منبع مقاله درباره روایات تفسیری

منبع مقاله درباره روایات تفسیری

دانلود پایان نامه

در روایتی از پیامبر بیان شده است، پادشاهی که قبل از زمان شما بود، مرد ساحری داشت، او در آخر عمرش می‌خواست هر آنچه را می‌داند به شاگردش بیاموزد، اما شاگرد او نزد راهب نیز می‌رفت. شاگرد نمی‌دانست بین راهب و ساحر کدام را انتخاب کند، پس از خدا درخواست کرد که اگر راهب نزد خدا گرامی‌تر است حیوان چهارپایش را به وسیله‌ی سنگ کوچکی بکشد، شاگرد، سنگ را انداخت و چهارپا مُرد. شاگرد نزد راهب به مقامی رسید که دیگر می‌توانست بیماران را شفا دهد. مدتی بود که یکی از نزدیکان پادشاه کور شده بود، بیمار نزد او آمد و درخواست شفا کرد، جوان گفت: این من نیستم که شفا می‌دهم، بلکه به اذن الهی، بیماری بیماران برطرف می‌شود و اگر به خدا ایمان بیاوری من برایت دعا می‌کنم تا بهبود یابی! بیمار چنین کرد و شفا یافت. بیمار نزد پادشاه رفت،گفت: چه کسی تو را شفا داد؟ بیمار گفت: خدا‌! پادشاه گفت: بگو من خدای تو هستم اما او قبول نکرد تا زیر شکنجه به پادشاه اعتراف کرد که این عقیده را جوان به او آموخته است، جوان دستگیر شد هر چه تلاش کردند او را بکشند اما موفق نشدند. جوان به آنها گفت: مردم را جمع کنید و مرا به صلیب بکشید و هنگام تیر انداختن بگویید: به نام آفریدگار این جوان پس تیر را رها کنید! آنها چنین کردند و جوان کشته شد. مردم با دیدن این صحنه به پروردگار آن جوان ایمان آوردند. پادشاه دستور داد همه‌ی ایمان آورندگان را در آتش بسوزا‌نند. که در این میان کودکی به زبان آمد و مادرش را به کشته شدن در راه خدا تشویق کرد.*  

در روایتی از امام علی آمده که اصحاب أخدود مجوس بودند، پادشاه آنها به خاطر خوردن مشروب به دختر خودش تجاوز کرد و خواست اشتباهش را نزد مردم جبران کند، دستور داد ازدواج هر کس با دختران خودش، جایز است. پس مردم علیه پادشاه شورش کردند و پادشاه آنها را در آتش افکند.
این دو روایت أخیر در منابع شیعه نیز بیان شده است.
نقطه‌ی اشتراک این روایات در قسمت جریان کودک و مادر می‌باشد.
در روایتی دیگر از پیامبر آمده است؛ پیامبری از پیامبران که از امتش به شگفت بود گفت: هر کس باید برای آزادی قومش قیام کند، خدا به سوی او وحی فرستاد، که به مردم بگو! همانا بین دو راه یکی را انتخاب کنید! یک راه اینکه از دشمنا‌نتان ا‌نتقام بگیرید، راه دیگر اینکه سکوت کنید تا آنها بر شما مسلط شوند و آنها راه نقمت و خواری را انتخاب کردند، پس مرگ بر آنها چیره شد به طوری که در یک روز، هفتاد هزار نفر کشته شدند.
محتوای این روایت با سیاق آیات متناسب نیست.
آنچه از اکثر روایات می‌توان دریافت کرد و جمع‌بندی نمود این است که مؤمنین جریان اصحاب أخدود از شهر نجران در کشور یمن بودند، آنها به دین پیامبر حبشی درآمدند و به علت پذیرش این دین، در آتش سوزانده شدند و جان خود را از دست دادند.
در تفسیر قمی، مفسر یک نقل تاریخی را بیان می‌کند که به گفته‌ی برخی مفسرینمعروف‌ترین نقل‌ها می‌باشد،که به علت تاریخی بودن از بحث ما خارج است.
2.1.2.4. روایات معنا شناخت
در دو روایت بیان شده ذیل آیه‌ی اول سوره بروج در تفاسیر روایی شیعه به طور دقیق و مستقیم اشاره به معنای واژه بروج اشاره نشده است، اما با دقـت نظر می‌توان معنـای واژه‌ی بروج در روایت را فهمیــد.
امام علی می‌فرمایند: همانا برای خورشید 360 برج است که هر برجی از آن مانند جزیره‌ای از جزیره‌های عرب است. هر روزی بر یک برجی فرود آید و چون غروب کند به سر حدّ وسط عرش برسد و همچنان تا فردا در حال سجده باشد، سپس به برآمدنگاه خود باز گردد در حالی که به همراهش دو فرشته باشد که آواز دهند.
علامه مجلسی در بیان خود در مورد این روایت اشاره می‌کنند که منظور از برج، درجه‌هایی است که خورشید با حرکت خاص خود به آنها منتقل می‌گردد.
و در روایتی دیگر از امام صادق آمده است که، شخص یمنی از امام پرسید: علم عالِم مدینه تا کجاست؟ امام فرمودند: علم عالِم مدینه به آنجایی می‌رسد که ردیابی و فال‌گیری نمی‌کند ولی در یک لحظه محل حرکت آفتاب را در 12 برج و 12 بیابان و 12 دریا و 12 عالَم می‌داند.
در این دو روایت، برج به دو معنای،360 برج خورشید و 12 ماه سا‌ل، بیان شده است. اما هیچ کدام به طور مشخص به معنای بروج، در آیه اشاره نکرده‌اند.
در تفسیر الدرالمنثور روایتی از پیامبر وارد شده است که درآن از معنای واژه‌ی «بروج» پرسیده‌اند، ایشان در پاسخ آن را «ستارگان» معنا کرده‌اند. بعد در مورد معنای «بروج مشیّده» پرسش کردند، فرمودند: به معنای قصرها است.که البته خورشید نیز یکی از ستارگان آسمان می‌باشد و هر کدام به نوعی با معنای بیان شده در مفاد ظاهری آیات مطابقت دارد.
3.1.2.4. روایات جری و تطبیق
الف) مصادیقی از شاهد و مشهود: به تناسب پویا بودن آیات قرآن، آیه‌ی وَ شَاهِدٍ وَ مَشهُْودٍ می‌تواند در هر زمانی بر مصداقی علاوه بر مصداق‌های قبلی دلالت کند. در تفسیر الدر‌المنثور، چهار روایت از پیامبر با سند‌های متفاوت وارد شده است، که منظور از شاهد، روز جمعه و مشهود، روز عرفه است، و در فضیلت روز جمعه می‌فرمایند: بسیار پر فضیلت است و دعا در آن روز برای بنده‌ی مؤمن مستجاب می‌شود و در آن روز در پناه خدا می‌باشد. در روایتی دیگر از ایشان، شاهد، ملائکه و مشهود، روز جمعه می‌باشد.
در تفسیر الدرالمنثور روایتی از امام علی آورده شده است که منظور از شاهد، روز جمعه و مشهود، روز عید قربان، می‌باشد. در روایتی دیگر از ایشان منظور از شاهد، روز جمعه و مشهود، روز عرفه بیان شده است.
در منابع روایات تفسیری شیعه در روایتی از امام علی آمده است که منظور از شاهد و مشهود روز غدیر می‌باشد.
در یک روایتی بیان شده است، مردی داخل مسجد رسول أکرم شد، دید مردی دارد از رسول خدا حدیث نقل میکند، می‌گوید: من پرسیدم: شاهد و مشهود چیست؟ گفت: بله، شاهد، روز جمعه و مشهود، روز عرفه است. از او گذشته نزد مرد دیگری رفتم که او نیز از رسول خدا حدیث می‏کرد، از او نیز همین سؤال را کردم، گفت: اما شاهد، روز جمعه است، و اما مشهود، روز عید قربان است. از پیش او هم گذشته نزد جوانی رفتم که رخساره‏ای چون دینار طلا درخشنده داشت، او نیز از رسول خدا حدیث می‌کرد، پرسیدم: به من خبر بده از اینکه شاهد و مشهود چیست؟ گفت: بله شاهد، محمد رسول اللَّه و مشهود روز قیامت است، مگر کلام خدا را نشنیده‏ای که می‏فرماید:یا أَیُّهَا النَّبِیُّ إِنَّا أَرْسَلْناکَ شاهِداً وَ مُبَشِّراً وَ نَذِیراً و در آن رسول خدا را شاهد و مبشر و نذیر نامیده، و نیز مگر نشنیده‏ای که می‏فرماید:ذلِکَ یَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النَّاسُ وَ ذلِکَ یَوْمٌ مَشْهُودٌ، و در آن روز قیامت را روز مشهود می‏خواند. پرسیدم: آن محدث اولی کیست؟ گفتند: ابن عباس است، از دومی‌ پرسیدم گفتند: ابن عمر است، از سومی پرسیدم گفتند: حسن بن علی است.
همین روایت با سند متفاوت در تفسیر الدرالمنثور نیز آمده است.
در روایتی دیگر از ایشان آمده است که منظور از شاهد، محمد و منظور از مشهود، عرفه بیان شده است. در روایتی از امام سجاد روزهای عمر به عنوان شاهد می‌باشند. در سه روایت با سندهای متفاوت از امام صادق و روایتی دیگر از معصوم بیان شده است که، منظور از شاهد، روز جمعه و مشهود، روز عرفه می‌باشد. در روایـاتی از امام صـادق منظور از شاهد را روز عرفه و در روایتی از امام باقر منظور از

مطلب مرتبط :   مزایای غیرمستقیم

بستن منو