دانلود پایان نامه درباره ایران باستان

دانلود پایان نامه درباره ایران باستان

دانلود پایان نامه

ملک وزیر دیگر را پرسید که: تو چه میگویی؟ گفت: من در کشتن او اشارتی نتوانم کرد که دشمن مستضعف بی عدد و عدّت، اهل برّ و رحمت باشد …  

ملک وزیر سوم را پرسید که:رأی تو چه بیند؟ گفت: آن اولیتر که او را باقی گذاشته آید و به جای او انعام فرموده که در خدمت ملک، ابواب مناصحت و اخلاص به جای آرد … چون وزیر سوم این فصل به آخر رسانید، وزیر اول که به کشتن اشارت میکرد گفت: میبینم که این زاغ شما را به افسون و مکر بفریفت … تأکیدی مینمایم از خواب غفلت بیدار شوید و پنبه از گوش بیرون کنید … ملک بومان به اشارت او التفات ننمود و بفرمود تا آن زاغ را عزیز و مکرّم و مرّفه و محترم با او ببردند و مثال داد تا در نیکوداشت او مبالغت نمایند … و زاغ هر روزی برای ایشان حکایت دلگشای و مثل غریب و افسانهی عجیب میآوردی و به نوعی در محرمیت خویش میافزود تا بر غوامض اسرار و بواطن اخبار ایشان وقوف یافت. ناگاه فرومولید و نزدیک زاغان رفت … گفت: تمامی بومان در فلان کوهاند و روزها در غاری جمله میشوند و در آن نزدیکی هیزم بسیار است. ملک، زاغان را بفرماید تا قدری از آن نقل کنند و بر در غار بنهند و به رخت شبانان که در آن حوالی گوسپند میچرانند، آتش باشد، من فروغی از آن بیارم و زیر هیزم نهم…چون آتش بگرفت هر که از بومان بیرون آید بسوزد و هر که در غار بماند از دود بمیرد. بر این ترتیب که صواب دید پیش آن مهم بازرفتند و تمامی بومان بدین حیلت بسوختند.»(منشی،1381: 227-191)
بخش دوم: نمادشناسی:
1)زاغ:
کلاغ پرندهای است که در نمادشناسی، دارای دو جنبهی متضاد است یعنی گاه چهرهای مثبت و گاه منفی دارد، اما این پرنده، اغلب با خورشید و روشنایی در پیوند است.

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه ارشد با موضوع جایگاه اجتماعی

1-1) کلاغ(زاغ) در ایران:
«دربارهی ریشهی اوستایی کلاغ، اطلاع دقیقی در دست نیست…در زبان پهلوی، کلاغ، varak وvaray تلفظ میشده است.»(عبداللهی،1381: 816) بر اساس متون اوستایی و پهلوی، کلاغ در ایران جنبهی منفی ندارد و صفاتی مانند بدیمنی و شومی کلاغ، از تأثیر آراء و عقاید عرب بوده که بر باور ایرانیان تأثیر گذاشته است.(ر.ک:همان: 830) به شومی و بدیمنی کلاغ (زاغ) و ارتباط رنگ او با تاریکی شب در ادبیات فارسی نیز اشاره شده است47 که احتمال دارد آن هم تحت تأثیر شعر عرب باشد، زیرا از نظر اعراب، کلاغ(غراب) شوم و بدیمن است و صدای او خبر از هجران، جدایی و مرگ میدهد، این باور در اشعار شاعران عرب مشهود است.
کلاغ در ایران باستان و آنچنان که از نوشتههای پهلوی برمیآید، پرندهای مقبول بوده است، «بدان سبب که مردارخوار و گندزدا[و دشمن خرفستران] است.»(عبداللهی،1381: 816) در آیین مهرکلاغ، چهرهای مثبت و مقبول دارد، زیرا او پیک خورشید است و میترا را در راه انجام رسالتش، که قربانی گاو است، یاری میدهد.
1-2) کلاغ(زاغ) در هند:
در اساطیر هندو، کلاغ نشانهی «ورونا» است.(ر.ک: کوپر: 293) ورونا، از خدایان آریایی است که با روشنی و خورشید ارتباط دارد. او پاسدار قانون و فرمانروای جهان است که در ابتدا نقشهای مختلفی، از جمله آفرینندگی را بر عهده داشته است و به تدریج در دوران ودایی و هندو، مقام و منزلت او متحول شده است.(ر.ک:ایونس،1373: 17-16) ضمن اینکه نام «ورونا»، همراه با میترا در لوحهای گلی که در بغازکوی آسیای صغیر یافت شده، آمده است. بنابراین، ارتباط کلاغ با ورونا، پیوند او را با خورشید و روشنی مسلم میسازد، زیرا هنگامیکه یک حیوان یا پرنده یا گیاه یا عناصر دیگر، نماد یکی از خدایان قرار میگیرد، معرّف مقام، منصب، صفات یا وظایف آن خدا است. گاه نیز یک حیوان یا پرنده، به دلیل دارا بودن ویژگیها یا انجام وظایفی که خاص اوست و تنها او از عهدهی آن برمیآید، از همراهان یک خدا و مورد توجه او قرار میگیرد و به دلیل این همراهی و پیوستگی، به تدریج به عنوان نماد و یا خود آن خدا پذیرفته میشود.
1-3) نمادشناسی کلاغ(زاغ) :
در نمادشناسی، بین زاغ و کلاغ چندان تفاوتی دیده نمیشود؛ بنابراین در این پژوهش، بین زاغ و کلاغ و جنبههای نمادین آنها تفاوت قائل نمیشویم.
«در مطالعات تطبیقی و در مراسم و باورهای اقوام گوناگون، نتیجه گرفته شده است که در نمادگرایی کلاغ جنبهای کاملاً منفی وجود نداشته، و این جنبه فقط در دوران اخیر و به تقریب عمدتاً در اروپا بوده است.»(شوالیه،1385،ج.4: 581-580) کلاغ در اساطیر بسیاری از سرزمینها، پرندهای پیامآور محسوب میشود و نقش مثبت دارد. در آیین مهر که آیینی هند و ایرانی است کلاغ پیامآور و نماد خورشید است. «تشرفیافتگان به کیش مهرپرستی به هفت مرتبه تقسیم میشدند که مرتبهی اول کلاغ بوده است.»(قلیزاده،1387: 327) آنان در این مرتبه، نقاب کلاغ میزدند.
در چین، ژاپن، یونان و بسیاری از کشورهای دیگر، کلاغ نماد خورشید است و «به عنوان قهرمانی خورشیدی و اغلب به صورت خدا یا پیک خدا یا راهنما و یا حتی راهنمای ارواح در سفر آخرشان ظاهر میشود، که در این حالت نقش هادی ارواح را دارد.»(همان: 585-584) این پرنده از طرفی با روشنی و خورشید و از طرف دیگر با مرگ و شومی ارتباط دارد؛ به نظر میرسد شوم بودن او به دلیل رنگ سیاه و صدای رازآمیز اوست. در دوران متأخر آواز کلاغ را پیام جدایی میدانند. چنین باوری در دوران کهن و در اساطیر کشورهای مختلف به ندرت وجود داشته است.
بنابراین کلاغ از پرندگانی است که دارای دو جنبهی نمادین است، بدیهی است که در نمادشناسی، گاه یک پرنده در زمان و مکانی خاص، جنبهی مثبت دارد و همان پرنده در مکان یا زمانی دیگر دارای چهرهای منفی است. کلاغ نیز جزو همین دسته قرار دارد. آنچه بسیار حائز اهمیت است و در این پژوهش مورد بحث قرار خواهد گرفت، ارتباط کلاغ با خورشید است.
2) جغد:
جغد از پرندگانیست که در نمادشناسی دارای دو جنبهی متضاد است اما در اغلب سرزمینها پرندهای است که با شومی و تاریکی در پیوند است، نکتهی قابل توجه این است که این پرنده در هند حضور چندان فعالی ندارد اما جنبهی نمادین او با اغلب سرزمینها مشترک است.
2-1)جغد در ایران:
در ایران ـ در ادبیات اوستایی ـ جغد جنبهی مثبت دارد، «نام دینی جغد در اوستایی «اشوزشت»(ašāzušta) و در فارسی میانهašōzušt است.zušta اسم مفعول از ریشهیzaoš اوستایی، به معنی«دوست داشتن» میباشد. این نام، تقدس جغد را در ادبیات اوستایی میرساند. دربارهی مرغ «اشوزشت» که مرغ «زوربَرَک»، مرغ بهمن است، آمده است که: بخشی از اوستا از زبان او آفریده شده است.»(قلیزاده،1387: 84) از طرفی دشوار است که بتوان به صراحت گفت که بین جغد شاخدار و جغد بدون شاخ در باورهای ایرانی تفاوتی وجود دارد یا خیر؛ و نیز مرغ بهمن جغدی شاخدار بوده است یا بدون شاخ، زیرا در برخی از سرزمینها، بسته به شاخدار بودن یا بدون شاخ بودن جغد، او را با نیروهای اهریمنی یا خدایی در پیوند میدانستهاند.
در ادبیات ایران، ویرانهنشینی، شومی و بدیمنی و نوحهگری از ویژگیهای جغد است. «در حکایات ایرانی، اولین باری که به نامیمون بودن و شومی جغد اشاره شده در تاریخ بلعمی است.»(عبداللهی،1381: 248) و آن زمانی است که کیومرث قبل از آگاهی از مرگ فرزندش، جغدی را میبیند. بنابراین در این واقعه جغد با مرگ و بدیمنی مرتبط دانسته شده است.
2-2) جغد در هند:
دربارهی حضور جغد در اساطیر هند میتوان به ارتباط این پرنده با ایزد مرگ در هند اشاره کرد. در اساطیر هندو، جغد علامت ویژهی «یَمه»yama))، ایزد مردگان است.(ر.ک:کوپر،1379: 104) بنابراین جغد در هند نیز با مرگ و تاریکی جهان مردگان مرتبط است.
2-3) نمادشناسی جغد:

مطلب مرتبط :   تحقیق رایگان درباره کاپادوکیه

Close Menu