مقاله رایگان درباره قراردادی بودن

مقاله رایگان درباره قراردادی بودن

دانلود پایان نامه

جستجوی ساختار ظاهری ‌متن وتوجه به سطح زبانی ‌متن مانند فرم واسلوب و..  

جستجوی مدلول ضمنی که در آن به ساختار کارکردی و روابط میان کنشگران توجه می شود. این سطح ضمنی در نوع خود به دو گونه تقسیم می شود: ترکیب کارکردی افقی وترکیب کارکردی عمودی‌ است.
ترکیب کارکردی درسطح افقی (ظاهری) می تواند روابط نویسنده با متن، روابط خواننده بامتن همچنین بعدهای ‌زمانی ومکانی ونشانه های‌ هنری داستانسرایی باشد، از قبیل‌: گره افکنی‌، شخصیت پردازی، اسلوب نویسنده …است.
اما ترکیب کارکردی در سطح عمودی‌ (مضمونی): نشانه های روایت داستان ها و کارکردهای آن، ‌ترکیب کارکردی، تناقض اصلی وفرعی (قهرمان)، ساختار (فرهنگ وانواع آن) مطالعه وبررسی می ‌شود.
اگر خوانش ادبی با تدبر وتأمل همراه نباشد وجهان بینی خواننده را تغییر ندهد یا این که نگاهش را عمیق تر نکند یک خوانش سطحی وگذرا بیش نخواهد بود. خوانشی که ادیب و منتقد انجام می دهد باید قرائتی مدبرانه ومتفکرانه و در نهایت خلاق ومبتکرانه باشد. زیرا این نوع خوانش،‌ متن را پر بارتر وارزشمندتر می سازد وافقهای گسترده ای‌ را به روی‌ خلاقیت ونو آوری‌ باز می نماید. پس نتیجه می گیریم که خوانش دارای چندین سطح است. و بهترین آنها خوانشی که همراه با صبر وتأنی‌ متن را در نوردد. و جوهر آن را به عنوان یک ساختار زبانی رمز گونه ای که دارای دلالتهای گوناگونی است، آشکار کند. و به شکل غیر مستقیم منعکس نماید. اگر خواننده و منتقد متن موفق شوند روابط ساختاری متن ادبی وسیاق و رمزهای آن را کشف کنند آن گاه متن معنای واقعی خود را برای ما روشن می کند. توانایی آن را خواهیم داشت که متن خوب را در دستان خود بنوازیم و نگذاریم خودمان بازیچه دستان آن باشیم. همچنین می توانیم تشخیص دهیم که آن متن یک اثری برگرفته از واقعیت است ودر یک آن از آن مستقل است.
و طبیعی می نماید که خواننده وارد دنیای متن می شود در حالی که ذهن او از ایده های از پیش ساخته شده خالی نیست. اما نقد ادبی وامانت علمی نیازمند آن است که این ایده ها وپیش داوریها بر معنای ادبی‌ متن تأثیر گذار نباشند. به علاوه نباید ایده ها با خود متن وآنچه متن بازگو می نماید، آمیخته شوند، گرچه این افکار تنها برای‌ مقایسه آورده شده باشند. امثال این خوانش مطلوب وجستجوگرانه که از یک گستره فرهنگی‌ سرچشمه می‌ گیرد نمی تواند به محدوده معانی‌ متن بسنده کند. یا این که در جستجوی صور بلاغی سنتی‌ باشد. بلکه ازین مسائل کلاً پا فراتر می نهد و به سمت وسوی‌ معانی غیر مستقیم که در متن آمده، گام بر می دارد وبه تعبیری دیگر به زیرساخت (زیربنای) ادبی رو می نهد.
بدین وسیله این گونه ی خوانشی که از نوع خلاق آن به شمار می رود، به سمت وسوی نقد نشانه شناسی گام برمی دارد و متن را برای گفتگو باخود دعوت می نماید. ومنتقد درآن به جستجوی صداهای متعددی که درون متن ادبی هستند و به گوشش می رسند، همت می گمارد. آن چه گفته شد بیشتر در حوزه ی مطالعات رولان بارت در نقد نشانه شناسی و ژولیا کریستوا می یابیم.
تحلیل نشانه های زندگی اجتماعی :
گرایش دوم در تحلیل نشانه شناسی،‌ برخی از نشانه های زندگی اجتماعی را مطالعه می کند و روابط ساختاری آنها را بررسی می نماید. رولان بارت درکتاب خود (اس/زد) سعی کرد توضیح دهد که چگونه یک متن می تواند خوانش های متعددی را تولید کند. واین خوانش ها بر مجموعه ای از سیستمهای کد گذاری مرتبط وترکیب شده؛ استوار باشد. و چگونه در این گونه ی نقدی کم کم توانایی‌ آن را پیدا می کند تا متن را از اسارت های تک بعدی برهاند. واز راه بازسازی سیستمهای کد گذاری وفرمهای نشانه ای که درعمق آن ریشه دوانده است،‌ گستره ی نشانه ای آن را تصحیح کند.
همچنین بارت در کتابش (میثولوژی)‌ نشان داد چطور جامعه ی ما که در وهله ی اول عقلانی و خرد گرا به نظر می رسد؛ بسیاری از افسانه های جدید را قبول می کند. مثلاً اعتقاد به شرابخواری در فرانسه یک عملکرد گروهی جبرگرایانه است. کسی که به این مسأله هم معتقد نباشد یا بیماراست یا ناتوان. کسی که شرابخواری کند گواهی حسن سلوک دریافت می کند! زیرا درک آیین شرابخواری جزو آداب و رسوم ملی مردم فرانسه شده و فرانسوی بودن فرد را با آن ارزیابی می کنند ومقدار انس والفت او را با مردم نشان می دهد. پس شراب و آیین شرابخواری در فرانسه یک اخلاق عمومی تأسیس می کند: در جشن ها، همراه صبحانه،‌ عیدها،‌ در اثنای گفتگو،‌ درون میخانه ها، در گرما در سرما … و غیاب آن فرانسوی را ناراحت می کند.
بارت رسوخ این نوع افسانه های جدید را مطالعه می کند:‌ شراب،‌ نوشیدن شیر در صبحگاه، استیک کباب شده، ماشین ها، عضلات، ادبیات و .. غیره و نشان می دهد‌ چگونه یک جامعه به صورت نا خود آگاه به دنبال افسانه یا وهم حرکت می کند.
بارت به این نتیجه می رسد «‌من سیگار نمی کشم، بلکه تصویری از سیگار، زنان مواد آرایشی نرم کننده وخشک کننده یا جوان کننده نمی خرند بلکه تصاویری از جوانی وشهرت و عشق از آن خود می کنند. اینجا ست که اهمیت (مارک- علامت تجاری) بروز می‌ کند: تاجر رمزهایی را می فروشد، و این رمزها فاعلیت خود را از نا آگاهی‌ هایی که با عقلانیت هیچ ارتباطی ندارد،‌ وام می گیرد »‌
وانس پاکار هم در کتاب خود (قانع کردن محرمانه) داستان شفتالوی خشک را تعریف می کند، که در دهه ی پنجاه مردم از خریدن آن سرباز زدند، و تولید کنندگان در مضیقه ی مالی افتادند. تولیدکنندگان به یک روانشناس متخصص امور آگهی وتبلیغات مراجعه کردند. و او تبلیغاتی ارائه کرد، که درآن شفتالو را با رنگهای‌ درخشان در کنار ورزشکاران وجوانان به تصویر می کشاند. و زیر آن نوشت: «جهان از آن شماست، شفتالوی خشک با خون شما همرنگ است. شفتالو دوگونه ات را به سرخی می آمیزد». و با این ترفند جنس یاد شده با موفقیت به فروش رفت. ومردم افسانه را با عشق وشعف پذیرفتند.
امروزه هم انتخابات به آژانس های تبلیغاتی واگذار می شود تا نامزدها را در وقت مناسب با شکل وقیافه ی مناسب نشان دهند. ما اکنون در روزگاری زندگی می کنیم، که فرهنگ تصویر درآن حاکم است. امروزه افیون ملتها چیزی جز گیرنده های کوچک (‌تلویزیون) با تبلیغات انبوه خود نیست. تبلیغاتی که مارا قانع می سازد. نشانه ها همان اشیا هستند.
2- نگاه نشانه شناسانه به یک قصیده :
نقد نشانه شناسی فاعلیت وهدفمند بودن خود را ثابت کرد. و نقد ظاهری ساختارگرایانه را که به توصیف ساختار سطحی متن وتبیین روابط واحدهای آن با یکدیگر بسنده می نمود، پشت سر گذاشت. در حالی که نقد نشانه شناسی‌ سعی می کند ساختار ظاهری متن را در سطوح مختلف آوائی – ترکیبی – قاموسی‌ و دلالتی توصیف کند. سپس وارد ژرفای متن ادبی می شود و در اعماق آن به بحث وجستجو می پردازد. تا معانی ارتباطی و معانی همراه متن را دریابد و کشف نماید.
ما درین فصل سعی خواهیم کرد متد نشانه شناسی نقد ادبی را در دو زمینه ی: شعر و زندگی‌ اجتماعی تطبیق دهیم. قصیده ی (شاهین) سروده ی شاعر سوری (محمد عمران) را بررسی کرده و به عنوان گرایش اول در نقد نشانه شناسی به غور آن وارد شده سپس برخی از نشانه های زندگی‌ اجتماعی فرهنگ عربی را به عنوان گرایش دوم در نقد نشانه شناسی مورد تحلیل قرار دهیم. قصیده ای که مد نظر ماست برگرفته از نخستین دیوان اشعار شاعر به عنوان: أغانٍ علی جدارٍ جلیدی 1968است.
الف – تحلیل ساختار ظاهری متن:
در تحلیل ساختار سطحی ادبیات بارت وگرماس تقسیم متن به واحدهای‌ معنایی، خوانشی،‌ دلالتی‌ (شاید واحد عبارت باشد از: واژه، عبارت، عنوان یا چندین جمله)، متفق القول هستند. آنها هر واحد خوانشی را به تنهاِیی بررسی کرده وتضاد، بینامتنیت، تکرار و… را درآن نشان می دهند.
در تجزیه وتحلیل ساختار سطحی قصیده شاهین باید بر م‍‍‍ؤلفه های‌ پیام شاعر در چهار عنصر اصلی تأکید کرد‌: سطح آوایی، سطح قاموسی، سطح ترکیبی وسطح معنایی
سطح آوایی :
عبارت های صوتی‌ همیشه مورد توجه واهتمام محققان بوده، از زمان یونانیانی که قائل به قراردادی بودن زبان تا قرن نوزدهم که مطالعات انجام گرفته مبنی برارتباط آواها با اسم خاص و ویژگی های روانی و جسمانی آن است وسرانجام دو سوسور که بازبه قراردادی بودن زبان را مطرح کر .
اما در فرهنگ عربی ابن جنی در کتاب خود (الخصائص) به ارزش ذاتی آوا اشاره می کند و می گوید: حرف (صاد) از حرف (سین) قویتر است چون صاد استعلا دارد اما سین حالت استتار به خود می گیرد. در حالی که سید بطلیوسی در کتاب خود (الاقتضاب) این نوع قیاس را بی معنی می داند. بیشتر زبانشناسان در مطالعات نوین نتوانستند به نظر قطعی‌ برسند. وبیشتر دیدگاههای آنها دنباله رو بحثهای تاریخی بود.
در سطح (واژه) منتقدان به (الفاظ) توجه نمودند. و نامگذاری های متعددی به آن نسبت دادند. از مشهورترین آنها (تجنیس) است، که به معنای توافق آوایی ‌(هم آوایی)‌ دو لفظ وتفاوت آن دو در معناست، مانند یحیی (اسم خاص) و یحیا (فعل). درین باره ابن جنی فصلهای کاملی از کتاب خود را به موضوع (نزدیکی حرفها به علت نزدیکی معانی) و (‌اشتقاق اکبر)‌ به معنی گرفتن اصلی از اصول سه گانه و قلب های شش گانه آن وبازگشت همه ی آنها به یک معنی اختصاص داده است. از قبیل (ق ، و ، س) که به قوت و تجمع دلالت می کند، و (ج، ب، ر)‌ که به قوت وشدت و(ق، و، ل‌)‌ به معنی شتاب و چابکی دلالت می نماید.

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه درباره بازیابی اطلاعات

بستن منو