منابع و ماخذ تحقیق برنامه ریزی استراتژیک

منابع و ماخذ تحقیق برنامه ریزی استراتژیک

دانلود پایان نامه

 

بنا به نوشته شین مک کونل در کتاب نظریه‌های برنامه‌ریزی، نتایج چندین دهه برنامه‌ریزی کالبدی ناامید کننده است. چرا که نظریه‌های پایه‌ای آن بسیار کلی، مبتنی بر عوامل کالبدی، نخبه گرایانه و از نظر ابعاد اقتصادی، مالی و سیاسی بسیار غیر واقعی بوده است. این گونه برنامه‌ریزی بسیار جامد و ایستا است در حالی که طبیعت پویا و متحول شهر به نوعی برنامه‌ریزی انطباق پذیر نیاز دارد. (همان، ص 80)
در گزارش مفصل مرکز سازمان ملل متحد برای سکونت‌گاه‌های انسانی در سال 1995، که درآن تجارب برنامه‌ریزی شهری در سطح جهان مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته، این نظر اعلام شد که طرح‌های جامع سنتی اغلب ناموفق بوده است. به نظر کارشناسان سازمان ملل متحد علل عمده ناکامی طرح‌های جامع توسعه شهری عبارت‌اند از:
عدم هماهنگی و همکاری میان بخش‌های عمودی و افقی برنامه‌ریزی …
ناهماهنگی میان فرایند تهیه طرح‌ها و سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی …
مقررات نامناسب کاربری زمین در مورد منطقه‌بندی و تفکیک اراضی …
تنگناهای سازمانی و عدم همکاری میان نهادهای مسئول مختلف …
با توجه به این مشکلات به منظور اصلاح نظام برنامه‌ریزی شهری، سازمان ملل متحد تغییرات زیر را لازم دانسته است:
الف- در نظر گرفتن امکانات و ابزارهای اجرایی
ب- در نظر گرفتن سلسله مراتب انواع طرح‌های شهری و منطقه‌ای
پ- تأکید بر برنامه‌ریزی محلی و عملی
ت- تأکید بر ابعاد راهبردی و مدیریت طرح‌های شهری
ث- تغییر طرح شهری از صورت آماده به صورت یک فرایند(همان، ص 81)
تفاوت دیدگاه دو رویکرد جامع و استراتژیک
در برنامه ریزی بلند مدت هدف های سازمان بر مبنای آینده مطلوب و مورد نظر ترسیم می شود ولی هدف های استراتژیک بر اساس منافع بالقوه نهفته در فرصت قرار دارند. بنابراین در برنامه ریزی بلند مدت، هدف ثابت و از پیش مشخص شده است در حالی که در استراتژی هدف از زمانی که فرصتی کشف و انتخاب شد معنا می یاید. (غفاریان، 1389، ص28)
«برنامه ریزی استراتژیک» و «برنامه ریزی بلند مدت» نخست، با آنکه هردو برنامه ریزی بر «سازمان» و آنچه سازمان برای بهبود عملکرد خود باید انجام دهد، تاکید دارند، برنامه ریزی بلند مدت بیشتر بر مشخص کردن اهداف و مقاصد و تبدیل آنها به بودجه و برنامه های کاری جاری نظر دارد. (منوریان،1386، ص 8) برنامه ریزان استراتژیک بیش از برنامه ریزان بلند مدت احتمال دارد خواستار شکل مطلوب سازمان یا «چشم انداز موفقیت» باشند و بپرسند که چگونه می توان به آن دست یافت. در عین حال برنامه ریزی استراتژیک خیلی بیشتر از برنامه ریزی بلند مدت جهت گیری عملیاتی دارد. (همان، ص 9)
برنامه ریزی استراتژیک نوعا بر سازمان تاکید دارد، حال آنکه محور برنامه ریزی جامع، جامعه می باشد.ولی حتی زمانی که برنامه ریزی استراتژیک برای یک جامعه به اجرا در می آید، بین این نوع برنامه ریزی و برنامه ریزی جامع متداول (یا برنامه ریزی بلند مدت) اختلاف بارزی وجود دارد. به عنوان نمونه، «کافمن ویکوبز» چنین استدلال می کنند که برنامه ریزی استراتژیک برای جامعه در مقایسه با برنامه ریزی جامع دارای جهت گیری عملی و مشارکتی بوده و تاکید بیشتری برنیاز به درک نقاط ضعف و قوت و همچینین تهدیدها و فرصتهایی که جامه با آن مواجه است، داشته و بالاخره توجه بیشتری به رفتار رقابت آمیز بین جوامع مبذول می دارد.
طرح های جامع، اغلب برای ضرورتهای قانونی مرتبط با استفاده از اراضی و مدیریت رشد تهیه می شوند و عمدتا باید بر اساس فرایندی قانونی، با محتوایی قانونی تنظیم شوند. (همان، ص 10) با آنکه برنامه ریزی جامع برای جامعه اغلب دارای چشم اندازی روشن، یعنی توصیف آرمانی آینده است، بین این چشم انداز با آنکه برنامه ریزی استراتژیک را هدایت می کند، اختلاف چشم گیری وجود دارد. چشم اندازهایی که برنامه استراتژیک را هدایت می کنند معمولا در بر گیرنده بازیگران (نوعاً و نه الزاماً سازمانها)، اقدامات و مواضع یا کانونهای اقدام ها هستند. چشم اندازهایی که برنامه ریزی جامع را هدایت می کنند، نوعا شامل اقدامها و مکانها هستند، اما بازیگران را کنار می گذارند، و از این به چشم اندازهایی نا مربوط مبدل می شوند. (همان،ص 11) برنامه ریزی استراتژیک نیازمند بینش وسیع تر از آن چیزی است که معمولا راهنمای برنامه ریزی جامع واقع می شود. (همان، ص 13)
6-2-2 مطالعه موردی از تجربیات موفق
تجارب مربوط به تهیه برنامه‌های توسعه در کشورهای مختلف نشان دهنده ترکیب متناسب هر دو جزء پیش‌گفته برای رسیدن به برنامه‌ای مدون است. وقتی به برنامه‌های توسعه کنونی در شهرهای مختلف توجه می‌شود، همگی به نوعی سعی در بیان معرفی وجوه بیرونی شهر دارد و با توجه به تعیین جایگاه نقش شهر در آینده، به بررسی ساختارهای درونی می‌پردازند. به عنوان مثال، در این خصوص می‌توان به برنامه‌های زیر اشاره کرد.

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه با موضوع حق تعیین سرنوشت

Close Menu