مقاله رایگان با موضوع تحلیل انتقادی گفتمان

مقاله رایگان با موضوع تحلیل انتقادی گفتمان

دانلود پایان نامه

حافظ ترکیب راه عشق را بیشتر بهکار میبرد و به توصیف سختیهای این راه میپردازد. طرحوارهی مقصد به معشوق تعلق دارد. حافظ از نرسیدن به این مقصد میگوید و سعدی به توصیف آن میپردازد. این امر، بیانگر دسترسی سعدی و عدم دسترسی حافظ به معشوق است و اگر معشوق را به عنوان نماد هدف و خواسته یا آرزو در زندگی بدانیم، کامیابی سعدی و ناکامی حافظ در زندگی فردی و اجتماعی از آن قابل استنباط است.
در غزلیات حافظ طرحوارهی صعود یا حرکت رو به بالا بیشتر از طرحوارهی سقوط یا حرکت رو به پایین به چشم میخورد و در غزلیات سعدی برعکس سقوط بیشتر از صعود میباشد. این امر دلیل بر واقعگرایی سعدی و نگاه عرفانی و آسمانی حافظ است.  

به دلیل کاربرد فعل نظرانداختن، نظر افتادن و گذر افتادن در مورد عاشق در غزلیات سعدی و درمورد معشوق در غزلیات حافظ میتوان گفت که نگاه سعدی به معشوق از بالا به پایین و نگاه حافظ به معشوق از پایین به بالاست که احترام بیشتر حافظ به زن به عنوان معشوق را نشان میدهد.
طرحوارهی چرخشی یا حرکت دایرهوار در شعر هر دو شاعر برای بیان مفاهیم انتزاعی مثل زمان بهکار رفته است با این تفاوت که این حرکت در شعر حافظ به صورت دایرهی بسته نمود یافته است و در شعر سعدی به شکل نیمدایره یا مارپیچ که به حرکت خطی نزدیکتر است. تحلیلهای شناختی حاصل از طرح واره های چرخشی این دو شاعر عبارتند از: 1.درک سعدی از حرکت زمان، خطی است و فهم حافظ، دایره ای. 2.درک حرکت خطی سعدی بر واقع گرایی و فهم دایره ای حافظ بر آرمان گرایی او دلالت دارد. 3.سعدی به دلیل درک حرکت خطی در گروه انسان های تراژیک جای می گیرد و حافظ به سبب فهم حرکت دایره ای در شمار انسان های حماسی. 4. ویژگیهایی چون مرکزگرایی، جبرگرایی و کلینگری را میتوان برای حافظ برشمرد و در مقابل ویژگیهایی چون مرکز گریزی، جزئینگری و جبر شکنی را میتوان به سعدی نسبت داد.
بیان موانعی که در راه رسیدن به معشوق وجود دارد، در قالب طرحوارهی قدرتی بیان شدهاند. در این ابیات، به ظاهر دادخواهی عاشق و مطالبهی حق خود از معشوق جفاکار مطرح میشود؛ اما دغدغهای فراتر از عشق زمینی مد نظر این دو شاعر بوده است. از آنجا که موانع عاشقانه مشابه موانعی است که در ارتباط مردم و پادشاه وجود دارد؛ به این نتیجه رسیدهایم که در اینگونه ابیات شاعر نمایندهی ملت است که در برابر جفاکاری معشوق که نمونهای از پادشاهان مستبد و ستمگرند، فریاد اعتراض سر میدهد.
در برابر مانع که ما از آن به ستم حکومت تعبیر کردیم، حافظ به دعا و شراب روی میآورد و سعدی تسلیم و پذیرش مطلق را مطرح میکند.
سعدی در قالب تسلیم و پذیرش ستم از سوی عاشقانی که نماد ملتاند ور برابر معشوقی که نماد پادشاه ستمگر است، صلحطلبی گروه اول را در برابر ستیزهجویی گروه دوم قرار میدهد.
سعدی در بیان مانعانگیزی معشوق پادشاهگونه با زبانی مستقیم سخن میگوید اما حافظ لحن غیرمستقیم و محتاط را برمیگزیند.
.

مطلب مرتبط :   منبع تحقیق با موضوع قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب

فهرست منابع و مآخذ
فهرست منابع و ماخذ
قرآن مجید، ترجمهی مهدی الهی قمشهای، انتشارات اسوه.
آریانفر، سیمین(1385): بررسی شماری از ضربالمثلهای زبان فارسی بر اساس طرحوارههای تصویری در چارچوب نظریهی معنیشناسی شناختی، پایاننامهی کارشناسی ارشد، رشتهی زبانشناسی همگانی، دانشگاه الزهرا.
آشوری، داریوش(1377): شعر و اندیشه، تهران: مرکز.
آقاگلزاده، فردوس(1391): «توصیف و تبیین ساختهای زبانی ایدئولوژیک در تحلیل انتقادی گفتمان»، پژوهشهای زبان و ادبیات تطبیقی، پیاپی10، صص19-1.
ازکیا، ندا(1391): حرکت در زبان فارسی، رسالهی دکتری رشتهی زبانشناسی همگانی، دانشگاه آزاد، واحد علوم و تحقیقات.
استعلامی، محمد(1382): درس حافظ، تهران: سخن.
استنبرگ، رابرت(1387): روانشناسی شناختی، ترجمهی کمال خرازی و الهه حجازی، تهران: سمت.
اسلامی ندوشن، محمدعلی(1383): چهار سخنگوی وجدان ایران، چاپ سوم، تهران: قطره.
افخمی، علی و اصغری، زهرا(1391): «چگونگی اشتقاق مفاهیم غیر مکانی از مفهوم مکانی حرف اضافه «در» در حوزهی معنیشناسی شناختی»، دو فصلنامهی زبانپژوهی دانشگاه الزهرا، سال 4، شماره 7، صص48-27.
افراشی، آزیتا (1381): اندیشههایی در معنیشناسی، تهران: فرهنگ کاووش .
ــــــــــ و حسامی، تورج(1392): «تحلیل استعارههای مفهومی در یک طبقهبندی جدید با تکیه بر نمونههایی از زبانهای فارسی و اسپانیایی»، پژوهشهای زبانشناسی تطبیقی، سال3، شماره5، صص 165-141.

Close Menu