منبع مقاله درباره علامه مجلسی

منبع مقاله درباره علامه مجلسی

دانلود پایان نامه

علما در مورد این دست روایات نظرات مختلف دارند از آن جمله‌؛  

1ـ معصوم از باب علم الهی به مؤ‌من بودن یا کافر شدن عده‌ای، به ارواح مؤ‌منین کیفیّت علّیّین بخشید و به ارواح کافران کیفیّت سجین داد.
2ـ بیان این روایات کنایه از اختلاف استعداد و قابلیت افراد بشر است.
3ـ به گفته علامه مجلسی این دست، روایات در مقام تأویل است، مقصود از نوع خلقت معصومین و شیعیان آنها عالم جبروت و عالم ملکوت می‌باشد که هر دو بالا‌تر از عالم ملکند. یعنی عالم عقل و نفس، و آفرینش دل پیامبران از عالم جبروت، معلوم است زیرا آنان مقرّبند و اما آفرینش پیکرشان از عالم ملکوت، برای آن است که پیکر حقیقی آنان در درون این پیکر خاکی وعنصری است که کالبد پیکر آنهاست و اسیر آن نیستند به خاطر اشتیاقی که به دیگر سرای دارند. مقصود از سجین پست‌ترین، درکات است و دورترین از خدا که مقصود از آن حقیقت دنیا و درون آن است.
4ـ در جایی دیگر به این اصل اشاره می‌کند که اعمال آدمی همواره بازتابی در روح او دارد و به تدریج روح را به شکل خود در می‌آورد .
5ـ نظر علّا‌مه طباطبایی این است که آنچه خدای تعالی به قضای حتمیش برای فجّار آماده کرده در سجّین است و آنچه به قضای حتمیش برای ابرار آماده کرده در علّیّین است و بعد می‌فرمایند: این دست روایات تأییدی برای نظرش می‌باشد.
در برداشت آخر، می‌توان گفت این روایات اشاره به قضا و قدر الهی دارد. این که خداوند مقدّر کرده‌اند، تقدیر انسان را بر دو راه، یکی علّیّین و دیگری سجّین، پس هر کس بنا به اختیار خود اعمالی را انجام می‌دهد که او را در یکی از این دو مسیر قرار می‌دهد و هر لحظه انسان، مطا‌بق با را‌هی که انتخاب می‌کند جزئی از آفرینش خداوند می‌شود. پس قضا و قدر هم به حکم قضا و قدر بو‌دن در حال تغییر است. تفاوت در تقدیر به همراه آفرینش در مورد بدن‌های امامان و پیروان آنها به مقام عصمت بر می‌گردد.در روایت امام کاظم که در قسمت جری و تطبیق بیان شد به نظر برخی مفسرین تأویل است.
در روایتی امام صادق اشاره می‌کنند، منظور از کتاب مرقوم مربوط به فجار، بغض محمد و آل محمد و کتاب مرقوم مربوط به علّیّین حبّ محمد و آل محمد است.
روایتی دیگر از امام علی بیان شده که … در خواب پیامبر را دیدم … وعده‌ای به من داد که؛ تو، همسرت و فرزند و ذریّه و اولاد تو را خداوند در بالا‌ترین درجات علّیّین جای دهد … و شیعیان ما نیز همراه ما هستند، قصرهای آنها رو به روی قصرهای ما خواهد بود … و شیعه در دنیا دارای امنیّت و عافیّت خواهد بود … شیعیانی که بیشترین عشق و محبت را نسبت به ما می‌ورزند، خارج شدن جان‌های آنها مانند خوردن آب خنک در روز گرم تابستانی که باعث بهره‌مندی قلب می‌شود، است و سایر شیعیان چنان می‌میرند که گویی در بستر خویش به خواب می‌روند و لحظه‌ی مرگ برای آنان شیرین‌ترین لحظه‌ای است که داشته‌اند. بنا به نظر برخی مفسرین این روایت تأویلی است.
در روایت اشاره شد نعمت دنیایی که خداوند به شیعیان عنایت کرده است امنیت و عافیت می‌باشد، (فما لشیعتنا فی الدنیا؟ قال: الأمن و العافیه).
واژه‌ی«أمن» در لغت به معنای ضد خوف، طمأنینه‌ی نفس و از بین رفتن ترس، آرامش خاطر و آرامش نفس و از بین رفتن بیم و هراس،بیان شده است. واژه‌ی «عافیه» به معنا‌ی طالبان رزق،دفاع کردن خداوند از بنده‌اش در مقابل مکر دیگر بندگان،ایمنی از عقوبت شدن و سلامتی روح و جسم می‌باشد. با این معانی روشن شد آنچه که ما از عافیت و أمنیت در ذهن داریم تمام آن چیزی نیست که در معنای آنها نهفته و مورد نظر معصوم است، می‌باشد.
در روایتی… پیامبر أکرم فرمودند: … در بهشت چشمه‌ای است که به آن تسنیم گفته می‌شود، دو رود از آن جاری می‌گردد که اگر کشتی‌های دنیا را در آن دو رود بگذارند به حرکت در می‌آیند. بر کناره‌های تسنیم درختانی وجود دارد که شاخه‌های آن از مروارید و مرجان تازه و علف آن از زعفران است، بر کناره‌های آن صندلی‌هایی از جنس نور وجود دارد و بر آنها مردمانی نشسته‌اند که بر پیشانی آنها با نور نوشته شده اینان مؤمنان هستند اینان دوستداران علی بن أبی طالب هستند.
در روایتی که اشاره دارد به روز غدیر بیان شده است، پیامبر در منطقه‌ی أحجار زیت فرمودند: … هر کس علی را دوست بدارد مرا دوست داشته و هر کس مرا دوست بدارد خدا او را دوست می‌دارد و هر کس با علی دشمن باشد با من دشمن است و هر کس با من دشمن باشد خدا او را دشمن می‌دارد … خداوند در هفت خصلت مرا بر سایرین پیش انداخت و علی را با من همراه کرد … من اولین کسی هستم که از قبر خارج می‌شود علی هم با من است، من اولین کسی هستم که از صراط گذر می‌کند، من نخستین کسی هستم که درِ بهشت را می‌زند، در علّیّین سکنی می‌گزیند، حوریان بهشتی به همسریش در می‌آیند، از شراب مهر شده می‌نوشد و علی هم با من است.
بنا به نقل برخی مفسرین این روایت تأویلی است
روایت دیگری در همین مضمون از امام حسین بیان شده است، حضرت علی به دستور پیامبر از منبر بالا رفتند و فرمودند: ای مردم هر کس مزد اجیری را کم بدهد جای خود را در آتش باز کرده است … پیامبر فرمودند: به ایشان خبر بده من همان أجیری هستم که خدا مودتش را از آسمان ثابت و محکم کرد … .
این روایات در تفسیر آیات (18ـ28) وارد شده است که برخی از مفسرین این دست، روایات را تأویلی شمرده‌اند.
د) تمسخر علی بر دشمنانش: امام سجاد می‌فرمایند: وقتی قیامت به پا شود از بهشت دو سریر می‌آورند بر کنار جهنم می‌گذارند، سپس حضرت علی از بهشت در آمده بر آن دو سریر می‌نشیند و می‌خندد، از خنده‌ی او جهنم زیرو رو می‌شود، سپس آن دو تن خارج می‌شوند و از قعر جهنم، جمعی برآیند و در پیش ساقی کوثر می ‌ایستند و می‌گویند: ای امیر المؤمنین! ای وصی رسول خدا! آیا به ما رحم نمی‌کنی؟ آیا شفاعت ما را نزد خدا نمی‌کنی؟ پس حضرت به آن دو، می‌خندد و وارد سریرها می‌شود و آن دو به جایگا‌هشان باز می‌گردند.
این روایت در تفسیر آیه‌ی (34) وارد شده است.
5.1.2.2. روایات تفسیر مفهومی
منظور از تفسیر مفهومی روایاتی است که در انواع خود به شرح ظا‌‌‌‌هری آیات می‌‌‌پردازد که روایات بیان شده در فصل اول مربوط به این قسمت می‌باشد.
به طور مثال، در روایت کم فروشی مصداقی از کفر، به گونه‌ای معصوم، نوع تفسیر کردن را تعلیم می‌دهند، زیرا امام باقر برای بیان سنگینی گناه کم فروشی، آیه‌ی مورد نظر را در کنار آیات دیگر قرآن که واژه‌ی ویل در آنها به کار رفته است قرار می‌دهد.
روایت امام رضا که اشاره می‌کنند، خداوند به داشتن جا و مکان توصیف نمی‌شود از این رو نمی‌توان از او محجوب بود و…. . در این روایت معصو‌م از استفاده از برهان و قاعده‌ی عقلی آیه را تفسیر نموده‌اند.

مطلب مرتبط :   پایان نامه درباره تاریخ اجتماعی

بستن منو