منبع مقاله درباره پیامبران الهی

منبع مقاله درباره پیامبران الهی

دانلود پایان نامه

2.1.1.4. دسته دوم: تشدید تهدید کافران برای تثبیت قلب پیامبر آیات (12-22)  

إِنَّ بَطْشَ رَبِّکَ لَشَدِیدٌ 12 إِنَّهُ هُوَ یُبْدِئُ وَ یُعِیدُ ﴿13 وَ هُوَ الْغَفُورُ الْوَدُودُ 14 ذُو الْعَرْشِ المَْجِیدُ 15 فَعَّالٌ لِّمَا یُرِیدُ16 هَلْ أَتَاکَ حَدِیثُ الجُْنُود 17 فِرْعَوْنَ وَ ثَمُودَ 18 بَلِ الَّذِینَ کَفَرُواْ فِی تَکْذِیبٍ 19 وَ اللَّهُ مِن وَرَائهِِم محُِّیطُ 20 بَلْ هُوَ قُرْءَانٌ مجَِّیدٌ 21 فِی لَوْحٍ محَّْفُوظِ 22.
گرفتن قهرآمیز و مجازات پروردگارت به یقین بسیار شدید است! (12) اوست که آفرینش را آغاز می‏کند و بازمی‏گرداند، (13) و او آمرزنده و دوستدار (مؤمنان) است، (14) صاحب عرش و دارای مجد و عظمت است، (15) و آنچه را می‏خواهد انجام می‏دهد! (16) آیا داستان لشکرها به تو رسیده است، (17) لشکریان فرعون و ثمود؟! (18) ولی کافران پیوسته در تکذیب حقند، (19) و خداوند به همه آنها احاطه دارد! (20) (این آیات، سحر و دروغ نیست،) بلکه قرآن با عظمت است … (21) که در لوح محفوظ جای دارد! (22).
اشاره
در این آیات اشاره شده است که گمان نکنید، قیا‌متی در کار نیست و یا بازگشت شما مشکل است، این یک تهدید عملی برای کافران می‌باشد و سپس روی سخن را به پیامبر کرده و ادامه می‌دهد؛ لشکریان عظیمی که در برابر پیامبران الهی صف‌آرایی کردند و به مبارزه برخواستند نابود شدند و قوم فرعون و ثمود را به عنوان دو نمونه‌ی بارز، مثال می‌‌آورد. کافران از هر جهت در قبضه‌ی قدرت الهی هستند و اصرار آنها در تکذیب قرآن راه به جایی نمی‌برد، زیرا آن در لوح ثبت و ضبط شده است.
الف) تهدید کافران و شکنجه‌گران، آیات (12ـ16): برای فهم دقیق شدت عذاب‌های الهی برای کافران به بررسی معنای دو واژه از میان واژه‌های بیان شده در آیات می‌پردازیم.
واژه‌ی بطش در لغت به معنای أخذ شدید در هر چیزی است. بطش، خودش بر شدت، دلالت دارد و چون با شدید توصیف شده است زیادی شدّت را می‌رساند. بطش به معنی انتقام و عذاب هم به کار می‌رود، زیرا این دو مصداق أخذ به شدت می‌باشند،‌گرفتن به سرعت، گرفتن همراه با سخت‌گیری، درشتی، تندی و مغلوب کردن،عملی که همراه با غالب شدن و قهر و غضب باشد. خواه با گرفتن باشد یا به غیر آن بیان شده است. در تفاسیر آمده که گرفتن همراه با قهر و قدرت است و از آنجا که این کار مقدمه‌ی مجازات است به معنی مجازات و کیفر نیز آمده است.
واژه‌ی عرش در لغت به معنای تخت حکومت،و مقابل فرش است، آنچه بر بالای سر گسترده و کشیده شده،در اصل، چیزی است که سرش پوشیده و سقف‏ دارد، جایگاه زمامدار هم به اعتبار اینکه بر بلندی قرار دارد عَرْش نامیده شده‏، برای بزرگی و قدرت هم کنایه شده است‏. چیزی است که در حقیقت بشر آن را نمی‌شناسد و در مورد آن علم ندارد، مگر به وسیله‌ی اسم آن. این واژه در تفاسیر این گونه بیان شده است؛
مقام مالکیت خدای تعالی، و کنایه است از اینکه او هر تصرفی که بخواهد می‏تواند در مملکتش که سراپای عالم است بکند، و هر حکمی را به هر نحوی که بخواهد براند‌ او دارای تخت قدرت و حکومت مطلقه‌ی بر عالم هستی است. اسمی است برای عالِمی که تسلط دارد بر تمامی آسما‌ن‌ها و این دلالت بر عظمت خداوند متعال می‌کند. اصطلاح قرآنی این واژه در این آیه با گستره‌ی معنایی بیشتر، برگرفته از آیات و روایات نسبت به معنای لغوی آن می‌باشد.
آیه‌یإِنَّ بَطْشَ رَبِّکَ لَشَدِیدٌ ناظر به وعیدی است که خداوند به کافران شکنجه‌گر می‌دهد و با بیان واژه‌ی بطش می‌گوید که هیچ کس نمی‌تواند از شدت عذاب او جلوگیری کند و کسی نیست که حکم او را رد کند مگر به وسیله‌ی حکم دیگری که خودش تعیین کند.
یُبْدِئُ وَ یُعِیدُ، تهدیدی برای کافران است که خداوند آنان را همان طور که آفرید دیگر بار برمی‌انگیزاند و برمی‌گرداند.پس او قادر است بر بنده‌ای که از حد خود تجاوز کرده عذابی را تحمیل کند که خارج از حد طاقت او باشد و نیز می‌تواند او را زنده نگه دارد تا طعم عذاب را بچشد.
الْغَفُورُ الْوَدُودُ، دو صفت از صفات الهی ناظر به وعده‌ای است که به مؤمنین داده شده است.
ذُو الْعَرْشِ المَْجِیدُ، مجید صفت برای ذوالعرش که منظور مجد و بزرگی مقام عرش است می‌باشد.
ب) بیان نمونه‌های عملی عذاب الهی و حقانیت قرآن برای تثبیت قلب پیامبر، آیات (17ـ22): خداوند متعال در اکثر موارد برای بیان موضوع مهمی از نمونه‌هایی در تاریخ پیش از اسلام مواردی را بیان می‌کند تا درسی برای ثبات قدم مؤمنین در راه ایمان باشد.
فِرْعَوْنَ وَ ثَمُودَ، بدل برای جنود در آیه‌ی قبل می‌باشد. بَلِ الَّذِینَ کَفَرُواْ…، بل در این جا بل اضراب و روی‌گرداندن است به این معنا که نباید به ایمان آوردن آنان امید داشت زیرا کار آنان از اقوام گذشته که انبیاء را تکذیب کردند عجیب‌تر است چرا که اینان داستان اقوام گذشته را شنیدند و عبرت نگرفتند و بیشتر از آنان تکذیب می‌کردند، آنها قرآنی را تکذیب می‌کردند که شریف و پر از اعجاز است.
از میان واژه‌های بیان شده در آیات به بررسی معنای یک واژه می‌پردازیم.
واژه‌ی لوح از دیدگاه لغت به معنای هر چوب پهن و هر چیزی که بر روی آن می‌نویسند یعنی صفحه می‌باشد. در تفاسیر این گونه آمده که؛ منظور از لوح در اینجا صفحه‏ای است که قرآن مجید بر آن ثبت و ضبط شده است ولی نه صفحه‏ای همچون صفحه‌های متداول در میان ما، لوحی که از دست‌بُرد باطل و شیطان‌ها محفوظ است.معنای کاربرد قرآنی آن با توجه به آیات دیگر و روایات در این زمینه، نسبت به معنای لغوی آن گستره‌ی بیشتری دارد.
در آیه‌ی (22) یک نظر این است که محفوظ، صفت است برای قرآن و نظر دیگر اینکه محفوظ صفت است برای لوح، به این بیان که قرآن محفوظ است از تحریف و دستبرد شیاطین و یا این که قرآن در لوحی است که آن لوح محفوظ از تحریف و دستبرد شیاطین می باشد.
2.1.4. مفاد روایات تفسیری
اشاره
در تفاسیر روایی شیعه، روایات ذیل آیات سوره بروج به این شیوه می‌باشد، در تفسیر قمی از امام باقر یک روایت و یک قولی هم از مفسر در مورد جریان اصحاب أخدود آورده شده که این قول در بقیه منابع روایی از تفسیر قمی نقل شده است. در تفسیر البرهان، چهار، روایت از پیامبر یک روایت از امام علی سه روایت از امام محمد باقر هشت روایت از امام صادق دو روایت از معصوم بدون مشخص کردن نام ایشان آورده شده به شکل (4ـ1) مراجعه شود. در تفسیر روایی الصافی، از پیامبر و امام حسن هر کدام یک روایت، از امام باقر دو روایت و از امام صادق پنج روایت، به شکل (4ـ4) مراجعه شود. در تفسیر نورا‌لثقلین، چهار روایت از پیامبر پنج روایت از امام علی ، از امام حسن و امام سجاد هر کدام دو روایت، از امام باقر سه روایت، از امام صادق 10روایت، از امام رضا و از یک معصوم بدون مشخص بودن نام ایشان یک روایت بیان شده است، به شکل( 4ـ7) مراجعه شود.
در مجموع این تفاسیر از 22 آیه، ذیل 11 آیه روایت بیان شده است. برای توجه به تعداد آیات بیان شده در روایات هر تفسیر، به ترتیب تفاسیر بیان شده به شکل‌های (4ـ2)، (4ـ5) و (4ـ8) مراجعه شود.

مطلب مرتبط :   فعالیت های اجتماعی

Close Menu