منبع پایان نامه ارشد درمورد ژان ژاک روسو

منبع پایان نامه ارشد درمورد ژان ژاک روسو

دانلود پایان نامه

 

در طول تاریخ مباحث اخلاقی، مکاتب فراوانی از مطلق بودن احکام اخلاقی دفاع کرده اند که به برخی از مکاتب به صورت گذرا اشاره می شود.
سعادت گرایی
یکی از مکاتب اخلاقی، مکتب سعادت و کمال است؛ که مطلوب نهایی انسان را نیل به سعادت و کمال می داند. سقراط ، افلاطون و ارسطو به این مکتب منسوبند.
به عقیده سقراط(470- 399ق.م) فضایل اخلاقی، که شرط لازم و کافی برای دست یابی به سعادت هستند اموری ثابت و غیرقابل تغییرند. از آن جا که انسانها دارای طبیعت وسرشت واحدند لازمه این طبیعت پایدار وجود نیازها وانگیزه‌های ثابت می باشد بنابراین فضایل اخلاقی همیشه ثابت و تغییر ناپذیرند.
افلاطون (430- 347 ق.م) نیز اخلاق را امری ثابت و تغییرناپذیر می‌داند و معتقد است؛ که شرایط مکانی و زمانی تأثیر در ارزش اخلاقی ندارد.
ارسطو(384- 322 ق.م) نیز مبنای سعادت گرایی سقراط و افلاطون را می پذیرد،و راه دستیابی به فضیلت و در نتیجه سعادت را «اعتدال» می‌داند و ظاهر کلماتش این است که این اعتدال را برای همیشه و همه جوامع ملاک خیر می داند. (ر.ک: راسل، 1373، ص 150).
لذت گرایی اپیکوری (342-271 ق.م).
غایت اخلاق اپیکوری لذت است که آرامش روحی و سکون خاطر تا جایی که موجب لذت شود معتبر و ارزشمند می باشد و به خودی خود ارزش ندارد. وی لذت های انسان را به سه دسته تقسیم می کند.
الف: امیال و لذت های طبیعی و ضروری مانند خوردن و آشامیدن، که همیشه باید ارضا کرد زیرا نتیجه اش حیات آدمی است.
ب- امیال و لذت های طبیعی و غیرضروری مانند لذت ازدواج و خوردن غذاهای لذیذ ارضای این نوع لذت ها در حد اعتدال خوب است.
ج- امیال و لذتهای غیرطبیعی و غیرضروری مانند لذت شهرت و مقام این گونه لذت ها را باید به طور کلی ترک کرد. (ر.ک: ژان برن، 1357، ص123ـ 135).
آن چه از این دسته بندی بدست می آید، این است که اپیکور لذت های لازم الاستیفا را همیشه و برای همگان خوب می داند و لذت های غیرطبیعی و غیرضروری را همیشه و برای همگان بد می داند. بنابراین ارزشهای اخلاقی را مطلق و ثابت می پندارد.
وجدان گرایی
این نظریه معتقد است هر چیزی که با وجدان اخلاقی انسان ها ناسازگار باشد بد و آن چه مورد پذیرش وجدان اخلاقی باشد، خوب است.
طراح این دیدگاه ژان ژاک روسو(1712- 1778 م) می باشد که طبیعت انسان را ذاتاً خوب می داند، و معتقد است انسان دارای نیرویی به نام وجدان است که امری ثابت و پایدار میباشد و ملاک خیر وشر را حکم وجدان می داند و دلیل وی برای وجود وجدان در درون همه انسان ها «وجود احکام مورد اتفاق همگان می باشد». (ر.ک: روسو، 1360، ص201).
مکتب کانت
نظریه امانوئل کانت(1724- 1804 م) بر این است که ارزشهای اخلاقی مطلقند و در هیچ شرایطی تغییر نکرده و هیچ استثنایی را هم نمی پذیرند. خوبی افعال مانند «راستگویی» و «وفای به عهد» همگانی، همه جایی و همه زمانی است.
اصولا وی عملی را از نظر اخلاقی خوب می داند که اولا اختیاری و موافق با وظیفه باشد ثانیاً به نیت انجام وظیفه صورت پذیرفته باشد. عملی موافق تکلیف و وظیفه است که آدمی بتواند آن را برای همه کس و در همه شرایط، طلب کند. به عبارت دیگر امر مطلق کانت می گوید:«چنان رفتار کن که گویی بنا است آیین رفتار تو، یکی از قوانین عام طبیعت شود». (کانت، 1369، ص20- 27 و ص61).
نظریه کانت مبنای ضعیفی دارد و به جهت اهمیت آن به صورت گذرا به نقد آن اشاره میشود.
الف) انعطاف ناپذیری در امر مطلق کانت با عقل سلیم و فطرت انسانی مخالفت دارد.
ب) قانون کانت صوری است و دارای محتوایی نمی باشد.
کانت در موارد تعارض وظایف راه حلی ارائه نکرده است مثلاً پیمان شکنی و دروغگویی در همه جا و همه زمان خطا باشد، حال وظیفه کسی که برای وفای به عهد ناچار به دروغ گفتن است چیست؟

مطلب مرتبط :   منبع تحقیق درباره شیوه‌های فرزندپروری

Close Menu