منبع مقاله درباره انجام عمل صالح

منبع مقاله درباره انجام عمل صالح

دانلود پایان نامه

 

5.1. علّیّین جایگاه اعمال خالص: بالاترین جایگاه‌ها و درجات از آن اعمال خالص و کسانی که این عمل‌ها را انجام داده‌اند می‌باشد. در تفسیر الدرالمنثور روایتی از پیامبر بیان شده است که اشاره دارد به این که نامه‌ی عمل نشانه‌دار در علیین جای می‌گیرد اگر بین نماز و عقب نماز (صلاه علی أثر صلاه… ) امر لغو و بیهوده‌ای انجام نشود.
اصطلاح «أثر الصلاه» که در روایت بیان شده در برخی منابع به آن اشاره شده است و به معنای عقب نماز و بعد از نماز می‌باشد.
پیامبر فرمودند: فرشتگان محافظ اعمال، چون عمل بنده‌ای را بردارند و به استقلال تمام، آن را به آسمان برند و در جایی که اراده‌ی الهی باشد برسانند، به ایشان وحی الهی رسد‌؛ به درستی که شما بر اعمال بنده‌ی من نگهبان بو‌دید و من نگهبان بودم بر آنچه در دل او بود و او اعمال خود را با اخلاص، انجام داده و به غرضی از اغراض مخلوط نساخته است پس عمل او را در علّیّین جای دهید که من او را آمرزیدم …. .
در آیات به علّیین اشاره شده است اما در مورد چگونگی جایگاه آن سخنی نگفته است ولی با روایات وارده تا حدودی می‌توان جایگاه آن را ترسیم کرد.
6.1. گناه زنگار قلب: قلب انسان بسیار زلال است که بر اثر انجام گناهان تیره می‌شود و هر چه گناه بیشتر باشد سیاهی بیشتری قلب را فرا می‌گیرد. سه روایت به این مضمون اشاره دارند: در روایتی از امام باقر اشاره شده است که هر گاه بنده‌ی مؤمن گناه کند لکه‌ی سیاهی بر قلبش ایجاد می‌شود، اگر توبه کند آن لکه از بین می‌رود
و اگر به گناه ادامه دهد آن سیاهی سراسر قلب او را می‌پوشاند و دیگر به سمت خیر باز نمی‌گردد. و در روایت دیگر از ایشان آمده است، فاسد‌ترین چیز برای قلب، گناه است زمانی که بر قلب واقع شود از بین نمی‌رود تا قلب را فرا گیرد و آن را زیر و رو می‌کند.
از این روایات اختیار انسان ثابت می‌شود و گناه علت پوشش قلب انسان از آلودگی‌ها می‌گردد و تاریکی بر قلبشان عارض می‌شود.با انجام گناهان پی‌درپی، گناه برایش حسنه جلوه می‌کند و به آن افتخار می‌ورزد و راه به روی او بسته می‌شود، از نظر اصول روانشناسی نیز این معنی ثا‌بت شده که اعمال انسان همواره باز‌تابی در روح او دارد.
در تفسیر الدرالمنثور روایتی از پیامبر آورده شده است که گناه لکه‌ی سیاهی در قلب ایجاد می‌کند که اگر شخص توبه نکند و گناه زیاد شود سیاهی قلب را می‌پوشاند.
این روایات در شرح آیه‌ی (14) وارد شده است و از مفاد ظاهری آیات می‌توان نکته‌ی بیان شده در روایات را فهمید. اما صراحت لفظ روایات انسان را زودتر به فهم مطلب می‌رساند.
7.1. دوری گنه‌پیشگان از ثواب الهی: در قیامت انسان‌هایی که بسیار گناه کرده‌اند از ثواب الهی دورند. در دو روایت از امام علی و یک روایت از امام رضا به این نکته اشاره می‌کنند که گنه پیشگان در روز محشر از ثواب الهیدور هستند. با این نکته که امام رضا دلیل می‌آورند که خدا جسم نیست، پس نمی‌توان از خود او محجوب ماند.اثر گناه‌های آنان این است که قلب را می‌پوشا‌ند و علتی برای دور شدن از معرفت الهی می‌شود.
ثواب عمل، همان بازگشت به جزا و پاداش عمل است که در بحث مفاد ظاهری آیات گذشت. مقصود از ثواب الهی یعنی جزا و پاداشی که خداوند در ازای عمل نیک به بنده می‌دهد و با توجه به آیه‌ی قرآن، مجرمان به واسطه‌ی بسیاری انجام گناه، اعمال نیکشان حبط و نابود شده است، بنابراین عمل نیکی نمانده که جزای خیری داده شود و مورد رحمت الهی واقع گردد.
در آیه اشاره به دوری از خود پروردگار دارد و در روایت نوع دوری شرح داده شده است.
8.1. رقابت مؤمن: دیدگاه مؤمن نسبت به دنیای اطراف خود بسیار عمیق است که در انجام نیکی‌ها در حال سبقت‌گیری می‌باشد و دنیا برای کسب خوبی‌ها میدان مسابقه است. امام صادق می‌فرمایند: مؤمن در رسیدن به ثواب رقابت می‌کند.
در روایتی از معصوم بیان شده که، خداوند در موعظه به حضرت عیسی اشاره می‌کنند که در رسیدن به بهشت خا‌نه‌ی آخرت و در انجام اعمال صالح رقابت کن.
در یک روایت رقابت را در گرفتن نتیجه (بهشت)، می‌داند و در روایتی دیگر رقابت را در مقدمه (انجام عمل صالح) معرفی می‌کند و انسان عملی را برای گرفتن نتیجه و رسیدن به هدف ا‌نجام می‌دهد، پس در دو حالت می‌تواند رقابت باشد.
از روایت آخر معلوم می‌شود که برای رسیدن به ثواب الهی باید عمل صالح داشت پس مشخص می‌شود، چرا گنه‌پیشگان به ثواب الهی نمی‌رسند زیرا آنها به جای کسب عمل صالح، گناه کسب می‌کنند.
این روایات برای شرح آیه‌ی (26) وارد شده‌اند، در آیات قبل از آیه‌ی مورد نظر بیاناتی راجع به بهشتیان و توصیف برخی نعمت‌های بهشتی وارد شده است که با کمی تأمل می‌توان به نتیجه‌ای که در روایات بیان شده است رسید.
9.1. توصیف نعمت‌های بهشتی: نعمت‌های بهشتی هر کدام توصیف خاصی دارد. در روایتی از امام باقر بیان شده است که منظور از خِتَامُهُ مِسْکٌ این است که وقتی مؤمن آب بهشتی را می‌نوشد در انتهای طعم آن، بوی خوشی می‌یابد.
در مفاد ظاهری آیات دو احتمال برای معنایخِتَامُهُ مِسْکٌ بیان شد: یکی مهر کردن ظرف شراب بهشتی و دیگری بوی مشک در آخر طعم آن بود و روایت معنای دوم را تأیید کرده است.
در روایتی از امام صادق آمده است که مقرّبان از تسنیم خالص و بقیه‌ی مؤمنان، مخلوطی از آن را می‌نوشند.مفاد ظاهری آیات با توجه به نظر مفسرین در بر دارنده‌ی محتوای روایت است.
در روایتی از معصوم بیان شده است که، خداوند در مو‌عظه‌ی حضرت عیسی فرمودند: ای پسر مریم! ا‌گر آنچه را من برای دوستان شایسته‌ام آماده کرده‌ام ببینی دلت از شوق آب می‌شود و روح از تنت بیرون می‌رود خانه‏ای چون خانه‌ی آخرت نیست، خانه‏ای که مردمان پاک، همسایه آنند و فرشتگان مقرب بدان درآیند، و ساکنانش از هراسهایی که در روز رستاخیز آید در امانند، خانه‌ای که نعمت در آن تغییر نپذیرد و بهر که داده شد از دستش بدر نرود، چون که براستی آنجا است نهایت آرمان آرزومندان، آن خانه‌ی خوش منظر….. .
این روایت درباره‌ی همه‌ی آیات (18ـ28) است که از نعمت‌های بهشتی سخن گفته است.

مطلب مرتبط :   مقاله درمورد استدلال استقرایی

Close Menu