منبع پایان نامه ارشد درمورد ارزش های اخلاقی

منبع پایان نامه ارشد درمورد ارزش های اخلاقی

دانلود پایان نامه

 

نظریه امر الهی(اشاعره)
جزو مکاتب غیرواقع‌گر است که معیار صواب و خطا در اعمال انسان را، حکم الهی می داند، بدون آن که این اعمال ذاتاٌ دارای حسن و قبح باشد. در نظر اینان، احکلام اخلاقی و حسن و قبح¬ها، اخبار از واقع نیستند بلکه انشائاتی هستند که از سوی خداوند صادر شده¬اند.
2-11-8- «تحلیل و بررسی مطلق گرایی»
مدعای ما این است که همه ارزشهای اخلاقی مطلقند و تابع امیال و قرارداد افراد و جوامع نیستند در عین حال می‌پذیریم که برخی از احکام اخلاقی، به معنای دیگری نسبی و مقید به شرایط خاصی هستند.
برای روشن تر شدن مطلب کاربردهای مطلق گرایی و معنای نسبیت را مورد بررسی قرار می دهیم.
مطلق‌گرایی دو کاربرد دارد: 
همه احکام و ارزشهای اخلاقی اموری ثابت، همیشگی و همگانی اند و درهیچ شرایطی استثنا نمی پذیرند که مطلق گرایی حداکثری می باشد و نظریه کانت مطابق با آن است.
اصول احکام و ارزش های اخلاقی، اموری ثابت، همیشگی و همگانی اند و هرگز استثنا نمی پذیردو نسبی بودن برخی دیگر از احکام و ارزشهای اخلاقی به معنای نسبیت حکم اخلاقی در مقایسه با شرایط واقعی است. (خواص، ودیگران، 1385،ص92).
نسبی بودن حکم نیز دو معنا دارد:
حکم یک موضوع، نسبت به شرایط و قیود خاصی که آن موضوع در واقع پیدا میکند متفاوت و تغییر پذیر است مثل تغییر دمای جوش آب با توجه به شرایط میزا ن ناخالصی آب، فشار هوا و… . اما اگر آب خالص باشد و در فشار یک اتمسفر باشد در دمای 100 درجه به جوش میآید و این حکم برای این موضوع مقید، ثابت و تغییر ناپذیر است.
لذا برخی احکام مقید به شروط و قیودی هستند و بعضی از احکام مطلق می¬باشند یعنی نسبت به تغییر شرایط و قیود واقعی قابل تغییر نیستند مثلاً نیرو مطلقا موجب شتاب حرکت جسم می شود؛ بنابراین برخی قوانین تجربی مطلق و برخی نسبی و مقید هستند. (مصباح یزدی، 1378،ص252).
گاهی منظور از نسبیت آن است که حکم تحت هیچ شرایط واقعی، ثابت و تغییرناپذیر نیست یعنی حکم ارتباطی با واقعیات ندارد تا در همه یا برخی از شرایط واقعی ثابت باشد بلکه وابسته به سلیقه افراد یا قراردادهای خود آنهاست لذا با هر قید و شرطی هم که بیان شود، قابل تغییر است.(همان) که این مبنای حداکثری از نسبیت گرایی است، و با اعتقاد به اخباری بودن حقیقت جملات خبری از واقعیات مورد پذیرش نمی باشد.
با توجه به کاربردهای مختلف مطلق گرایی و نسبیّت، آن چه مورد نظر در مطلق بودن احکام و ارزش های اخلاقی است، مطلق گرایی حداقلی است. و زمانی که می گوئیم پاره¬ای از احکام اخلاقی نسبی اند معنای اول از نسبیت مورد نظر می باشد یعنی مقید به قیود خاص و مشروط به شرایط ویژه ای است که اگر این شرایط و قیود خاص موضوع فراهم شود، این احکام نیز احکامی مطلق خواهند بود. واین با مطلق گرایی مورد نظر منافاتی ندارد.
به عنوان مثال گزاره عدل خوب است وعبادت خدا پسندیده است مطلقند و قید وشرطی ندارند اماگزاره کشتن انسان بد است مقیدبه بی گناهی او و خلاف عدالت بودن آن است.
بنابراین بعضی مفاهیم اخلاقی بدون قید و شرط دارای ارزش اخلاقیند و برخی دیگر با توجه به شروط و حدودی دارای ارزش اخلاقیند که با فراهم شدن آن شروط و قیود این مفاهیم نیز مطلق می شوند.
از طرفی با اعتقاد به اخباری بودن حقیقت جملات اخلاقی از واقعیات می توان تفاوت این دودسته از احکام اخلاقی را چنین بیان کرد:
الف: برخی از احکام اخلاقی فقط ریشه در فطرت انسانی دارند و بدون قید و شرط با هدف اصلی و مطلوب نهایی انسان مرتبطند و چون فطرت انسان وغایت مطلوب واقعی او تغییرناپذیر است، ارزشهایی که بر آن مبتنی می باشد نیز تغییر ناپذیر خواهد بود. 
همانند خوبی عدالت و زشتی ظلم. و اینها همان اصول ارزشی در دیدگاه اسلام است. که نسبیت گرایی به معنای حداکثری را مخالف با فطرت و طبیعت ثابت انسان می شمارد.
ب: احکامی – مثل بد بودن کشتن انسان- که مصلحت و مفسده شان تابع شرایط و قیود خاصی است و با تغییر آن شرایط ، مصالح یا مفاسد واقعی نیز تغییر می کند اینها احکام مقید اخلاقی‌اند و می‌توان آن ها را نسبی دانست.(مصباح یزدی، 1378، ص252-257).
بنابراین احکام واقعی اخلاق تابع سلیقه و امیال و یا قرارداد افراد یا جوامع نیستند، راستگویی خوب است (باید قیودات آن لحاظ شود) ملاک احکام و ارزشهای اخلاقی مصلحت عمومی و واقعی فرد و جامعه است و مصلحت یعنی هر چیزی که موجب کمال و صلاح واقعی انسان است.
بنابراین راستگویی فی نفسه موضوع حکم اخلاقی نیست تا اشکال شود که جایز بودن دروغ مصلحتی بیانگر نسبی گرایی در اخلاق است، بلکه از آن جهت که انسان را به کمال و سعادت می رساند و مصلحت واقعی او و جامعه را تحقق می‌بخشد ، خوب است به همین دلیل اگر در جایی این کارکرد خود را از دست بدهد، دیگر نمی تواند موضوعی برای محمول خوب قرارگیرد. (ر.ک: مصباح یزدی، 1381، ص164-166).
علامه طباطبائی(ره) در تبیین و تفسیر عقلانی مبانی اخلاقی جاودانه مطلق می فرماید:

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه با موضوع پیام و محتوای آن

بستن منو