مقاله رایگان درباره نشانه شناسی فرهنگی

مقاله رایگان درباره نشانه شناسی فرهنگی

دانلود پایان نامه

در اواخر قرن نوزدهم پیرس فیلسوف آمریکایی و دوسوسور زبانشناس سوئیسی بدون این که از کار هم خبر داشته باشند نظامی را پایه نهادند که به ترتیب آن را Semioticو Semiology نام نهادند. نشانه، هر چیزی از قبیل زبان، علایم راهنمایی رانندگی، صداهای مُرس، حرکات ورزشی، لباس، غذا… می تواند باشد. افراد یک جامعه که فرهنگ مشترکی دارند دلالت این نشانه ها را در می یابند. نشانه شناسی اعم و وسیع تر از زبان شناسی است و بررسی زبان یکی از بخشهای آن محسوب می شود. چنان که برخی از ساختارگرایان نشانه شناس به بررسی نظام های مختلف غیر زبانی اقدام کرده اند: کلودلوی اشتروس در دهه ی شصت قرن بیستم نشانه شناسی را در مردم شناسی به کار برد و به مطالعه ی ساختارگرایانه ی رفتار جوامع ابتدایی پرداخت. (شمیسا نقد ادبی215-214).  

نشانه امر ثابتی نیست، ممکن است نشانه ای برای کس دیگر نشانه نباشد. به قول چارلز ویلیام موریس نشانه به این دلیل که به وسیله ی تأویل کننده نشانه ی چیز دیگری دانسته می شود نشانه است.
3-2 رابطه ی نشانه شناسی با معنی شناسی وزبان شناسی :
می توان معنی شناسی را مطالعه ی انتقال معنی از طریق زبان دانست، اما در این میان دانش عامی نیز وجود دارد که معنی شناسی تنها بخشی از آن را تشکیل می دهد. این دانش همانا نشانه شناسی است که برای نخستین بار از سوی فردیناند دوسوسور معرفی شد. باید به این نکته اشاره کنیم که نشانه شناسی کلا دانش درک معنی است و مسلما معنی زبانی بخش کوچکی از آن را شامل می شود. (صفوی در آمدی برمعنی شناسی 34)
زبان دستگاهی از نشانه ها که مبین اندیشه ها هستند و از این طریق با نوشتار، الفبای کر و لالان، آیین های نمادی، آداب دانی، نشانه های نظامی و غیره قابل مقایسه است. تنها نکته این است که از همه ی این دستگاه ها با اهمیت تر است. (دوسوسور دروس زبانشناسی همگانی 45).
زبان شناسی تنها بخشی از این علوم همگانی (نشانه شناسی) است، قوانینی که نشانه شناسی کشف می کند در زبان شناسی نیز قابل استفاده خواهند بود، واین یک را نیز متعلق به مجموعه ای کاملا معین در مجموع اعمال انسانی می یابیم. .(همان46 )
از دید ما مسئله ی زبان شناسی قبل از هر چیز نشانه شناختی است و تمام پیشرفت های ما مفهوم خود را از این عمل مهم به عاریت می گیرند.(همان47).
3-3 راهیابی نشانه شناسی به ادبیات:
در کتابهایی که زبان شناسان در نشانه شناسی نوشته اند هر مسأله ی زبانی از اسم و هجا و وزن و غیره را نشانه ای تلقی کرده اند که درست است اما می توان نشانه شناسی را به افق متعالی تری هم برد.
متون ادبی را می توان بدون تحلیل های زبانی هم بررسی و معنادار کرد. در ادبیات خاک بر دهن کردن نشانه ی پشیمانی، خاک بر سر کردن نشانه ی مصیبت است. سپر بر زمین افکندن نشانه ی تسلیم شدن، دست پیش کسی دراز کردن نشانه ی گدایی است. این نشانه ها در ادبیات کنایه می گویند، لذا کنایات جزو نشانه های ادبی محسوب می شود. (شمیسا نقد ادبی 216-215-214).
3-4 نشانه شناسی در ایران:
نشانه شناسی در ایران همگام با دیگر روش ها و رویکردها نقد ادبی وارد محافل ادبی شد. نشانه شناسی بیشتر با مکتب ساختار گرایی و روش آن و نظرات اندیشمندانی از قبیل پیرس، رولان بارت، ژولیا کریستوا، میشل بریل، بنونست،گیرو، گریماس و لوتمان پیوند خورده است. برای همین است که کتابهایی از آثار این اندیشمندان در مورد نشانه شناسی به فارسی ترجمه شده، و آثاری هم به رشته تحریر درآمده است. نمونه هایی از این آثار ذیلا توضیح داده می شوند:
در مجموعه ای به نام ” مجموعه نشانه شناسی و زبان شناسی” تا حالا حدود 9 کتاب منتشر شده یا درحال منتشر شدن است، که عناوین ذیل را دارند:
نشانه شناسی کاربردی تألیف فرزان سجودی
نشانه شناسی عکاسی تألیف سونسون ترجمه ی مقیم نژاد
زبان روزنامه تألیف ریح ترجمه ی فریده حق بین
نشانه شناسی: نظریه وعمل تألیف فرزان سجودی
جستجوی نشانه ها تألیف جاناتان کالر ترجمه ی صادقی، امر اللهی
نظریه ی نشانه شناسی تألیف امبرتو اکو ترجمه ی سجودی، کاکه خانی
نشانه شناسی فرهنگی تألیف لوتمان و دیگران ترجمه ی فرزان سجودی
بازی نشانه ها تألیف فرزان سجودی
اس/ زد تألیف رولان بارت ترجمه ی فرزان سجودی
اینجا به اولین کتاب مجموعه یعنی نشانه شناسی کاربردی اشاره خواهیم داشت. این کتاب از دو بخش تشکیل می شود بخش اول آن در مورد نشانه، متن، رمزگان وگفتمان بحث می شود ومشتمل بر پنج فصل است که هر کدام از مفاهیم فوق را توضیح می دهد وبه دیدگاههای نشانه شناسان در مورد هر یک از این اصطلاحات روشنگری می نماید. بخش دوم بحث به سمت وسوی نشانه شناسی لایه ای کشیده می شود و مشتمل بر دو فصل است اولی در توضیح و شرح مفهوم نشانه شناسی لایه ای است و دومین فصل ارزیابی و نتیجه گیری کلی از مباحث پیشین را ارائه می دهد.
کتابهای دیگری نیز در همین راستا در زمینه ی نظری نشانه شناسی یا کاربردی آن تألیف و ترجمه شده که به نمونه هایی از این دست اشاره می نماییم:

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه با موضوع سازمان همکاری اقتصادی

بستن منو