منبع مقاله درباره بحران های منطقه ای

منبع مقاله درباره بحران های منطقه ای

دانلود پایان نامه

 

در واقع گرایش افکار عمومی کشورهای عرب به سمت اسلام گرایان بوده است. این در حالی است که از نظر غرب، با گسترش طبقه متوسط در جوامع اسلامی، این کشورها به سمت دموکراسی و لیبرالیسم حرکت خواهند کرد و در قرن بیست و یکم، رنگ و بویی از دین باقی نخواهد ماند. اما دقیقا عکس این قضیه به وجود آمد. ویژگی های جمهوری اسلامی ایران، الگویی مناسب برای افکار عمومی منطقه به وجود آورده است. به طوری که می توان ریشه های اندیشه انقلاب اسلامی را در دولت های روی کار آمده به واسطه بیداری اسلامی مشاهده نمود. در مصر علاوه بر آنکه اخوان المسلمین توانست قدرت را در دست بگیرد، قانون اساسی این کشور، اسلام را منبع اصلی قانون گذاری معرفی کرده است و با تایید مردم مورد تصویب قرار گرفت. هر چند با کودتای نظامی در مصر، اسلامگرایان محدود شده اند. اما این مسئله موقتی خواهد بود، چرا که هویت مردم مصر اسلامی است و با کودتا چنین مسئله ای را نمی توان تغییر داد.
در تونس نیز راشد الغنوشی رهبری حزب اسلامگرای النهضه تونس را برعهده دارد. این حزب در انتخابات مجلس موسسان توانست اکثریت کرسی ها را به دست آورد. به چالش کشیده شدن قدرت غرب، یکی از مولفه های فکری انقلاب اسلامی است که توانسته افکار عمومی را به سمت خود جلب کند. نمونه های از آن را می توان در مصر و لیبی مشاهده کرد.
پس از انقلاب مصر، احساسات ضد اسراییلی مردم مصر منجر به تسخیر سفارت خانه این کشور در خاک مصر به دست نیروهای مردمی گردید که در نهایت فرار سفیر صهیونیستی را در پی داشت. در لیبی نیز حمله به سفارت آمریکا، منجر به کشته شدن اعضای سفارت خانه شد. این موارد نشان دهنده آن است که افکار عمومی جهان عرب تحت تاثیر گفتمان انقلاب اسلامی اند.نفوذ جمهوری اسلامی ایران محدود به جنبش های اسلامی و افکار عمومی نمی باشد. این نفوذ در دولت های منطقه نیز مشاهده می شود. دولت سوریه و عراق از جمله دولت هایی هستند که با سیاست های منطقه ای ایران همراهی می کنند. هم پیمانی ایران و سوریه در مبارزه با رژیم صهیونیستی، منجر به تقویت تفکر ضد صهیونیستی در منطقه شده است.
روی کار آمدن نیروی های شیعی درعراق، تقویت روابط استرتژیک این کشور با جمهوری اسلامی ایران را به دنبال داشته است. در حال حاضر مواضع دولت نوری المالکی در خصوص مسایل منطقه ای، مشترک با مواضع ایران است. نمونه هایی از آن را در بحران سوریه و انقلاب بحرین مشاهده می کنیم.
عراق در بحران سوریه با دیگر کشورهای عربی همراهی نکرد و مانند ایران بر راهکار سیاسی تاکید نمود. در خصوص بحرین نیز، نوری المالکی نسبت به لشگر کشی نظامی عربستان به این کشور اعتراض نمود. نفوذ جمهوری اسلامی در عراق و سوریه منجر به تقویت جبهه مقاومت شده است.
3-21-3-تاثیر گذاری منطقه ای
قدرت منطقه ای نه تنها نباید نسبت به مسایل منطقه ای بی تفاوت باشد بلکه لازم است در مواقع ضروری در حل و فصل بحران های منطقه ای دخالت نماید. این دخالت می بایست به همراه تاثیر گذاری باشد. مسایل کلان منطقه ای بدون حضور قدرت منطقه ای قابل حل نیست. ماکس شومان در این رابطه معتقد است که قدرت منطقه ای باید نشان دهد علاقه مند به ایفای نقش رهبری و ثبات دهنده منطقه است. اگر تمایلی به داشتن نقش حافظ صلح ندارد، حداقل لازم است رغبت خود به صلح سازی را نشان دهد. بنابراین میزان تاثیرگذاری بر تصمیمات و مناسبات سیاسی منطقه از جمله مولفه های قدرت منطقه ای محسوب شود.
این ویژگی نیز با نقش ایران در منطقه منطبق است. جمهوری اسلامی پتانسیل لازم برای تاثیرگذاری بر معادلات منطقه ای را دارا می باشد. با نگاهی به تحولات سیاسی منطقه می توان به این مسئله پی برد. به دنبال حمله نظامی غرب به افغانستان و عراق، آمریکایی ها برای رهایی از تبعات بحران این دو کشور، دست به دامان جمهوری اسلامی ایران شدند.
در بحران سوریه نیز غرب در ابتدا تصورش بر آن بود که نظام بشار اسد به زودی سقوط خواهد کرد و معادلات منطقه به سود متحدان غربی منطقه پیش خواهد رفت. تصور آنها بر آن بود که در سوریه نیروهای سکولار قدرت را به دست خواهند گرفت. اما با طولانی شدن این بحران، احتمال قدرت گرفتن نیروهای سلفی و تکفیری افزایش یافت.این روند به تهدیدی بالقوه برای غرب تبدیل شد. به همین خاطر آنها برای پایان دادن به این بحران، مجبور به پذیرش نقش تاثیر گذار ایران در منطقه شدند. به طوری که این مسئله حتی در صحبت های رئیس سازمان ملل نیز انعکاس یافت. بان کی مون در خصوص ضرورت حضور ایران در کنفرانس ژنو 2 اینگونه می گوید: « ایران یک قدرت مهم منطقه‌ای ا‌ست و از نقطه نظر منطقی، واقع‌گرایانه و عملی، باید بخشی از دیدارها (کنفرانس صلح) باشد ».
البته تلاش آمریکایی ها آن است که با نادیده گرفتن نقش و قدرت ایران در منطقه، مسئله سوریه را حل کنند. چرا که مشارکت دادن ایران در حل بحران سوریه، منجر به تثبیت قدرت جمهوری اسلامی در منطقه خواهد شد. اما واقعیت موجود نشان دهنده آن است که بدون مشارکت ایران، حل بحران سوریه ناممکن است.
از سوی دیگر جبهه مقاومت که ائتلافی منطقه ای علیه رژیم صهیونیستی می باشد، نقش تاثیرگذاری در شکل دهی به معادلات منطقه ای داشته است.این جبهه با رهبری ایران،نقش موثری را در افزایش آگاهی مردم منطقه نسبت به عدم مشروعیت اسرائیل داشته است.
غرب به خوبی می داند که افزایش احساسات ضد صهیونیستی که در لیبی، مصر، تونس، بحرین، یمن، سوریه، لبنان و… مشاهده می شود، نتیجه عملکرد جبهه مقاومت است. این ائتلاف منطقه ای سبب
تثبیت قدرت ایران در منطقه شده است. islamtimes.org))
3-21-4- پذیرش از سوی سایر دولت ها
پذیرش بدین معناست که قدرت منطقه ای، از سوی کشورهای مختلف در سطح منطقه و محیط بین الملل، به رسمیت شناخته شود. یکی از نشانه های پذیرش از سوی دیگر کشورها، دعوت از قدرت منطقه ای برای مشارکت در حل و فصل اختلافات و بحران های منطقه ای می باشد. قدرت منطقه ای باید مشارکت و نقش آفرینی جدی در مدیریت منطقه ای داشته باشد. در این رابطه دانیل فلیمز « پذیرش نقش رهبری آن کشور از سوی دولت های دیگر » را از جمله شروط قدرت منطقه ای می داند.
شِرم نیز مطرح می کند که این مساله قابل پرسش است که آیا دیگر دولت ها اقدامات و ادعاهای قدرت منطقه ای را پذیرفته اند یا خیر. ماکس شومان پذیرش قدرت منطقه ای از سوی همسایگان منطقه ای را ضروری می داند. او در این رابطه می گوید: قدرت منطقه ای لازم است از سوی همسایگان منطقه ای خود به صورت رهبر مسئول در قبال امنیت منطقه پذیرفته شود. البته شاید پذیرش فرامنطقه ای نیز ضرورت داشته باشد، به این معنی که در بین دولت های خارج از منطقه، مقبولیت داشته باشد.
این مرحله برای جمهوری اسلامی ایران، به دو صورت می باشد: 1- اذعان دولت ها به قدرت ایران در منطقه و نقش این کشور در حل و فصل بحران های منطقه 2- تشکیل سازمان ها و تصویب قوانین برای جلوگیری از نفوذ جمهوری اسلامی، که در حقیقت اذعانی به قدرت منطقه ای ایران است.
جبهه غرب و شرق به قدرت منطقه ای ایران اذعان دارند. البته کشورهای غربی به دلیل آنکه نمی خواهند در سطح افکار عمومی ایران را به عنوان یکی از قدرت های برتر نشان دهند، در گفته ها و نوشته های خود تلاش می کنند در این خصوص اظهار نظری نکنند. گاهی نیز چاره ای جز اعتراف به این واقعیت ندارند. که از جمله می توان به مورد ذیل اشاره نمود.
لیام فاکس، وزیر دفاع انگلیس، ایران را قدرتی تاثیر گذار در منطقه خاورمیانه (غرب آسیا)می داند و در این رابطه می گوید: لندن از مدتها پیش درباره تاثیرگذاری ایران بر تحولات منطقه احساس نگرانی می کند. حزب الله لبنان را از جمله گروه هایی خواند که زمینه افزایش نفوذ ایران در منطقه را فراهم می آورند.
در جبهه شرق نیز لاوروف وزیر امور خارجه روسیه این گونه به قدرت ایران اذعان می کند:« ایران بخشی از منطقه و یکی از مهم ترین کشورهای منطقه است. نمی توان امیدوار به حل مسایل موجود در منطقه، بدون ایران بود».
در رابطه با تشکیل سازمان ها و تصویب قوانین، این نکته ضروری است که جمهوری اسلامی حاوی گفتمانی است که بر خلاف نظم نوین جهانی است. به همین خاطر قدرت های جهانی و متحدان منطقه ای شان درصدد جلوگیری از این گفتمان می باشند.

مطلب مرتبط :   پایان نامه ارشد درباره مرحله درمان

بستن منو