مقررات بین المللی

مقررات بین المللی

دانلود پایان نامه

مطابق با قرارداد‌های امضاء شده ، ایران متعهد شده بود 80 درصد قیمت عملیات را بطور ارزی و 20 درصد بقیه را به شکل کالا پرداخت کند. طبق برنامه ، طرف روس باید عملیات را ظرف 55 ماه به پایان می‌رساند.  

در اوت 1995 در جریان دیدار رضا امراللهی از مسکو ، قرارداد صدور سوخت اتمی برای راکتور در حال احداث در بوشهر ظرف سالهای 2001 تا 2011 به ارزش کل 300 میلیون دلار امضا شد. در قرارداد، بازگرداندن سوخت اتمی مصرف شده به روسیه در نظر گرفته شده بود. (پیشین)
هر دو طرف از توسعه روابط روسیه و ایران ستایش می‌کردند. برای مثال، به گفته ترتیاکوف سفیر وقت روسیه در ایران، ”همکاری با ایران برای ما (روسیه) از نظر سیاسی و اقتصادی شایان اهمیت بسیار است. ایران کشوری بزرگ و غنی و یکی از رهبران جهان اسلام است که ما باید با آن روابط حسن همجواری بلندمدت برقرار کنیم. غرب تنها به ذخایر مواد اولیه کشور علاقمند است ولی ما می‌توانیم فن‌آوریهای پیشرفته خود را به کشورهای مسلمان فروخته و بدین ترتیب از توان علمی و تکنولوژیک روسیه حمایت کنیم“.

3-2-2) سیر مراحل اجرایی نیروگاه اتمی بوشهر :
بهر حال تنها بند از موافقتنامه‌های ایران و روسیه که به مرحله اجرای عملی رسید ساخت بلوک اول نیروگاه اتمی بوشهر است. مطابق با برنامه اولیه تکمیل ساخت نیروگاه بوشهر، عملیات به سه مرحله تقسیم شده بود. مرحله اول عبارت بود از مطالعه اوضاع نیروگاه، تعیین موقعیت ساختمانها، تجهیزات و ماهیت لطمات وارده به بدنه راکتور و همچنین تهیه پیش نویس فنی بازسازی آن. در مرحله دوم، بدنه راکتور مطابق با پیش نویس فنی تائید شده تعمیر می‌شد. در مرحله سوم صادرات تجهیزات و نصب آنها انجام می‌شد. (پیشین)
19 اوت 1998 مجتمع روسی ”اتم استروی اکسپورت“ با سازمان انرژی اتمی ایران پروتکل مضاعف قرارداد اصلی را امضاء و متعهد شد بطور کامل ساخت نیروگاه را ظرف 52 ماه به پایان برساند. مطابق با این پروتکل، کارشناسان روس باید عملیات در نظر گرفته شده برای طرف ایرانی را انجام می‌دادند. شرکت سهامی خاص ”اتم استروی اکسپورت“ مسئول کیفیت تجهیزات، مهلت واگذاری، مونتاژ، عملیات راه اندازی و تنظیم کار نیروگاه است. حجم عملیات آن قریب به 10 درصد ارزش قرارداد است. بقیه مبالغ مربوط به دیگر شرکت‌های مشارکت کننده در پروژه میباشد. (پیشین)
”اتم استروی اکسپورت“ از سه ماهه سوم سال 1999 به انعقاد قرارداد با مؤسسات روسی در مورد واگذاری تجهیزات برای نیروگاه اتمی بوشهر پرداخت. یکی از مقاطعه کاران فرعی، کارخانه ”اتم ماش“ (واقع در شهر ولگادنسک، استان ولگاگراد) بود که متعهد شد وسیله حمل سوخت اتمی، دریچه، سیستم دفاع بیولوژیکی، جبران کننده فشار (و در مجموع 59 قلم به مبلغ 5/18 میلیون دلار) را واگذار کند. 12 فوریه 2001 کارخانه مذکور تحویل فرآورده‌ها را آغاز کرد: قالب اساس راکتور و مخزنهای مایع سرد کردن اضطراری ناحیه فعال (در صورت بروز سانحه و از دست رفتن ناقل حرارت در مدار دور راکتور، این مایع باید انتقال حرارت از ناحیه فعال راکتور را تأمین کند) به ایران فرستاده شد. (پیشین)
طبق قرارداد امضاء شده بین ”اتم استروی اکسپورت“ و شرکت سهامی عام ”ایژورسکیه زاودی“، این کارخانه نقش تحویل دهنده تجهیزات اصلی نیروگاه بوشهر را به عهده گرفته است. ساخت بدنه و سرپوش راکتور، دستگاههای داخل بدنه راکتور، خطوط لوله اصلی، بدنه ژنراتورهای بخار و تجهیزات حمل و نقلی و تکنولوژیک توسط کارخانه در نظر است. آخر نوامبر 2001 بدنه راکتور به ایران فرستاده شد. (پیشین)
23 سپتامبر 1999 کارخانه متالیک لنینگراد (ا‌ل.ام.ز) با ”اتم استروی اکسپورت“ قرارداد تحویل توربین توان 1000 مگاوات را امضاء کرد. ارزش قرارداد 38 میلیون دلار بود. (پیشین)
در نوامبر همان سال ”اتم استروی اکسپورت“ با شرکت سهامی ”الکتروسیلا“ قرارداد ساخت توربین توان 1000 مگاوات برای نیروگاه بوشهر را امضاء کرد. در آوریل 2000 تولید توربین آغاز شد. کارخانه یک سال بعد ، توربین را آزمایش کرد. ارزش کل عملیات بالغ بر 15 میلیون دلار بود. (پیشین)
مؤسسه دیگر ، ماشین آلات سازی انرژتیک سنت پطرزبورگ به نام دفتر طراحی مرکزی ماشین آلات سازی (تس.ک.ام.ب) تلمبه‌های چرخش مایع را برای نیروگاه بوشهر آماده خواهد نمود. کارخانه ”پریبوروسترویتلنی زاود“ (واقع در شهر تریوخ گورنی، استان چلیابینسک) سیستم‌های اتومات کنترل تشعشعی را آماده نمود. کارخانه ”ماشینوسترویتلنی زاود“ (واقع در شهر الکتروستال) سوخت نیروگاه را تحویل خواهد داد. (پیشین)
در ماه می 1999 در مرکز تعلیمات و کارورزی ”نوو ورونژ“ (NovoVoronezh) گروه متشکل از 38 کارشناس اتمی ایران شروع به تحصیل کرد. 17 ژوئن 1999 کنسرن ”روس انرگو اتم“ همراه با کمپانی ”اتم تخ انرگو“ قراردادی در مورد سازماندهی و انجام دوره‌های کارآموزی پرسنل نیروگاه اتمی بوشهر در مشاغل کاری در نیروگاه برق دارای رآکتور مولد انرژی آبی- آبی امضاء کرد. مبلغ کل عملیات مطابق با قرارداد 740 هزار دلار بود. 3 اوت 1999 کنسرن ”روس انرگو اتم“ قرارداد برگزاری دوره های کارآموزی پرسنل ایرانی در نیروگاههای اتمی بالاکوفسکی و کالینینسکی را امضاء کرد. از پاییز همان سال کارشناسان آینده نیروگاه در دست ساختمان بوشهر در بخش‌های راکتوری و توربینی نیروگاه بالاکوفسکی کارآموزی ‌کردند. در مجموع در نظر بود در نیروگاه برق بالاکوفسکی تعداد 342 کارشناس دوره کارآموزی را سپری کنند. انستیتوی انرژی اتمی ابنینسک تنها مؤسسه آموزش عالی روسیه است که برای سازمان انرژی اتمی ایران کارشناس تربیت می‌کند. (پیشین)
رضا امراللهی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران در دیدار با هانس بلیکس مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در 3 اکتبر 1997 اعلام داشت ایران قصد دارد در آینده نزدیک 20 درصد نیاز خود به انرژی را از طریق انرژی اتمی برآورده کند ، در ضمن گفته شد در نظر است به کمک کارشناسان روس سه راکتور اتمی مولد انرژی دیگر ساخته شود: دو راکتور ”و.و.ا.ار 440 “ و یک راکتور ”و.و.ا.ار 1000 “ که باید با ساختمانی که متخصصین آلمانی قبلاً در بوشهر ساخته بودند هماهنگ می‌شد. (پیشین)
یوگنی آداموف وزیر انرژی اتمی روسیه پس از دیدار از ایران در نوامبر 1998 واقعیت مراجعه ایران به روسیه در مورد آماده کردن اسناد فنی سه راکتور را تائید کرده و افزوده بود که ارزش معامله 3 تا 5/4 میلیارد دلار برآورد می‌شود. ایلیا کلبانوف معاون نخست وزیر روسیه اوایل سال 2000 دوباره از این امر اطلاع داده بود. (پیشین)
در جریان دیدار آقای محمد خاتمی رئیس جمهوری اسلامی ایران از مسکو در مارس 2001 ، در رسانه‌های روسی با استناد به منابعی در دفتر ریاست جمهوری از شرکت بالقوه روسیه در ساخت ”5،10 یا حتی11 بلوک اتمی“ در ایران اطلاع داده شد. لکن این نوع اطلاعات به دشواری بر اساس نیازها و درخواستهای واقعی تهران انجام شده باشد و به احتمال قوی منظور از آن نمایش آمادگی رهبری روسیه در آن لحظه برای ساخت هر تعداد راکتور که ایران بتواند پول آن را پرداخت کند ، بود. وزارت انرژی اتمی روسیه در سه ماه اول سال 2001 اسناد فنی – مالی ساخت بلوک دوم نیروگاه بوشهر ایران را آماده کرد، لکن به گفته رومیانتسف وزیر انرژی اتمی روسیه ”هیچ مدرکی فعلاً امضاء نشده است “.(پیشین)
کارشناسان دولتی روسیه بر این باور بودند که تصمیم نهایی در مورد توسعه همکاری روسیه و ایران در زمینه ساخت نیروگاه اتمی فقط پس از اتمام تکمیل و بکار گرفته شدن بلوک اول نیروگاه بوشهر اتخاذ خواهد شد. پوتین رئیس جمهور روسیه در کنفرانس مطبوعاتی در رابطه با نتایج مذاکرات با آقای محمد خاتمی رئیس جمهور ایران خاطر نشان نمود ”ایران قصد توسعه انرژی اتمی خود را دارد و فدراسیون روسیه در مطابقت با مقررات بین المللی علاقمند و آماده است در مناقصه‌های مربوطه برای شرکت در این عملیات شرکت جوید“.(پیشین)
قابل ذکر است که روسیه ظرف چند سال آینده قادر به ساخت سه بلوک دیگر برای نیروگاه بوشهر نخواهد بود. چهار مؤسسه بزرگ تولید کننده تجهیزات نیروگاههای اتمی (کارخانه ”لنینگرادسکی متالیچسکی زاود“ ( ال.ام.ز )، ”الکتروسیلا“، ”ایژورسکیه زاودی“ و ”دفتر طراحی مرکزی ماشین آلات سازی“) در سال 2001 سفارش تولید تجهیزات 5 بلوک (دو بلوک برای نیروگاه ”تیان وان“ چین، یکی برای بوشهر و دو بلوک برای نیروگاه ”کودانکولام“ هند) در دست اجرا دارند. اگر روسیه قرارداد جدیدی در مورد ساخت بلوک دیگر در ایران منعقد کند، مجموع عملیات مرتبط با ساخت 6 بلوک تا 6 سال طول خواهد کشید. (پیشین)
با در نظر گرفتن کمبود آب شیرین در ایران و در مجموع در خاورمیانه، علاوه بر مقاطعه تکمیل بلوک دوم بوشهر ساخت دستگاه شیرین کننده آب میتواند زمینه قابل توجه دیگر همکاری اتمی ایران و روسیه باشد که در پروتکل مذاکرات روسیه و ایران در سال 1995 نیز درج شده است. (پیشین)
در مجموع در ساخت نیروگاه بوشهر قریب به 300 مؤسسه روسی مشارکت دارند. بنا به برخی ارزیابی‌ها، قرارداد تکمیل این راکتور اتمی 20 هزار شغل در روسیه ایجاد کرده است. (پیشین)
مطابق با برنامه زمان بندی و آخرین داده‌ها، در نظر بود ساخت بلوک اول در سپتامبر 2003 به پایان برسد. لکن این امر با توجه به مسائل و مشکلات پیش آمده تحقق نیافت.
هنگامی که ولادیمیر پوتین در سال 2000 رئیس جمهور شد، سیاست خارجی روسیه را متمرکز کرد. کرملین روز به روز بیشتر متقاعد می شد که ایران به عنوان یک بازیگر اصلی در منطقه در حال ظهور است. این که تهران نبایستی تابع استاندارد دوگانه باشد (تلاش هماهنگ شده آمریکا برای تحویل رآکتورهای آب سبک به کره شمالی امن تلقی شده است، در حالی که ساخت همین نوع رآکتور توسط روسها با خشم مواجه می شد)، و همچنین تصمیم مسکو برای همکاری با تهران به جای اینکه او را منزوی کند- فقط یک اختلاف مشخص بر سر برنامه های هسته‌ای ایران نبود- منبع تنش های مسکو با واشنگتن بر سر ایران شد. در نتیجه، پوتین همکاری هسته‌ای را انجام داد. (اورلف، وینیکوف، 1387، ص 190)
در نیمه دوم 2002 با برملا شدن جزئیات مربوط به ساخت یک نیروگاه سانتریفیوژ در نطنز، همین طور دیگر تاسیسات چرخه سوخت هسته‌ای، بیش از همه موجب پریشان خاطری مسکو شد. روسیه شاید بیش از غرب، از پذیرش اینکه ایران به طور پنهانی، البته نه غیرقانونی، به مدت 18 سال فعالیتهای تحقیقاتی هسته‌ای انجام داده است، دچار شوک شد. در گزارش 2003، ژنرال بازنشسته واسیلی لاتا، معاون سابق ستاد نیروهای موشکی استراتژیک روسیه، و فیزیکدان هسته‌ای، آنتون خلوپکوف، ارزیابی خود را از افشای برنامه هسته‌ای ایران ارائه دادند و استدلال کردند که ایران می تواند بدون نقض تعهدات بین‌المللی اش پیش برود و حق تولید اورانیوم غنی شده، ساخت، جداسازی و ذخیره سازی پلوتونیوم مورد استفاده در تسلیحات را تحت نظارت سازمان بین‌المللی انرژی اتمی دارد. ایران، فقط چند ماه بعد از اینکه مقادیر کافی انباشت شده از مواد هسته‌ای تسلیحاتی داشته باشد، قادر به ساخت یک سلاح هسته‌ای خواهد بود. در واقع، تصمیم سیاسی ایران برای استفاده از ذخایر انباشت شده مواد هسته‌ای در صورتی ممکن است اتخاذ شود که روابط ایران – آمریکا بیش از این رو به زوال رود و ایالات متحده برای سرنگونی حکومت ایران آماده گردد. (پیشین)
مسکو دلیل دیگری برای سرخوردگی خود داشت. روسیه به عنوان تنها کشوری که با ایران در زمینه انرژی هسته‌ای همکاری می کرد، انتظار داشت که مورد اعتماد خاص تهران باشد و پیشاپیش از همه فعالیتهای هسته‌ای ایران مطلع باشد، صرف نظر از این که این فعالیتها بخشی از همکاری دوجانبه آنها باشد یا نباشد. ایرانی ها بعدها ادعا کردند که آنها قصد انجام اینکار را داشتند. با این حال، دستگاه رهبری روسیه به زحمت می توانست نارضایتی و ناامیدی خود را فرونشاند. به نظر می رسد یک تصمیم داخلی، در مقطعی بین سالهای 2002 و 2003 ، برای عدم تسریع در تکمیل پروژه تاسیسات نیروگاه هسته‌ای بوشهر به بهانه دلایل فنی گرفته شده است. (پیشین)

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه درباره انتخابات ریاست جمهوری

Close Menu