منبع پایان نامه درمورد اصل بیستم قانون اساسی

منبع پایان نامه درمورد اصل بیستم قانون اساسی

دانلود پایان نامه

چنانکه در تفسیر آیه 29 سوره توبه آمده است پیمان ذمه از نظر قرآن به عنوان پایان حالت خصمانه تلقی می شود و بدین ترتیب هر گونه عمل خصمانه از طرف مسلمین که لطمه و ضرر جان و یا مالی و یا عرضی نسبت به متعهدین داشته باشد محکوم و مجازات خواهد شد. بنابراین هر فرد مسلمان و یا غیر مسلمانی که مرتکب قتل و یا جرح و یا آزار فرد ذمی می گردد طبق قوانین قضایی و جزایی اسلام به مجازات خواهد رسید.  

در نهج البلاغه مطالب ارزشمندی از امام علی (ع) در باره امنیت و مصونیت آنان در سرزمین های اسلامی و در میان مسلمانان آمده است. امام ، در این باره به مسلمانان توصیه ها و تاکیدات صریحی دارد. در یک مورد و در مذمت مسلمانان به خاطر عدم تامین امنیت اقلیت های دینی می فرماید:
« گزارش تایید شده ای دریافت کرده ام که مردان مهاجم بر زنان آن سرزمین ـ که پاره ای از مسلمانان و پاره ای از اقلیت های رسمی و ذمی بوده اند ـ حمله آورده و خلخال و دستبند و گردنبند و گوشواره هایشان را برگرفته اند، و زنان، جز شیون و زاری و التماس، هیچ مدافع و پناه و پناهگاهی نداشته اند. و پس از این همه، دشمن متجاوز، بی آن که زخمی بردارد و از بینی یکیشان قطره خونی بریزد، سالم و با دست های پر، به پایگاه های خویش بازگشته است. به خدا سوگند که این گزارش چنان تلخ و تحمل ناپذیر است که اگر مسلمانی از پی شنیدن این فاجعه از شدت اندوه جان بسپارد، نه تنها ملامتش نتوان کرد، بلکه ـ از دیدگاه من ـ واکنشی کاملا طبیعی و پذیرفتنی است.»
در نامه 51 نیز تجاوز به اموال مسلمانان و اقلیت ها را نکوهش کرده اما یک استثنا بر آن می افزاید :
«و هرگز مباد که به مال و خواسته احدی از مردم ـ از مسلمانان نمازگزار تا اقلیت های در گرو پیمان ـ دست بیازید، مگر اسب و جنگ افزاری بیابید که در تجاوز به مسلمانان به کار گرفته شده است .»
امام زین العابدین (ع) در رساله حقوق فرموده اند: « و اما حقوق اهل ذمه….. این است که از آنان بپذیری آن چه را خداوند از آنان پذیرفته است و به آنان ظلم نکنی و تو با رعایت امان الهی و وفا به تعهد خدا و رسول او خود را از کسی که به آنان ستم روامی دارد جدا سازی….»
از دیدگاه امام خمینی قدس سره غیر مسلمانان امنیت جانی و مالی دارند اگر به شرایط ذمه پای بند باشند.
اصل بیستم قانون اساسی جمهوری اسلامی هم می گوید: « همه افراد ملت، اعم از زن و مرد، یک سان در حمایت قانون قرار دارند و ازهمه حقوق انسانی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با رعایت موازین اسلام برخوردارند.»
و اصل بیست و دوم قانون اساسی می گوید: «حیثیت، جان، مال،حقوق، مسکن و شغل اشخاص از تعرض مصون است، مگر در مواردی که قانون تجویز کند».
2 – آزادی مذهبی
آزادی های مذهبی ذمیان به عنوان یکی دیگراز امتیازات ایشان به حساب می آید. خداوند در قرآن در خصوص اعتبار ادیان آسمانی غیر اسلام می فرماید: ( الَّذِینَ أُخْرِجُوا مِنْ دِیارِهِمْ بِغَیْرِ حَقٍّ إِلاَّ أَنْ یَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ وَ لَوْ لا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَهُدِّمَتْ صَوامِعُ وَ بِیَعٌ وَ صَلَواتٌ وَ مَساجِدُ یُذْکَرُ فِیهَا اسْمُ اللَّهِ کَثِیراً وَ لَیَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ یَنْصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِیٌّ عَزِیز) . « همانها که به ناحق از خانه و لانه خود بدون هیچ دلیلى اخراج شدند جز اینکه مى‏گفتند پروردگار ما اللَّه است، و اگر خداوند بعضى از آنها را بوسیله بعضى دیگر دفع نکند دیرها و صومعه‏ها و معابد یهود و نصارا و مساجدى که نام خدا در آن بسیار برده مى‏شود ویران مى‏گردد و خداوند کسانى را که او را یارى کنند (و از آئینش دفاع نمایند) یارى مى‏کند، خداوند قوى و شکست ناپذیر است.»
در اساس، قرارداد ذمه بر اصل آزادی دین و عقیده مبتنی است . اسلام، باورمندی به حقیقت ادیان آسمانی و حرمت قائل شدن برای آنها را از اصول مسلم خود قرار داده است و براین مبنا، این حق را برای متدینان به ادیان صاحب کتاب در حفظ و تداوم این اعتقاد پذیرفته است. همچنین بر پایه ی قرارداد ذمه، اهل کتاب حق دارند در محدوده ی همکیشان خود، در معابد، مدارس و مکان های مخصوص به خود، به آموزش و تبلیغ امور دینی اقدام کنند. آنان همچنین می توانند برای کسب اطلاعات بیشتر و اثبات عقایدشان به بحث و گفتگو با مسلمانان بپردازند. البته این بحث و گفتگو اگر با هدف تضعیف اسلام و ترویج آیین های مذکور انجام شود پذیرفته نمی باشد.
اهل کتاب با مسلمانان در ارتباط با بعضی از مفاهیم و معتقدات دینی بحث و گفت و گو داشتند: « ای اهل کتاب چرا درباره ابراهیم بحث می کنید که…» . هم چنین آنان حق تبلیغ داشتند و ازمبانی عقیدتی، فکری و سیاسی اجتماعی خویش دفاع می کردند:
( وَ قالُوا کُونُوا هُوداً أَوْ نَصارى‏ تَهْتَدُوا)؛ «گویند یا یهودی و یا نصرانی باشید تا هدایت یابید».
یکی از نمودهای اجرای این حق در سال های نخست اسلام این بود که غیرمسلمان ها اعم از اهل کتاب و کفار با رسول خدا (ص) بحث و جدل می کردند با این که رسول خدا بالاترین قدرت در دولت اسلامی بود ، پیامبر به آنان آزادی کامل می داد تا نظریات خود را بازگوکنند. در نشستی که با بزرگان یهود و نصاری داشت آنان پیامبر خدا را به پیروی از مرام خویش می خواندند: « ای محمد هدایت همان است که ما بر آنیم تو هم از ما پیروی کن تا هدایت گردی.» بزرگان نصاری نیز همین گفته را بازگو کردند. در این جا بود که این آیه از سوی خداوند نازل گشت: «گویند یا یهودی و یا نصرانی باشید تا هدایت شوید، ای پیامبر بگو بر مرام ابراهیم هستم او حق گرابود و از مشرکان نبود.»
برای آنان این حق محفوظ بود که به فرزندان و پیروان خود، آموزه های دینی مرامشان را بیاموزند و آنان مراکزی داشتند که در آن مسائل و امور دینی خود را بررسی می کردند. در صدر اسلام درجایگاه هایی به نام (بیت المدارس) جمع می شدند . اقلیت های مذهبی می توانند با برخورداری از حق آزادی شعایر مذهبی در برگزاری مراسم و اجرای آداب مذهبی مخصوص خود از آزادی و امنیت کامل برخوردار گردند و به طور انفرادی یا دسته جمعی در معابد و اماکن مقدس خود مراسم مخصوص خویش را به پا دارند و کسی حق تعرض به آنان را نخواهد داشت. البته این آزادی شعایر مذهبی نیز تنها تا جایی جایز است که جنبه ی درونی داشته و حالت عمومی به خود نگرفته و بیرون از دایره ی مسلمانان باقی بماند.
3 – آزادی های اجتماعی و سیاسی
آزادی های اجتماعی و سیاسی اقلیت های مذهبی دیگر امتیاز آنها در قرارداد ذمه به حساب می آید. اهل کتابِ متعهد، می توانند در قلمروی کشور اسلامی درهر نقطه ای که مناسب زندگی خود تشخیص دهند ؛ سکونت گزینند و نیز هرگاه بخواهند می توانند، کشور را ترک کنند. همچنین بر اساس قرارداد ذمه، به اقلیتهای متعهد اجازه داده می شود در سرزمینهای اسلامی به فعالیتهای اقتصادی اشتغال ورزند . حق مالکیت برای آنان محترم شمرده شده و اموالشان از مصونیت کامل برخوردار است. آنان می توانند آزادانه در هر فعالیت اجتماعی و سیاسی – به شرطی که مخل به مواد قرارداد ذمه نباشد – شرکت جویند .آنان حق دارند در امور صنفی، هنری، ورزشی، اقتصادی، تعاونی و نیز تشکلهای سیاسی سهیم گردند.
اسلام حقوق اجتماعی غیر مسلمانان را هم رعایت کرده و دستور خوش رفتاری با آنان داده است. رسول خدا (ص) با آنان پیوندها و ارتباطات اجتماعی داشت و همیشه با آنان در منزل هایشان یا مکان های دیگر دیدار می کرد، گاهی پیامبر (ص) بر آنان وارد می شد و زمانی هم آنان به خدمت پیامبر می آمدند. آن بزرگوار همیشه از بیمارانشان عیادت می کرد و هر زمان که با جنازه مرده ای از آنان برخورد داشت برای تشییع آن بر می خاست. امامان(ع) نیز همیشه به سیره عملی پیامبر (ص) و امام علی(ع) در حسن معاشرت با غیرمسلمانان، استشهاد می جستند. از وصیت های امام باقر (ع) این بود که: «اگرفردی یهودی با تو همنشین شد با او به طور نیکو همنشینی کن».
4 – برخورداری از عدالت
برخورداری از عدالت حق همه افرادی است که در سایه حکومت اسلامی زندگی می کنند مسلمان باشند یا غیر مسلمان. اسلام به پیاده کردن عدالت در میان همه مردم بدون توجه به گرایش های عقیدتی و فکری آنان فرا خوانده است. آیات قرآنی هم درباره عدالت هیچ گونه قید عقیدتی ندارد: ( إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُکُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلى‏ أَهْلِها وَ إِذا حَکَمْتُمْ بَیْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْکُمُوا بِالْعَدْلِ إِنَّ اللَّهَ نِعِمَّا یَعِظُکُمْ بِهِ إِنَّ اللَّهَ کانَ سَمِیعاً بَصِیرا)؛ « خداوند به شما دستور می دهد که امانت ها را به صاحبانشان باز گردانید و هر زمان که بین مردم حکم می کنید به عدالت حکم کنید».
قرآن کریم، مسلمانان را ماموریت داده تا تحت تاثیر ستمی که ازسوی مخالفان عقیدتی خود می بینند قرار نگیرند و در پاسخ به ستم آنان به دیگران ستم نکنند. اسلام مسلمانان را به اجرای عدالت وپای بندی به آن فرا می خواند: ( یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُونُوا قَوَّامِینَ لِلَّهِ شُهَداءَ بِالْقِسْطِ وَ لا یَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلى‏ أَلاَّ تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى‏ وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِما تَعْمَلُون )؛ « ای مومنان برای خدا پایدار واستوار بمانید و به حق و عدل گواهی دهید و دشمنی با گروهی باعث نشود که به عدالت رفتار نکنید، عدالت پیشه سازید چرا که او به تقوای الهی نزدیک تر است.»

مطلب مرتبط :   منبع پایان نامه درمورد تمدن نوین اسلامی

بستن منو