منبع مقاله درباره سازمان کنفرانس اسلامی

منبع مقاله درباره سازمان کنفرانس اسلامی

دانلود پایان نامه

 

به دنبال افزایش اعضای «اکو» به ده کشور، تصمیم اعضا مبنی بر تجدیدنظر در ساختار «اکو» و تدوین استراتژی جدید همکاری اقتصادی، مورد تصویب شورای وزیران قرار گرفت که در اجلاس بعدی بر محورهای جدید همکاری توافق های زیادی صورت گرفت که در زمینه های تجارت، انرژی، صنعتی، کشاورزی، حمل و نقل و ارتباطات قابل ذکر هستند. عمدهترین تشکیلات «اکو» عبارتند از: شوری وزیران، شوری نمایندگان دایم، شوری برنامه ریزی، دبیرخانه وکارگزاری های تخصصی و مؤسسات منطقه‌ا‌‌ی که هر کدام مقرّرات و انتخابات داخلی و روند کاری خود را دارد.
به هر حال، «اکو» به عنوان سازمان اقتصادی منطقه‌ای، که عمدتاً حیطه فعالیت آن در منطقه مورد بحث (خاورمیانه) و منطقه حسّاس آسیی مرکزی واقع شده است، با توجه به محورهی همکاری و اولویتهی کاری و اهداف اعلام شده اعضی آن، میتواند به عنوان سازمان ایجادکننده همگرایی در منطقه خاورمیانه با وجود زمینه هایی که در اختیار دارد، در امنیت منطقه خاورمیانه نقش بسزایی ایفا نماید. (دولتشاهی،173:1375)
4-16- زمینه‌های همگرایی اقتصادی در اکو
در این زمینه، چند امر، که به همگرایی اقتصادی کمک میکنند، به صورت فشرده ذکر میشوند:
4-16-1- مشابهت نظامهای اقتصادی: برای ایجاد همگرایی، مشابهت نظامهای اقتصادی ضروری است. در منطقه «اکو» این امر در گذشته وجود نداشته; زیرا ـ مثلا ـ ترکیه و پاکستان داری نظام اقتصادی بازار آزاد ـ البته به صورت ناقص ـ هستند و در جمهوری اسلامی، میان نظام اقتصادی مختلط و بازار در نوسان بوده و کشورهای تازه استقلال یافته، داری نظام سوسیالیستی بودهاند. در افغانستان، به خاطر وجود جنگ و بحران در سه دهه گذشته، نظام اقتصادی ـ به معنی دقیق کلمه ـ وجود نداشته است. وجود تفاوتهی ذکر شده هرچند موانعی را بری همگرایی لازم در میان اعضای اکو به وجود آوردند، اما عزم کشورهای منطقه بر همگرایی، وجود منافع مشترک و دارا بودن ذخایر سرشار انرژی و راههی ارتباطی در کشورهای عضو، محرّک خوبی بری آنها در جهت هماهنگ ساختن اقتصادشان با اقتصاد جهانی و ایجاد مشابهت در نظامهای اقتصادیشان و در نتیجه، همگرایی اقتصادی هستند که روند تحوّلات اقتصادی کشورهای «اکو» به همان سمت وسو قابل مشاهده است و این میتواند دورنمی خوبی را به کشورهای مذکور نوید دهد.
4-16-2- مکمّل بودن اقتصاد کشورهای منطقه اکو: یکی از زمینه هایی که در همگرایی تأثیرگذار است مکمّل بودن اقتصاد کشورهای عضو است. اقتصاد اعضی «اکو» در صورتی که به این جهت سوق داده شود، زمینه خوبی بری همگرایی به وجود میآید. در میان اعضی «اکو»، تولیدات متفاوت، که عمدتاً نفت و گاز در تعدادی از کشورهای عضو، و منسوجات در برخی از کشورهای دیگر و به طور کلی، مواد خام هستند، در صورتی که مکمّل هم باشند، با تولید کالی تکمیلی با توجه به وجود زمینه های حمل و نقل و ارتباطات( پیشداد،10:1385) و انتقال خطوط لوله نفت و گاز در محدوده منطقه‌ای «اکو» و خارج از آن میتوانند همگرایی به وجود آورند; چنانکه در بیانیه ها و مصوّبات اجلاس اعضی «اکو» به آن تصریح شده است. بری مثال، بری احداث خطوط لوله نفت و گاز در منطقه و مصرف تولیدات پوشاک و منسوجات و کشف و استخراج منابع طبیعی و زیر دریایی میتواند به سمت اقتصاد مکمّل و در نتیجه، همگرایی کشورهای عضو حرکت کند.
4-16-3- الگوی تجارت خارجی کشورها: یکی از زمینه های مناسب بری ایجاد همگرایی اقتصادی، الگوی تجارت و بازرگانی خارجی کشورهاست. هرگاه سمتگیری بازرگانی خارجی دولتها درون منطقه‌ای باشد، به افزایش همگرایی در منطقه کمک میکند و اگر این سمتگیری برون منطقه‌ای باشد بیشتر به واگرایی میانجامد. نمونه بارز این امر را میتوان در اتحادیه اروپا مشاهده کرد که قریب 65 درصد از تجارتشان درون منطقه‌ای است. اعضی اکو هرچند واردکننده ماشینآلات صنعتی، تجهیزات کارخانهی، وسایل حمل و نقل و صنایع استخراج نفت و گاز هستند که عمدتاً از کشورهای صنعتی وارد میکنند، اما در صورت عزم بر همکاری و همگرایی منطقه‌ای، میتوانند از نیروهای ذخایر بالفعل (صد درصد نفت و گاز، غلات، منسوجات، پوشاک و مانند آن) و بالقوّه، رشد و توسعه صنایع ملّی از طریق پژوهش و تحقیق، و به دست آوردن فناوری روز استفاده نمایند و حجم تجارت منطقه‌ای را گسترش دهند و از مزایی آن بهرهمند گردند;از جمله(طالشی تبار،52:1382)
14-16-3-1- قیمت تمام شده کالا: با توجه به نزدیکی جغرافیایی اعضی «اکو» و هزینه پایین حمل و نقل نسبت به مشابه آن در تجارت برون منطقه‌ای، قیمت کالا بسیار ارزانتر تمام میشود.
4-16-3-2-برخی از کالاهای فاسد شدنی، که در مبادله منطقه ای در زمان کوتاهتر مبادله میشوند نسبت به حمل آن به جاهای دوردست کمتر در معرض از بین رفتن هستند.
4-16-3-3- تسهیلات گمرکی، بیمه حمل و نقل و بانکی در منطقه نسبت به بیرون از منطقه با سرعت بیشتری صورت میگیرد.
4-16-3-4- به وجود آوردن مناطق آزاد تجاری که در معرفی کالاهای منطقه به یکدیگر و به مناطق دیگر، کمک فراوانی می نماید، از جمله مزایی تجارت درون منطقه‌ای است.
همگرایی اقتصادی در سازمان «اکو»، که دربرگیرنده تعدادی از کشورهای غرب آسیا است، در صورتی که با توجه به مسلمان بودن ملت های عضو در یک تعامل منطقه‌ای و سازنده با «کنفرانس اسلامی»، که شمول بیشتری دارد و همه کشورهای مسلمان را دربر می گیرد به همکاری بپردازند. به نظر میرسد میزان موفقیت در همگرایی به درصد بالایی قابل ارتقا باشد و امنیت منطقه‌ای در حدّ قابل قبولی برسد. سازمان کنفرانس اسلامی هرچند درصدد حمایت و گسترش همکاری های فی مابین کشورهای اسلامی در زمینه های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و علمی است، اما در مورد بحث حاضر، هدف از ذکر آن تأکید بر نهادهای اقتصادی سازمان است که به اختصار به آن اشاره میشود:
1- کمیسیون اسلامی امور اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی؛
2- کمیته دایمی همکاری های اقتصادی و تجاری؛
3- مرکز اسلامی توسعه بازرگانی؛
4- بانک توسعه اسلامی؛
5-اتاق اسلامی بازرگانی، صنعت و مبادله کالا.
نهادهای مزبور، همان گونه که از نامشان پیداست، مشابهت زیادی دارند با آنچه تا اینجا در مورد «اکو» ذکر شد. همکاری این دو سازمان، که تمام کشورهای خاورمیانه و مسلمان به علاوه منطقه آسیی مرکزی را شامل میشود، در زمینه‌های گوناگون اقتصادی با پیشتوانه اشتراکات فراوان فرهنگی، اجتماعی و تاریخی که با هم دارند، در حوزه‌های ذیل، چشم انداز مثبت و دورنمای روشنی را، به ویژه در مقوله «امنیت» فراروی خاورمیانه مسلمان قرار میدهد.
به نظر میرسد حوزه ی متعدد همکاری و همگرایی اقتصادی در خاورمیانه (با شمول منطقه «اکو») را در یک محور جامع و عام، بری ایجاد بازار مشترک اسلامی خاورمیانه میتوان مورد بررسی قرار داد:
4-17- بازار مشترک اسلامی خاورمیانه
4-17-1- زمینه ها

مطلب مرتبط :   منابع پایان نامه ارشد با موضوع توزیع اطلاعات

بستن منو