منابع و ماخذ تحقیق محدوده زمانی و مکانی

منابع و ماخذ تحقیق محدوده زمانی و مکانی

دانلود پایان نامه

در بحث از محیط پیدایش اسلام سعی خواهیم کرد که به مفهوم جاهلیت و اوضاع جغرافیایی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و مذهبی عربستان در آستانه ظهور اسلام، بپردازیم تا این محیط از زوایای مختلف، برای ما شناخته گردد. سپس، به وضیعت ادیان الهی مسیحیت و یهود در شبه جزیره عربستان به هنگام ظهور اسلام، می‌پردازیم و در ادامه به وضعیت سیاسی جهان، خاصه به وضعیت دو امپراطوری فارس و روم، در آن برهه تاریخی، اشاره‌ایی می‌کنیم.  

در پایان نیز به چارچوب نظری این نوشتار می پردازیم و توضیحی راجع به تحلیل نظریه سیستم که مدل بحث این نوشتار است، می‌آوریم.
1-1- محیط پیدایش اسلام.
1-1-1- وضعیت شبه جزیره عربستان
برای بررسی سیره سیاسی پیامبر اعظم (ص)و راهبردهای آن حضرت در تشکیل حکومت ابتدا باید به وضعیت شبه جزیره عربستان قبل از بعثت پیامبر اعظم (ص)بپردازیم تا روشن شود که پیامبر (ص)در چه اوضاع و احوالی دعوت خود را شروع کرد و پایه گذار اولین دولت اسلامی شد،‌به همین منظور در این بخش مطالبی را برای روشن شدن موضوع باید عنوان کرد. آن مطالب عبارتند از:
1- مفهوم جاهلیت و ویژگی‌های آن
2- اوضاع جغرافیایی عربستان
3- اوضاع فرهنگی عربستان
4- اوضاع اقتصادی عربستان
5- اوضاع سیاسی و مذهبی عربستان
1-1-1-1- مفهوم جاهلیت و ویژگی‌های آن
«پیش از هر سخنی باید محدوده زمانی و مکانی دوره جاهلیت را تبیین کرده و سپس به بیان ویژگیها و خصوصیات آن بپردازیم: از نظر زمانی، دوران قبل از بعثت رسول خدا(ص) را، تا حدود 150 و حداکثر 200 سال، دوران جاهلی می‌نامند. اما در نظر دقیق آنچه از حوادث نقل شده این دوره را می‌توان پذیرفت حوادثی است که تا حدود عام الفیل یعنی چهل سال قبل از بعثت رخ داده است. از حوادث پیش از آن تا حدود 200 سال، اشعار و اخباری نقل شده ولی درصد صحت آنها اندک است؛ در مورد تاریخ عرب قبل از این دو قرن، شاید تنها در یک مورد قرآن اشاره دارد که همان قضیه آمدن ابراهیم (ع) و اسماعیل و هاجر به وادی غیر مزروعی مکه است. درباره محدوده مکانی منطقه‌ایی که نام جاهلیت بر آن نهاده شده باید گفت که، این اسم برای اولین بار از طرف قرآن نسبت به دوران قبل از بعثت به کار رفته ولیکن محدوده مشخصی را منظور نکرده است؛ قرآن بیشتر مصادیقی را که از نظر معیارهای قرآن غلط باشد کارهای جاهلی محسوب می‌کند. »
«از بعضی آیات قرآن و احادیث معصومین علیهم السلام چنین استفاده می شود که پس از اسلام نیز جاهلیت واقع شده وعده‌ایی از مردمان با ویژگیها و معیارها جاهلی در جامعه مسلمین ظاهر شده‌اند. »
به عنوان مثال در آیه شریفه چنین آمده است:
«و ما محمدٌ اِلّا رسولٌ قد خَلَت من قَبله الرُّسُلُ اَفأِن ماتَ او قُتِلَ انقَلَبتُم علی اعقابِکُم وَ مَن ینقلِب علی عَقِبَیه فَلَن یَضُرَّ اللهَ شَیئاً و سَیَجزی اللهُ الشاکرین» .
ترجمه: و محمد (ص) نیست جز فرستاده‌ایی که پیش از او هم پیامبران گذشتند. آیا اگر او بمیرد یا کشته شود عقبگرد می‌کنید؟ و هر که عقبگرد کند،‌هرگز به خدا زیانی نمی رساند، و خدا سپاسگزاران را پاداش خواهد داد. »
در حدیثی از امام باقر علیه السلام، در همین مورد آمده است:
«همانا مردم، بعد از ارتحال رسول خدا (ص)به وضع اهل جاهلیت برگشتند. »
همچنین در حدیثی از پیامبر اکرم (ص)نقل شده که فرمود:
«من بین دو جاهلیت بر انگیخته شده‌ام که آخرین آنها بدتر از اولین می‌باشد. »
مرحوم علامه شعرانی چنین گفته است:

مطلب مرتبط :   ارزش ویژه نام و نشان تجاری

Close Menu