائه داد .
3-4-3-ممنوعیت کارهای سخت ، خطرناک و زیان آور
کار انسان همواره با خطراتی همراه بوده است و چه بسیار کارگرانی که براثر این خطرات از بین رفته و یا سلامتی خود را از دست داده و می دهند . ظهور ماشین هر چند سختی و سنگینی برخی کارها را کمتر کرد اما خود مشکلات و خطرات تازه ای پدید آورد . آغاز پیدایش ماشینیسم که با تسلط آزادی اقتصادی همراه بود راه را برای سوءاستفاده های زیاد بازکرد و در این میان بسیاری از کارگران بویژه زنان و کودکان قربانی آن شدند . به طور کلی در بسیاری از کشورها اعم از کشرهای توسعه یافته و در حال توسعه ، بدون اتخاذ تدابیر کافی برای حمایت از کارگران ، توصعه صنعتی رخ داده است . حتی امروزه نیز بسیاری از کارگران خصوصاً زنان در مشاغل دارای خطرات خاص به کار اشتغال دارند و اکثر این مشاغل در صنایع و مؤسسات کوچکی وجود دارند که از شمول قانون کار خارج می باشند و به همین دلیل از لحاظ ایمنی و بهداشت شغلی از شرایط پایینی برخوردار هستند . در مشاغلی نظیر قالیبافی و قالیچه بافی یا ساختمان سازی به نظر می رسد که زنان نسبت به مردان دارای قدرت تحمل بیشتری می باشند . در کارخانه های وسایل الکترونیکی زنان مشکلات جدید چشم پیدا می کنند ، مخصوصاًزمانی که آنان تراشه های الکترونیکی را در اسیدهای سمی فرو می برند یا آنها را با سیلیکون روکش می دهند . این کار می تواند باعث ابتلای فرد به بیماری کشنده ریوی شود . در ژاپن این دسته از کارگران در اتاقهای ضد عفونی شده خاصی که برای محافظت آنها در مقابل گرد و غبار ، گرما و رطوبت طراحی شده اند ، جمع می شوند . معمولاً زنان کارگری که در محیط فوق العاده خشک و سرد طراحی می کنند ، از خستگی بدنی و ضعف جسمی و تحلیل بدن خود شکایت دارند حتی اگر هنوز جوان ( 20 تا 29 ساله ) باشند . شغلهای ماشین نویسی و دفترداری که غالباً شامل ساعات طولانی کار هستند ، می توانند موجب فشار بر چشم و گردن و خستگی کمر و بروزبیماریهای خطرناکی نظیر میگرن و تهوع شوند .
از طرف دیگر وظایف خانه داری و مسئولیتهای خانوادگی زنان آثار زیانبار شغلی را تشدید می کنند ، نه تنها خانه مکانی ناامن و ناسالم می باشد ( 45 درصد از کل صدمات و جراحات در آنجا رخ می دهند ) بلکه سنگینی کار مضاعف زنانی که در داخل و خارج از خانه کار می کنند ، سبب خستگی دایمی و فشار روانی می شود و بدین ترتیب زنان در معرض ابتلاء به برخی بیماریها و صدمات می باشند . با توجه به این وضعیت در کشورهای مختلف قانونگذاران ناچار از مداخله شده و مقرراتی را در جهت مقابله با خطرات وضع نموده اند . البته این امر به قوانین داخلی محدود نشده و در سطح بین المللی نیز اقداماتی صورت گرفته است که در اینجا ابتدا به انها اشاره می شود .
3-4-4-حقوق بین المللی کار
به منظور حمایت از زنان در مقابل آثار ناشی از اشتغال کارهای سخت ، خطرناک و زیان آور ، چندین سند بین المللی به تصویب رسیده اند که بر حسب موضوع به آنها اشاره می شود .
الف – کار در معادن : با توجه به مشقت و سختی کار در معادن و نیز سوء استفاده هایی که از کار زنان در معادن به عمل می آمد و استثمار شدید آنها ، کنفرانس بین المللی کار در اجلاسیه سال 1935 مقاوله نامه شماره 45 را درباره (( اشتغال زنان در کارهای زیرزمینی در هر نوع معدن )) مورد تصویب قرار داد . برابر این مقاوله نامه هیچ زنی ، در هر سنی که باشد ، نباید در کارهای زیرزمینی در معادن به کار گمارده شود . منظور از معدن ، از دیدگاه مقاوله نامه ، هر کارگاهی است که به استخراج مواد موجود در زیر زمین بپردازد خواه متعلق به بخش خصوصی باشد و خواه متعلق به بخش عمومی . با این وصف اشخاصی که داری پست مدیریت بوده و کار یدی انجام نمی دهند و نیز اشخاصی که در خدمات بهداشتی و اجتماعی به کار اشتغال دارند مشمول مقاوله نامه نخواهند بود . علاوه بر آن اشخاصی که ضمن آموزش و تحصیل باید مدتی را برای کار آموزی در کارهای زیر زمینی بگذرانند و اشخاصی که به کارهایی غیر از کار در معادن ، مشغولند و به طور اتفاقی به قسمتهای زیر زمینی معدن سرکشی می کند از حوزه شمول مقاوله نامه خارج می باشند .
تاکنون 95 کشور این مقاوله نامه را مورد تصویب قرار داده اند . البته بخی از کشورها گامهایی را در جهت اشتغال زنان در معادن برداشته اند . به عنوان نمونه در سال 1967 دولت سوئد نسبت به این مقاوله نامه اعلام انصراف نمود اما صراحتاً اعلام کرد که این تصمیم به هیچ وجه نباید به عنوان یک ارزیابی منفی از این مقاوله نامه تفسیر شود و در کشورهایی که از لحاظ رعایت بهداشت صنعتی ، شرایط کار در معادن آنها پایین تر از سطح کار در معادن سوئد است ، بدون شک این مقاوله نامه از نظر ممانعت از اشتغال زنان در شرایط نامساعد و در کارهایی که از لحاظ جسمی توانایی ندارند ، حائز اهمیت می باشد .

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه درباره مطالعات انتقادی

Close Menu