منبع مقاله درباره روایات تفسیری

منبع مقاله درباره روایات تفسیری

دانلود پایان نامه

3.1.2.1. روایات جری و تطبیق  

جری و تطبیق یعنی، تفسیر به مصداق که این از روش‌های تفسیری أهل بیت است. مصداق، لفظی است که صفت مورد نظر در آن جاری می‌باشد و حکمش بر افرادی منطبق می‌شود که ممکن است دایره‌ی شمولَش، وسیع باشد یا به یک عده‌ی خاصی منحصر شود یا با الغای خصوصیت حکم نازل شده در مورد خاص به غیر از موارد نزول آن جاری گردد، ممکن است مصادیق در عرض هم قرار بگیرند و یا در طول زمانی همدیگر شوند و فرقی نمی‌کند که این شامل شدن از باب ظاهر یا تأویل باشد.
در این قسمت فقط مصداق از باب ظا‌هر بیان می‌شود و مصداق از باب تأ‌ویل در قسمت گونه‌ی روایات تأویلی آورده می‌شود.
الف) مصادیقی از اعمال ما تأ‌خر: در روایات زیادی مصداق‌هایی از اعمالی که انسان در دنیا انجام می‌دهد و اثر آن بعد از مرگ او نیز به او می‌رسد بیان شده است. اگر چه این دست روایات در منابع تفسیر روایی شیعه، وارد نشده است، اما در منابع دیگر روایاتی چند بر محور این موضوع بیان شده است. در اینجا به یک روایت، مربوط به آیه‌ی پنجم که بیان کننده‌ی اعمال نیکی است که اثرش بعد از مرگ برای عامل باقی می‌ماند؛ در روایتی از امام صادق آمده است، پس از مرگ پرو‌نده‌ی اعمال انسان بسته می‌شود مگر از سه طریق؛ شخص، بنا‌هایی برای استفاده مردم به جا بگذارد، سنت هدایت‌گر که بعد از مرگش به آن عمل شود و فرزند صالح که برایش استغفار کند.
ب) مصداقی از نسبت بین نسل‌ها و نسب‌ها: در حدیث دیگری که در منابع تفسیر روایی، ذیل آیه‌ی هشت بیان شده اشاره دارد به شبا‌هت‌‌هایی که أهل بیتبه ارث برده‌اند؛ حضرت علی شبیه پیامبر و امام حسین شبیه حضرت فاطمهو امام حسن شبیه حضرت خدیجه می‌باشند.
ج) علی مصداق انسان با‌رز نزد ملائکه‌ی کاتب: روایتی از امام صادق ذیل آیه‌ی 10 بیان شده است که اشاره دارد به فرشتگان ثبت اعمال حضرت علی که به پیامبرخبر می‌دهند، از روزی که علی متولد شدند تا امروز [که نزد تو خبر می‌دهیم] گناهی از او سر نزده است.
در روایتی با همین مفهوم از پیامبر أکرمنقلی آمده است که فرشتگان موکّل بر حضرت علی نسبت به فرشتگان موکّل بر دیگر انسان‌ها افتخار می‌کنند.
د) مصداقی از احترام به فرشتگان کاتب: در روایتی از امام صادق ذیل آیات (10ـ12) آورده‌اند که؛ در مورد علت سلام دادن در نماز به سمت راست از ایشان پرسش شد ایشان پاسخ دادند: زیرا فرشته‌ای که موکل نوشتن حسنات است در سمت راست بوده و فرشته‌ی موکل بر نوشتن سیئات در جانب چپ می‌باشد… . سلام هم بر فرشته سمت راست و هم بر فرشته سمت چپ است و فرشته‌ی سمت راست، برتر از فرشته‌ی سمت چپ می‌باشد بیان ادامه دارد همراه با شرح آداب و علت آنچه نماز گذار انجام می‌دهد. ا‌لبته این روایت از آن جهت که یکی از جایگا‌ه‌های بزرگ شمردن فرشتگان اعمال را بیان می‌کند می‌تواند مصداق قرار بگیرد و ممکن است نسبت به آیه‌ای دیگر به نوع دیگری تعلق گیرد.
و) مصداقی ازهمراهی با فرشتگان کاتب: در روایتی از امام باقر آمده است که راه رفتن در کنار جنازه [تشییع جنازه]، راه رفتن در کنار فرشتگان نویسنده اعمال می‌باشد.
ن) مصداقی از بزرگواری فرشتگان: امام کاظم می‌فرمایند: وقتی که شخص مؤمن بیمار شود خداوند به فرشته‌ی سمت چپ نویسنده اعمال او وحی می‌‌فرماید: تا زمانی که بنده‌ام در حبس من است آنچه از حسنه در زمان سلامتی‌اش انجام می‌داد برایش ثبت می‌کنم.
بیماری، زندان الهی است و بیمار مؤمن در زندان خداوند به سر می‌برد، مدام مورد لطف و کرم خداوند به عنوان زندان‌بان و در طول آن مورد لطف فرشتگان نویسنده‌ی اعمال می‌باشد. بیماری کفاره‌ی گناهانش می‌باشد پس گناهی برای او ثبت نمی‌کنند.
ی) مصداقی از أبرار: در روایاتی از امام حسن و امام باقر ذیل آیه‌ی 13، أهل بیتبه عنوان أبرار معرفی شده‌اند. در این آیه «الْأَبْرَاَّر» جمع همراه به الف ولام است که یک لفظ عام است و می‌تواند شامل همه‌ی نیکان امّت‌های پیشین و اسلامی شود ولی در این روایات أهل بیتکه به عنوان کامل‌ترین انسان‌ها هستند به عنوان مصداق بیان شده اند.این نوع مصداق، بیان مصداق از الفاظ عام است.
4.1.2.1. روایات تأویلی
منظور از روایات تأویلی روایاتی است که مفاهیم باطنی و لایه‌های درونی آیه را تبیین می‌کند‌،
یا بر اساس تعریفی دیگر، معارفی که دانستن آنها بر مبنای ادبیات عرب و اصول محاوره‌ی عقلایی میسر نیست و برای پی بردن به آن را‌‌هی جز مراجعه به معصوم وجود ندارد.
بدون شک وجود فرشتگان از امور غیبی است که برای بیا‌ن صفات آنها و اموری که مربوط به آنها می‌شود راهی جز ادله‌ی نقلیه و استفاده از کلام معصوم وجود ندارد.با توجه به آنچه بیان شد می‌توان روایات مربوط به فرشتگان که در فصل قبل به آنها اشاره شد را نسبت به آیات (10ـ12) با توجه به تعریف دوم از جمله تأویلات به حساب آورد. مثل روایاتی که اشاره به تعداد فرشتگان گمارده شده بر انسان و نوع وظیفه‌ی آنها دارد و یا کرامت فرشتگان در مهلت دادن به انسان برای ثبت گناه او می‌توان اشاره کرد.
5.1.2.1. روایات تفسیرمفهومی
تفسیر مفهومی ابهام زدایی از مفهوم آیه است،که خود بر انواع بسیاری تقسیم می‌شود. آنچه از روایات در فصل
اول بیان شد همه به شرح آیات پرداخته‌ و از این گونه می‌باشد. به طور مثال در آیه، نام اعمال ما تأخر را می‌آورد که در روایت شرح داده می‌شود که منظور اعمالی است که اثر آن بعد از مرگ باقی می‌ماند.
فصل سوم: پیام‌های هدایتی آیات و روایات تفسیری
درآمد
آنچه از کل سوره‌ی إنفطار فهمیده می‌شود، این است که انسان به آسمان می‌نگرد سالیان سال است که بدون هیچ روزنه‌ی‌ شکافی بر سرشان سقف بوده، به زمین می‌نگرد که هزاران هزار مرده را با سرگذشت‌های مختلف در خود جای داده است. در نتیجه‌ی این نگاه سطحی به معصیت و فجور روی می‌آورد و فکری برای عاقبت اعمال نمی‌کند. سپس آیات در چنین فضایی وارد میدان هدایت می‌شود، ابتدا از هنگامه‌ای خبر می‌دهد که تمام این انسجام به هم می‌خورد و سپس این فضا را به عنوان بستر علم انسان به اعمالش معرفی و او را توبیخ می‌کند که چرا نسبت به لطف خداوند فریفته شده است و پرده از حقایق غیبی ثبت اعمال بر می‌دارد.

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه ارشد با موضوع بخش کشاورزی

بستن منو