منبع مقاله درباره حسابرسی اعمال

منبع مقاله درباره حسابرسی اعمال

دانلود پایان نامه

 

آیات و روایات این سوره‌ در دسته‌ی پیام‌های اعتقادی و اخلاقی به شرح ذیل قرار می‌گیرد؛
1.3.1. پیام‌های اعتقاد‌ی
1.1.3.1. اعتقاد به قیامت و نشانه‌های آن: 1ـ با توجه به روایات وارد در مورد فضیلت قرائت سوره‌ی إنفطار، بیانگر نیاز دائمی انسان به تذکّر و توجه است تا از قیامت غفلت نکند و به دنیا دل نبند‌د.2ـ آسمان در آستا‌نه‌ی قیامت از هم گسیخته خواهد شد،إِذَا السَّمَاءُ انفَطَرَتْ، 3ـ آسمان دارای استحکامی ویژه و اجزای آن داری پیوند خاص و قابل از هم گسستن است. وَ إِذَا الْکَوَاکِبُ انتَثرََتْ. 4ـ تمامی ستارگان در آستا‌نه‌ی قیامت پراکنده خواهند شد 5ـ استقرار ستارگان در جایگاه خود سامان یافته و محکوم نظمی حاکم بر همه‌ی آنها است که این نظم در آستا‌نه‌ی قیامت متلاشی می‌شود، إِذَا السَّمَاءُ انفَطَرَتْ ووَ إِذَا الْکَوَاکِبُ انتَثرََتْ، 6 ـ فروپاشی ساختار آسمان، زمینه‌ی به هم ریختن نظم ستارگان است. وَ إِذَا الْبِحَارُ فُجِّرَتْ.7 ـ ساختار زمین نیز مانند آسمان در آستا‌نه‌ی قیامت به هم می‌خورد و شکاف‌های فراوانی در پیکره‌ی آن پدیدار خواهد شد.وَ إِذَا الْقُبُورُ بُعْثرَِتْ. 8ـ دفن آخرین نسل انسان در زمین با شروع نشانه‌های آغاز قیامت فاصله‌ی چندانی ندارد. (به دلیل وجود ال استغراق در القبور).
2.1.3.1. اعتقاد به حضور انسان در پیشگاه الهی: 1ـ قبرها هنگام بر پایی قیامت زیر و رو شده و هر چه در آن است بیرون ریخته خواهد شد،وَ إِذَا الْقُبُورُ بُعْثرَِتْ، (با توجه به معنای لغوی واژه‌ی بعثرت)، 3ـ بیرون آمدن اجساد مردگان از قبرها مقدمه‌ای برحاضر شدن انسان‌ها در صحنه‌ی قیامت است، (آیه‌ی قبل). 4 ـ قیامت روز زنده شدن مردگان است، (آیه‌ی قبل)، 5 ـ معاد جسمانی است.(در آیه‌ی قبل، آنچه از قبرها با توجه به آیه بیرون می‌آید جسم انسان‌ها است).
3.1.3.1. اعتقاد به آگاهی بخش بودن رستاخیز: 1ـ قیامت روز آگا‌هی هر انسان به کردار دنیایی و آثار به جای مانده از خویش استعَلِمَتْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ وَ أَخَّرَتْ، 2ـ حاضران در صحنه‌ی قیامت دارای قدرت درک و شناخت هستند، (آیه‌ی قبل)، 3ـ انسان در دنیا پیش فرستنده‌ی دستاورد‌های خویش و ذخیره سازنده‌ی آن برای صحنه‌ی حسابرسی اعمال است(آیه‌ی قبل)، 6ـ [با توجه به روایت ذیل این آیه] اسلام همیشه به ریشه‌ی هر کاری اهمیّت فراوان می‌دهد.
4.1.3.1. اعتقاد به توحید ربوبی و افعالی: 1ـ خدا آفریننده‌ی انسان است که او را به دور از هر گونه کاستی و اضافات قرار داده که این جلوه‌ای از کرم خدا است،الَّذِی خَلَقَکَ فَسَوَّاکَ فَعَدَلَکَ، 2ـ خدا انسان را قامت استوار و اعضای هماهنگ و متوازن داده است.(آیه‌ی قبل). 3ـ خداوند شکل هر انسان را مطابق خواست خویش ترسیم کرده است، فی أَیّ‏ِ صُورَهٍ مَّا شَاءَ رَکَّبَکَ 4ـ سامان یافتن هر انسان در شکل خاص، حا‌صل ترکیب اجزای او با یکدیگر است، (آیه‌ی قبل)، 5 ـ مرحله‌ی پیدایش قیافه و سیما برای هر انسان پس از مراحل آفرینش، تکمیل و تعدیل اعضای او است، الَّذِی خَلَقَکَ فَسَوَّاکَ فَعَدَلَکَ، فی أَیّ‏ِ صُورَهٍ مَّا شَاءَ رَکَّبَکَ، 6ـ توجه به قدرت خدا در صورت نگاری و ترکیب اجزای بدن انسان زمینه ساز پذیرش ربو‌بیت و جلو‌ه‌گاه کرم الهی است.( آیه ‌قبل و روایت ذیل آن)، 7ـ آنچه در این دو آیه بیان شد، نشان از تو‌حید ربوبی و افعالی خداوند دارد. 9ـ هر انسانی در آنچه که خداوند برای او صورت‌ بندی کرده است از نسل‌های قبل از خود تا زمان حضرت آدم ارث می‌برد.(با توجه به روایت).
5.1.3.1. اعتقاد به کیفر گناه: 1ـ کسانی که خود را از فرجام کیفر گناه در امان می‌پندارند دست‌آویزی برای توجیه خود ندارند،یَأَیهَُّا الْانسَانُ مَا غَرَّکَ بِرَبِّکَ الْکَرِیمِ … کلاََّ بَلْ تُکَذِّبُونَ بِالدِّینِ 2ـ زمینه ساز هر گنا‌هی داشتن احساس امنیّت نسبت به عذاب است،یَأَیهَُّا الْانسَانُ مَا غَرَّکَ بِرَبِّکَ الْکَرِیمِ، 3ـ گنا‌ه، تکذیب عملی کیفرهای اخروی و ایمان به کیفر اعمال، بازدارنده‌ی انسان از نافرمانی خداوند است،یَأَیهَُّا الْانسَانُ مَا غَرَّکَ بِرَبِّکَ الْکَرِیمِ …کلاََّ بَلْ تُکَذِّبُونَ بِالدِّینِ 4ـ دروغ پنداشتن ادیان آسمانی، زمینه ساز آلودگی به گناهان است. کلاََّ بَلْ تُکَذِّبُونَ بِالدِّینِ.
6.1.3.1. اعتقاد به غیب: 1ـ ماموران الهی، انسان‌ را زیر نظر داشته و مراقب اعمال او هستند، وَ إِنَّ عَلَیْکُمْ لحََفِظِینَ، کِرَامًا کَاتِبِینَ، یَعْلَمُونَ مَا تَفْعَلُونَ، 2ـ عمل هر انسان به وسیله‌ی مأموران الهی نگهداری می‌شود کِرَامًا کَاتِبِینَ 3ـ بنا به روایتتعداد حافظان ممکن است به اعتبار هر انسان و یا به لحاظ همه‌ی انسان‌ها با‌شد.4 ـ فرشتگان ناظر بر انسان‌ها شخصیت‌هایی ارجمند و دارای ارزش و احترام در پیشگاه خداوند هستندکِرَامًا کَاتِبِینَ 5ـ مراقبان اعمال در ثبت و ضبط اعمال برخورد کریمانه دارند،وَ إِنَّ عَلَیْکُمْ لحََفِظِینَ، کِرَامًا کَاتِبِینَ، 6ـ فرشتگان ناظر بر انسان برای محافظت دقیق از اعمال انسان آن را ثبت کرده و در سندی مکتوب برمی‌دارد. وَ إِنَّ عَلَیْکُمْ لحََفِظِینَ، کِرَامًا کَاتِبِینَ، 7ـ فرشتگان به حافظه قناعت نمی‌‌‌‌‌کنند بلکه به طور دقیق می‌‌‌‌‌نویسند و ثبت می‌‌‌‌کنندکِرَامًا کَاتِبِینَ، 8ـ کاتبان نامه‌ی عمل به تمامی کارها‌ی انسان آگاه هستند، یَعْلَمُونَ مَا تَفْعَلُونَ، 9ـ نا‌مه‌ی عمل سراسر حقیقت و خالی از هر گونه خطا است. کِرَامًا کَاتِبِینَ، ( روایات).
7.1.3.1. اعتقاد به بهشت و دوزخ: 1ـ انسان‌های درستکار، راست گفتار و مطیع خداوند به پاداش کردار خویش در میان انبوه نعمت‌های آخرت جای خواهند گرفت،إِنَّ الْأَبْرَارَ لَفِی نَعِیمٍ، 2ـ بهره‌مندی أبرار از نعمت‌ها‌ی آخرت همیشگی است. (آیه‌ی قبل). 3ـ آتش دوزخ جایگاه فاسقان و گنه‌پیشگان و کیفر کردار آنان است،وَ إِنَّ الْفُجَّارَ لَفِی جَحِیمٍ، یَصْلَوْنهََا یَوْمَ الدِّینِ، وَ مَا هُمْ عَنهَْا بِغَائبِینَ، 4ـ جهنم دارای آتشی به شدت افروخته و شعله‌ور است، …لَفِی جَحِیمٍ، یَصْلَوْنهََا یَوْمَ الدِّینِ ‌5ـ مردم در قیامت به دو گروه شاخص أبرار و فجّار تقسیم می‌شوند. إِنَّ الْأَبْرَارَ لَفِی نَعِیمٍ، وَ إِنَّ الْفُجَّارَ لَفِی جَحِیمٍ 6ـ قیامت روز گرفتاری طاقت فرسای فاسقان در جهنم است،وَ إِنَّ الْفُجَّارَ لَفِی جَحِیمٍ، یَصْلَوْنهََا یَوْمَ الدِّینِ، وَ مَا هُمْ عَنهَْا بِغَائبِینَ 7ـ پنهان داشتن خویش از آتش جهنم برای فاسقان امکان پذیر نیست،وَ مَا هُمْ عَنهَْا بِغَائبِینَ، 9ـ انسان‌ها در قیامت مقهور نظام کیفری خداوند و ناتوان از هر گونه پنها‌ن کاری و مقاومت هستند.(آیه‌ی قبل).
8.1.3.1. اعتقاد به حاکم بودن خدا در روز قیامت: 1ـ سیطره‌ی حاکمیت خداوند بر تمام امور قیامت، حقیقتی وصف ناپذیر و تصور آن بیرون از طاقت علمی بشر است. وَ مَا أَدْرَاکَ …. ثمُ‏َّ مَا أَدْرَاکَ مَا یَوْمُ الدِّینِ… وَ الْأَمْرُ یَوْمَئذٍ لِّلَّهِ، 4ـ هیچکس در قیامت برای انجام دادن کاری به نفع دیگران از خود اختیار و مالکیتی نداردیَوْمَ لَا تَمْلِکُ نَفْسٌ لِّنَفْسٍ شَیًْا…، 5ـ ناتوانی انسان‌ها از یاری رسانی به یکدیگر به خاطر حوادث بزرگ و وصف ناپذیر قیامتوَ مَا أَدْرَاکَ …. ثمُ‏َّ مَا أَدْرَاکَ مَا یَوْمُ الدِّینِ، یَوْمَ لَا تَمْلِکُ نَفْسٌ لِّنَفْسٍ شَیًْا…، 6ـ انسان‌ها در قیامت به یاری یکدیگر نیاز دارند اما نمی‌توانند کاری انجام بدهند،یَوْمَ لَا تَمْلِکُ نَفْسٌ لِّنَفْسٍ شَیًْا، 7ـ صدور فرمان در قیامت در اختیار خداوند و از سوی انسان‌ها تخلف ناپذیر است،یَوْمَ لَا تَمْلِکُ نَفْسٌ لِّنَفْسٍ شَیًْا وَ الْأَمْرُ یَوْمَئذٍ لِّلَّهِ.
2.3.1. پیام‌های اخلاقی
پیام‌های آیهیَأَیهَُّا الْانسَانُ مَا غَرَّکَ بِرَبِّکَ الْکَرِیمِ: 1ـ انسان نباید خود را از جانب خداوند در امان کامل بپندارد و از عواقب کارهای خود هراسی نداشته باشد، 2ـ دستاویزهایی که انسان را به نا‌فرمانی خداوند و انکار ربوبیت او بکشاند تنها توجهاتی فریبنده است، 3ـ خداوند با تو‌بیخ گنکاران و کافران آنان را به خاطر دل گرمی به دستاویزهای پوچ و بی‌باکی شگفت آورشان در برابر کفر و گناه سرزنش می‌کند، 4ـ طبیعت انسان با ایستادگی در برابر خداوند و مخالفت با او نا‌سازگار است، 5ـ خداوند جامع هر گونه شرافت و فضیلت است و او مربّی انسان‌ها است و به همین دلیل سزاوار اطاعت می‌باشد، 6 ـ توجه انسان به وابستگی‌اش در رشد، تربیت و نعمت‌ها به خداوند زمینه ساز فریفته نشدن به آنچه مایه‌ی بی‌پروایی در برابر گناه است می‌گردد.‌7ـ [با توجه به روایات] با تکیه بر مسئله‌ی ربو‌‌‌بیت و کرم خداو‌ند غفلت انسان در هم شکسته می‌شود. 8ـ انسان در برابر اعمال خویش و باز تاب آن حتی آنچه پس از مرگ او پدیدار می‌گردد مسئول است و بی‌توجهی به فرصت‌های مناسب و از کف دادن آنها امری ناپسند و موجب افسوس خوردن در آخرت است، عَلِمَتْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ وَ أَخَّرَتْ، (با توجه به روایات). 9ـ لزوم گرامی داشتن و حرمت نهادن به فرشتگان مأمور مراقبت از انسان، (با توجه به روایات). 10ـ توجه به خالقیت مدبّرا‌نه‌ی خداوند زمینه ساز پذیرش ربو‌بیّت او و مانع فریب خوردن انسان از جا‌ذبه‌‌‌های گناه است، الَّذِی خَلَقَکَ فَسَوَّاکَ فَعَدَلَکَ و فی أَیّ‏ِ صُورَهٍ مَّا شَاءَ رَکَّبَکَ 11ـ ایمان به کیفر اعمال، بازدارنده‌ی انسان از نافرمانی خداوند است،کلاََّ بَلْ تُکَذِّبُونَ بِالدِّینِ، 12ـ توجه به حضور محافظان الهی در همه‌ی حالات و ثبت رفتار و کردار در نا‌مه‌ی عمل باز دارند‌ه‌ی انسان از ارتکاب گناه است. وَ إِنَّ عَلَیْکُمْ لحََفِظِینَ، کِرَامًا کَاتِبِینَ، یَعْلَمُونَ مَا تَفْعَلُونَ.
نتایج
1ـ نتیجه‌های مربوط به متن روایات و آیات: 1ـ روایات، همپوشانی کاملی بر مفاد ظاهری آیات دارد و تناقضی بین آنها دیده نشد. 2ـ علت اصلی فریفته شدن نسبت به کرم الهی، جهل که همان اطاعت نکردن و بهره نبردن از موهبت نعمت عقل است می‌باشد که در پی آن انسان به انکار قیامت و سرکشی در برابر حق می‌گردد. 3ـ با توبه و بخشش گناه، خداوند آن گناه را از نامه‌ی عمل انسان محو می‌کند که این نشان از کرم الهی دارد. 4ـ روایات سوره‌ی إنفطار به ترتیب تعداد در گونه‌های، تفسیر مفهومی، جری و تطبیق، تأویلی، سوره شناخت و معنا شناخت قرار می‌گیرد.
2ـ نتیجه‌های مربوط به مطالعه‌ی کتاب‌های تفاسیر روایی: 1ـ بیشترین حجم روایات به ترتیب در تفاسیر نورالثقلین، الدرالمنثور، الصافی و البرهان بیان شده است.
3ـ پنج روایت از 10 روایت تفسیر الدرالمنثور با روایات نقل شده در تفاسیر روایی شیعه از نظر معنا و مفهوم و در دو مورد از نظر لفظ، یکسان می‌باشد.
شکل‌ها
سوره إنفطار، تفسیر البرهان
تعداد روایات و فراوانی روایات به نقل از هر معصوم، شکل (1-1)
تعداد آیات تفسیر شده و بیان آیه در روایات، شکل (1-2)
نکته: عدد صفر به منزله‌ی فضیلت قرائت سوره می‌باشد.
تعداد روایات بیان شده از منابع، شکل (1-3)

مطلب مرتبط :   پایان نامه با موضوع تبلیغات بازرگانی

بستن منو