پایان نامه ارشد درباره شعر عرفانی

پایان نامه ارشد درباره شعر عرفانی

دانلود پایان نامه

کی بود آبی؟ چو به نانی دهند
سیم کشانی که به زر مرده‌اند  

سکّه ی این سیم به زر برده‌اند
هرکه به زر سکّه‌ی چون روز داد
سنگ ستد، درّ شب افروز داد»

(نظامی،1384: 41)
سنایی نیز نخستین شاعری است که در حوزه‌ی عرفان، تحوّلی عظیم در شعر عرفانی فارسی ایجاد کرد. چنان که می‌دانیم وی در این زمینه به تألیف کتاب مستقلی به نام الحدیقه و شریعه الطریقه همِّت گماشت. این کتاب حاوی مسائل عرفانی و حکمی و کلامی و سرشار از معارف الهی می‌باشد.
3-3-اشعار اخلاقی پیش زمینه شعر عرفانی
اشعارشرعی و اخلاقی و معنوی مربوط به قرن ششم، که شاعرانی هم چون؛ سنایی و خاقانی و نظامی به سرودن آنها همّت گماشتند در واقع پیش زمینه‌ی شد برای آغاز سرودن اشعار کاملاً عرفانی، که سرودن این اشعار شرعی توسّط شاعران نامدار قرن ششم به عقیده ی شمیسا دلایلی داشته است، از جمله این که: «شعر شرعی این دوره فی الواقع عکس العمل در مقابل شعر مدحی است از این رو بیشترین حمله متوجّه شاعران مداح است. انتقاد دیگر شاعران معنی گرا به اشعار بزمی بی بند و بار شاعرانی بود که در تغزل قصاید خود جز به وصف مطرب و معشوق به چیز دیگری توجّه نداشتند. همه ی این مطالب در آغاز شعر معنی‌گرا و اخلاقی یا شرعی است که بعداًبه شعر عرفانی منجر شد. و شیوه‌ی سنایی وخاقانی و نظامی سر انجام به شعر عرفانی کشید و از طریق عطار به مولانا رسید. و به قول سلطان ولد در مقابل«شعر شعراء»، «شعر اولیاء» پدید آمد. » (شمیسا،1382: 198- 196)
3-4-شعر آغازین عرفانی با مضامین موعظه و تنبیه
پس می‌توان گفت منظور از شعر یا شعر آغازین عرفانی تا حدودی زیادی اخلاقی و موعظه و تنبیه است که در مقابل شعر شاعرانی که در شعر خود فقط به مضامین فسق و فجور پرداخته پدید آمده است. نظامی می‌گوید:
« شعر به من صومعه بنیاد شد
شاعری از مصطبه آزاد شد
زهره‌ی این منطقه میزانی است
لاجرمش منطق روحانی است»
(نظامی،1384 :44-45 )
3-5-شعرمبتنی بر شرع
شاعرانی چون نظامی و سنایی بر این عقیده بودند که شعر باید مبتنی بر شرع باشد تا بتواند دادسخن را بدهد. و مراد ایشان از شرع را می‌توان همان اخلاقیات و معنویات دانست. نظامی در این باره سروده‌:
«تا نکند شرع تو را نامدار
نامزد شعر مشو زینهار

مطلب مرتبط :   دانلود تحقیق در مورد مداخله بشردوستانه

Close Menu