منبع پایان نامه درمورد اتحاد و همبستگی

منبع پایان نامه درمورد اتحاد و همبستگی

دانلود پایان نامه

این همه را بدان جهت دامن می زنند تا با اتّهام فشار به اقلیت ها در اسلام از توجّه غیر مسلمانان به اسلام و اندیشه های درخشان آن و تأثیرپذیری آنان جلوگیری کنند. هم چنین استکبار جهانی بر تهاجم تبلیغاتی خویش افزوده تا با ایجاد موانع روانی و عاطفی بین اسلام و اقلّیت های غیر مسلمان به ویژه پیروان ادیان الهی دیگر, مانع راه یابی اسلام به میان ملّت هایی شود که راه خویش را به سوی مکتبی که از حقوقشان دفاع می کند, یافته اند. استکبار جهانی بر پی آمدهای آگاهی پیروان ادیان از برخورد نیکوی اسلام و دولت اسلامی با غیر مسلمانان واقف است. او می داند اسلام دین صلح و سازش, رحمت و یگانگی است و ملّت ها اگر آزاد گذاشته شوند جز اسلام را بر نمی گزینند .  

در این بخش ، برای پاسخ به این شبهه، با بررسی حقوق اقلیت های مذهبی در اسلام، این فرضیه مورد آزمون قرار میگیرد که اسلام برای اقلیت‌های دینی و مذهبی کرامت انسانی قائل شده و جلوه‌های این کرامت در قالب حقوق اقلیت‌ها تبلور یافته است. این حقوق عبارتند از: داشتن حق حیات، حق کرامت، مصونیت و امنیت، آزادی مذهبی و انجام شعائر عبادی، آزادی عقیده و…. پس انسان دارای کرامت است و احترام به این کرامت انسانی همیشه و تحت هر شرایطی باید حفظ شود؛ چرا که کرامت انسان ذاتی اوست و این، اصل پایه‌ای و اساسی احترام به حقوق همه انسان‌ها است.
اقلیت های مذهبی
در طول تاریخ و با شکل گیری جوامع بشری جنگ، کوچ و همزیستی مسالمت آمیز یا غیر مسالمت آمیز همواره گریبانگیر زندگی انسان ها بوده است. ما حصل هر جنگ و یا کوچی، اختلاط و در کنار هم قرار گیری گروه ها و واحدهای مستقلی است که خصوصیات و ویژگی های مختص خود را دارا می باشند. هرگاه این ترکیب ها به گونه ای شکل گیرد که به لحاظ کمی و عددی گروهی اکثریت را در یک گستره تشکیل دهند سایر گروه ها به عنوان اقلیت قلمداد می گردند. اقلیت های مذهبی همواره در جوامع مختلف وجود داشته و تحت قواعد و شرایط مختلف ادامه ی حیات داده اند. جامعه ی اسلامی نیز با این پدیده بیگانه نبوده و از همان آغاز پیدایش ناگزیر از برقراری ارتباط با اقلیت های مذهبی بوده است.
مفهوم اقلیت های مذهبی را از دو دیدگاه اسلامی و بین المللی می توان بررسی نمود. بنا بر دیدگاه اسلامی جهان به دو قسم دارالاسلام و دارالکفر تقسیم می گردد. دارالاسلام به تمامی سرزمین هایی اطلاق می شود که تحت استیلای حکومت اسلامی بوده و به تبع آن قوانین اسلامی در آن اجرا می شود. در این حالت فرقی نمی کند که به لحاظ کمی مسلمانان ساکن در آن بلاد در اقلیت باشند یا اکثریت ، به هر روی غیر مسلمانان به عنوان اقلیت های مذهبی و دینی شناخته خواهند شد. دارالکفر نیز به آن دسته از سرزمین هایی گفته می شود که تحت استیلا و فرمانروایی حکومت اسلامی نمی باشند. بدیهی است که مسلمانان در چنین سرزمین هایی ( در دسته بندی مذهبی ) اقلیت محسوب شده و تابع قوانین مربوطه خواهند بود.
اقلیت های مذهبی شناخته شده در اسلام عبارت از گروه هایی هستندکه از آیین های سه گانه ی یهودی ، مسیحی و زرتشتی پیروی می کنند که در اصطلاح فقه اسلامی اهل کتاب نامیده می شوند.
در سوره توبه آیه 29 می خوانیم : (قاتِلُوا الَّذِینَ لا یُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لا بِالْیَوْمِ الْآخِرِ وَ لا یُحَرِّمُونَ ما حَرَّمَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ لا یَدِینُونَ دِینَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتابَ حَتَّى یُعْطُوا الْجِزْیَهَ عَنْ یَدٍ وَ هُمْ صاغِرُون). این آیه مسلمین را امر مى‏کند به اینکه با اهل کتاب کارزار کنند، و در انحرافشان از حق در مرحله اعتقاد و عمل، امورى را ذکر مى‏کند.
از آیات بسیارى برمى‏آید که منظور از اهل کتاب یهود و نصارى هستند، و آیه شریفه ( إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ الَّذِینَ هادُوا وَ الصَّابِئِینَ وَ النَّصارى‏ وَ الْمَجُوسَ وَ الَّذِینَ أَشْرَکُوا إِنَّ اللَّهَ یَفْصِلُ بَیْنَهُمْ یَوْمَ الْقِیامَهِ إِنَّ اللَّهَ عَلى‏ کُلِّ شَیْ‏ءٍ شَهِیدٌ) دلالت و یا حد اقل اشعار دارد بر اینکه مجوسیان نیز اهل کتابند، زیرا در این آیه و سایر آیاتى که صاحبان ادیان آسمانى را مى‏شمارد در ردیف آنان و در مقابل مشرکین بشمار آمده‏اند. این تسمیه بدان جهت است که آیین های نامبرده بر اساس کتاب های آسمانی که بر موسی ، عیسی و زرتشت نازل گردیده اشتهار و از نظر اسلام رسمیت یافته است. هرچند برخی از فقهای عامه به اهل کتاب بودن زرتشتیان شبهه کرده اند و در مقابل به حدیث نبوی استناد نموده اند که : « با مجوسیان روشی پیش گیرید که با اهل کتاب عمل کرده اید» ، ولی فقهای شیعه طبق روایات به طور اتفاق زرتشتیان را از جمله اهل کتاب دانسته و معتقدند که ریشه ی اصلی این آیین از طرف شخص برگزیده ای که با کتاب آسمانی به راهنمایی انسان ها مبعوث شده بود، ابلاغ گردیده است.
یکی از امتیازات اسلام، اعمال تساهل و تسامح نسبت به اهل کتاب است . در حقوق اسلامی برای پایان دادن به حالت خصمانه و ایجاد یک نوع اتحاد و همبستگی ملی و تعاون و همکاری بین جامعه ی اسلامی و گروه های غیر مسلمان در قلمرو حکومت اسلامی قراردادی مخصوص تحت عنوان ذمه پیش بینی شده است که غیر مسلمانان واجد شرایط پس از امضای قرارداد مزبور جزئی از جامعه ی اسلامی محسوب می گردند. هر فرد غیر مسلمان که واجد شرایط قرارداد ذمه باشد می تواند با اختیار در این پیمان مشترک شرکت نماید یا قلمرو حکومت مسلمین را ترک گفته و به سرزمین دیگری که مایل به اقامت در آن می باشد هجرت کند.
اهل کتاب برای انعقاد قرارداد ذمه لازم است که دو شرط اساسی را بپذیرند که یکی پرداخت جزیه و دیگری التزام به مقررات اسلامی می باشد. خداوند در قرآن می فرماید: ( قاتِلُوا الَّذِینَ لا یُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لا بِالْیَوْمِ الْآخِرِ وَ لا یُحَرِّمُونَ ما حَرَّمَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ لا یَدِینُونَ دِینَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتابَ حَتَّى یُعْطُوا الْجِزْیَهَ عَنْ یَدٍ وَ هُمْ صاغِرُون)؛ «با کسانی از اهل کتاب که به خدا و روز بازپسین ایمان نمی آورند و آنچه را خدا و فرستاده اش حرام کرده حرام نمی دارند و به دین حق نمی گروند، کشتار کنید، تا به دست خود در حال کوچک منشی جزیه دهند.»
جزیه
بیشتر نویسندگان‌ کتابهای‌ لغت‌ این‌ واژه‌ را عربی‌ دانسته‌ و برای‌ آن‌ وجوه‌ مختلفی‌ ذکر کرده‌اند. غالباً جزیه‌ را از مادّه جَزْی‌ به‌ معنای‌ کفایت‌ کردن‌ دانسته‌اند؛ یعنی‌، وضع‌ جزیه،‌ کفایت‌ از حکم‌ قتل‌ غیرمسلمانان‌ خواهد کرد. برخی‌ جزیه‌ را از جَزا به‌ معنای‌ پاداش‌ دانسته‌اند؛ به‌ این‌ معنا که‌ جزیه‌، جزای‌ باقی‌ماندن‌ غیرمسلمانان‌ بر دین‌ خود یا جزای‌ تأمین‌ امنیت‌ آنان‌ است. ‌ آلوسی‌ جزیه‌ را از جُزء و تجزیه‌ مشتق‌ دانسته‌، به‌ این‌ معنا که‌ اهل‌ذمه‌ مجبورند یک‌ جزء از مال‌ خود را به‌ مسلمانان‌ بپردازند.
برخی‌ نویسندگان‌ و محققان‌ نیز جزیه‌ را معرّبِ گزیتِ فارسی‌ ، به معنای (مالیات‌ و خراج‌) دانسته‌اند . در برخی‌ اشعار فارسی‌ نیز واژه سرگزیت‌ یا گِزْیت‌ به‌ معنای‌ جزیه‌ به‌ کار رفته‌ است‌.
از دیدگاه‌ فقه‌ اسلامی‌، خراج‌ با جزیه‌ تفاوت‌ اساسی‌ دارد. خراج‌، مالیات‌ بر اراضی مفتوح‌ العنوه‌ است‌، اما جزیه‌ یکی‌ از تعهدات‌ اصلی‌ اهل‌ ذمه‌، در مقابل‌ التزام‌ دولت‌ اسلامی‌ به‌ حمایت‌ از آنان‌ به‌ موجب‌ قرارداد ذمه‌، است‌. از این‌رو، با اسلام‌ آوردن‌ اهل‌ ذمه‌، جزیه‌ ساقط‌ می‌شود ولی‌ خراج‌ چنین‌ نیست‌. البته‌ این‌ دو نوع‌ مالیات‌ شباهتهایی‌ هم‌ دارند، از جمله‌ آنکه‌ هر دو سالانه‌ گرفته‌ می‌شوند و مصرف‌ یکسانی‌ دارند. در هر صورت‌، جزیه‌ مالیاتی‌ است‌ که‌ در برابر التزام‌ حکومت‌ اسلامی‌ به‌ خدمت‌رسانی‌ به‌ اهل‌ کتاب‌ و حمایت‌ از اهل‌ ذمه‌، پرداخت‌ می‌شود.
دریافت‌ جزیه‌ در اسلام‌، مقارن‌ با نخستین‌ سالهای‌ ظهور دین‌ اسلام‌ و دوران‌ زمامداری‌ پیامبر آغاز شد، نخستین‌ جزیه‌ در اسلام‌، هم‌ زمان‌ با نزول‌ آیه 29 سوره توبه‌، در سال‌ هشتم‌ یا نهم‌ هجرت‌ دریافت‌ شد. مشروعیت اخذ جزیه با کتاب و سنت و اجماع ثابت می‌گردد. آیه (قَاتِلُواْ الَّذِینَ لاَ یُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَلاَ بِالْیَوْمِ الآخِرِ وَلاَ یُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ اللّهُ وَرَسُولُهُ وَلاَ یَدِینُونَ دِینَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِینَ أُوتُواْ الْکِتَابَ حَتَّى یُعْطُواْ الْجِزْیَهَ عَن یَدٍ وَهُمْ صَاغِرُونَ)؛ مبنی بر مشروعیت این حکم می‌باشد.در سنت قولی و عملی پیامبر دلایل فراوانی مبنی بر مشروعیت این حکم دیده می‌شود؛ اما معروف‌ترین دلیل نزد فقهای اهل سنت، حدیث بریده و نزد فقهای امامیه، خبر اسیاف می‌باشد.
بر اساس این دو حدیث، ابتدا غیر مسلمانانی که مانع دعوت اسلامی ‌شده و با مسلمانان وارد جنگ شده‌اند به اسلام فرا‌خوانده می‌شوند. اگر پذیرفتند جنگ خاتمه می‌یابد؛ اما اگر نپدیرفتند به پرداخت جزیه و ماندن بر دین خود در سایه حکومت اسلامی ‌فرا خوانده می‌شوند. اگر پذیرفتند، صلح جایگزین جنگ می‌شود.اگر دو راه حل مذکور پذیرفته نشد به جنگ ادامه داده می‌شود.
تحلیلی بر عبارت « وَ هُمْ صاغِرُون»
بعضى از مفسران عبارت « وهم صاغرون» را به عنوان تحقیر و توهین و اهانت و ذلت و خواری اهل کتاب تفسیر کرده‏اند و به تبع آن برخی از اسلام ستیزان آن را بهانه ای قرار داده و بیان می کنند که اسلام اقلیت های مذهبی را زیر سلطه خود قرار داده تا با ذلت و خواری با آنها رفتار نماید.
صاغر” از ماده” صغر” (بر وزن پسر) به معنى کسى است که به کوچکى راضى شود . و منظور از آن در آیه فوق آن است که پرداختن جزیه باید به عنوان خضوع در برابر آئین اسلام و قرآن باشد، و به تعبیر دیگر نشانه‏اى براى همزیستى مسالمت‏آمیز و قبول موقعیت یک اقلیت سالم و محترم در برابر اکثریت حاکم است.
نکته قابل توجه دیگر اینکه تعبیر به” هُمْ صاغِرُونَ” اشاره اجمالى به سایر شرائط ذمه است، چون خضوع بحکومت اسلامى همان تسلیم شدن بشرائط ذمّه است . شرایطی مانند دست نزدن به تبلیغات در محیط اسلامى بر ضد مسلمانها ، همکاری نکردن با دشمنان آنها ، عدم رواج عقاید و اعمال فاسد در بین مسلمانان و …
به این ترتیب باید گفت ذلت و خواری که برخی از مفسران و اسلام ستیزان بیان کرده اند، با روح تعلیمات اسلام سازگار نیست، چون با سایر دستوراتى که در باره طرز رفتار با اقلیتهاى مذهبى به ما رسیده است مطابقت نمی کند.
فلسفه پرداخت جزیه

مطلب مرتبط :   منابع پایان نامه ارشد درمورد ایدئولوژی و مکتب اسلام

Close Menu