منبع مقاله درباره روایات تفسیری

منبع مقاله درباره روایات تفسیری

دانلود پایان نامه

1.1.2.2.‌ روایات سوره شناخت  

الف) فضیلت قرائت سوره مطفّفین‌‌: سه روایت در منابع روایات تفسیری شیعه در مورد فضیلت این سوره وارد شده است که یک روایت آن از پیامبر می‌باشد. ایشان می‌فرمایند: هر کس سوره‌ی مطفّفین را به طور مداوم بخواند خداوند از رحیق مختوم به او می‌نوشا‌ند و اگر آن را بر مخزنی بخو‌اند خداوند آن مخزن را از هر آفتی حفظ می‌کند.
در روایتی از امام صادق بیان شده است که؛ هرکس در نماز واجب سوره‌ی مطفّفین را بخواند خداوند در روز قیامت او را از آتش ایمن می‌کند، نه او آتش را می‌بیند و نه آتش او را تا این که از پل جهنم می‌گذرد و در روز قیامت محاسبه نمی‌شود.و همچنین می‌فرمایند: خو‌انده نمی‌شود این سوره بر چیز اندکی مگر این که حفظ می‌شود و خداوند آن را از حشرات زمین نگه می‌دارد.
ب) سبب نزول‌: در اصطلاح مفسران و دانشمندان علوم قرآنی، رویداد یا پرسشی که به اقتضای آن قسمتی (یک آیه یا بخشی از آن و یا چند آیه و یا یک سوره) از قرآن کریم هم‌ زمان یا در پی آن نازل شده است سبب نزول می‌گویند البته این رویدادها و پرسش‌ها سبب تام نزول آیات نیستند، ولی به جهت آن که زمینه‌ی نزول آیات را فراهم می‌آورند اسباب نزول نام گرفته‌اند.
در روایتی از امام باقر بیان شده است،وَیْلٌ لِّلْمُطَفِّفِین بر پیامبر هنگامی که وارد مدینه شدند، نازل شد. در آن هنگام مردم مدینه در کیل کردن بدترین بودند بعد از آن کیل کردن را نیکو کردند …. .
از این روایت معلوم می‌شود که أهل یثرب با کیل معامله می‌کردند.
دو روایت در مورد سبب نزول آیه‌یإِنَّ الَّذِینَ أَجْرَمُواْ کاَنُواْ مِنَ الَّذِینَ ءَامَنُواْ یَضْحَکُون وارد شده است. یک روایت از امام علی است، در مورد تعدادی از افراد قریش، در حالی که ایشان از کنار آنها می‌گذشت، افراد قریش با چشم و ابرو به هم اشاره می‌کردند و به او می‌گفتند: ببینید او کسی است که محمّد او را برگزید و از میان خویشان خود انتخاب کرد. در روایـت دیـگری امام صادق فرمود‌ند: ایــن آیه نازل شد در
مورد علی و عده‌ای از بنی‌أمیّه و منافقین که او را مسخره می‌کردند .
برخی نزول این آیه را در مکه می‌دانند، پس روایت اول مطابقت بیشتری دارد زیرا با توجه به محتوای روایت دوم و فضای مکه قبل از هجرت مشخص می‌شود که منافقین در مکه نبودند و این گروه بعد از هجرت پیامبردر مدینه شکل گرفت.
2.1.2.2. روایات معنا شناخت
الف) معنای واژه‌ی«ظنّ»‌: ظنّ از جمله کلماتی است که دو معنای متفاوت دارد. در منابع روایات تفسیری شیعه دو روایت از امام علی وارد شده است که معنای واژه‌ی «ظنّ» در این آیه را با توجه به کاربرد آن در بقیه‌ی آیات قرآن بیان می‌کند و یک معیار کلی برای تشخیص معنای آن در اختیار می‌گذارد.
حضرت می‌فرمایند: چه بسا در چیزی از کلام خداوند تأویل آن بر غیر تنزیل[ تنزیل؛ حمل آیه بر ظاهر معنای آن] آن می‌باشد و آن تأویل، شبیه کلام و فعل بشر نیست و برای مستند سازی کلام خود آیاتی از قرآن را به عنوان مثال بیان می‌کنند. در ادامه، نتیجه‌ی حاصل از کلام خویش را برای بیان معنای واژه‌ی «ظنّ» قرار می‌دهند. معنای«ألایظنّ» را، آیا یقین ندارند که برا‌نگیخته می‌شوند معنا کرده‌اند،أَلا یَظُنُّ أُولئِکَ أَنَّهُمْ مَبْعُوثُونَ لِیَوْمٍ عَظِیمٍ أیْ ألیس یوقنون إنّهم مبعوثون.و در روایتی دیگر «ظنّ» را مطابق آیات قرآن به دو قسم بیان می‌کنند؛ در بعضی موارد در قرآن ظنّ به معنای شک به کار می‌‌رود و در دیگر موارد معنای یقین می‌دهد، هر جا امر معاد در میان باشد «ظنّ» به معنای یقین است و هر جا امر دنیا در میان باشد «ظنّ» به معنای شک به کار رفته است.
امام علی برای بیان معنای کلام یا کلمه‌ای از قرآن، حوزه‌ی معنایی آن کلام و کلمه را در قرآن مورد توجه قرار داده و سپس معنای صحیح آن را بیان کردند و یک قاعده‌ی کلی ارائه نمودند.
ظنّ در قسمت مفاد ظاهری آیات نیز به دو معنی آن از نظر لغت اشاره شد که برخی از معانی بیان شده توسط مفسرین با مبنای امام علی یکسان بود.
ب) معنای واژه‌‌‌های سجّین و علّیّین‌: در مورد معنای واژه‌های «‌‌سجّین» و «علّیّین» چند روایت وارد شده است؛ در روایتی از امام باقر سجّین را هفتمین طبقه‌ی زمین و علّیّین را هفتمین، آسمان بیان می‌کنند در روایتی دیگر از ایشان آمده است که، آسمان [بالاترین جایگا‌ه]، جایگاه اعمال و ارواح مؤمنین، و سجّین، جایگاه اعمال و ارواح کافران است و آن وادی حضرموت می‌باشد که به آن برهوت گفته می‌شود.
در روایتی از امام صادق بیان شده که روزی حضرت عیسی با حواریّون از شهری می‌گذشتند که همه‌ی مردم آنجا هلاک شده بو‌د‌ند ایشان به إذن خداو‌‌‌ند یکی از آنها را زنده کرد و علت را پرسید؛ آنها عبادت طاغوت و پیروی از او را دلیل آوردند و عاقبت خود را در هاویه دید‌ند و هاویه همان سجّین، کوهی از پاره‌های آتش می‌باشد که تا روز قیامت برای آنان افروخته است.
در تفاسیر روایی شیعه، روایتی از پیامبر آورده‌اند که سجّین، چاهی سر گشوده در جهنم و فلق چاهی سربسته بیان شده است.دریک روایت وارد شده در تفسیر الدرالمنثور از پیامبر سجّین را چاهی سرگشود‌ه در جهنم و در دو روایت دیگر از پیامبر آن را طبقه‌ی هفتم زمین معرفی می‌کند.
سجین در روایات با این معانی؛ طبقه‌ی هفتم زمین، وادی برهوت، هاویه، چاهی سر گشوده، بیان شده است. از مجموع روایات بر می‌آید سجین، مکانی بسیار پست در دوزخ و علّیّین جایگاهی و مقامی بلند در بهشت است.معنای دو واژه‌ی مورد نظر هم‌پوشانی کامل با آنچه در قسمت مفاد ظاهری آیات بیان شد، دارد.
ج) معنای واژه‌ی تسنیم: در روایتی تسنیم، بالا‌‌‌‌‌‌ترین و شریف‌‌‌‌ترین نوشیدنی در بهشت است که افراد خاصی از آن می‌نوشند.این معنا با آنچه در قسمت مفاد ظاهری آیات بیان شد مطابقت دارد.
3.1.2.2. روایات جری و تطبیق
الف) ویل چاهی در جهنم: ویل معانی خاص خود را داشت که در مفاد ظاهری آیات آنها را بیان کردیم، در روایت امام باقر ویل به عنوان چاهی در جهنم معرفی شده است. بر فرض صحت حدیث، معنای چاهی در جهنم می‌تواند یکی از مصادیق معنایی ویل باشد.این معنی نیز بالاترین هلاکت و لعن الهی را در بر دارد.
ب) مصادیق فجّار، مقرّبان و أبرار: أبرار و فجار دو گروهی هستند که افرادی به علت ایجاد خصوصیات هر یک از این دو گروه در خود به آن گروه منتسب می‌شوند. روایاتی از امام صادق مصداق آیات مربوط به «فجّار» را اولی و دومی و در بعضی روایات زریق و حبتر معرفی کرده و أبرار و مقرّبان را پیامبر و أهل بیتش بیان فرموده‌‌اند.در روایتی دیگر از ایشان آمده است که منظور از مقرّبان، حضرت رسول، حضرت خدیجه و حضرت علی و ذرّیه‌ی ایشان می‌باشد.در روایتی از امام سجاد به نقل از پیامبر همین مفهوم اراده شده است. در روایتی از امام کاظم «فجّار»، ستم کنندگان به أهل بیت و تعدّی کنندگان به حق ایشان معرفی شده‌اند و در ادامه بیان کرده‌اند آنچه تکذیب می‌شود أمیرالمؤمنین است، سؤال شد این تنزیل است؟ فرمودند: آری.

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه با موضوع نظام سرمایه داری

بستن منو