دانلود پایان نامه با موضوع ناسیونالیسم عرب

دانلود پایان نامه با موضوع ناسیونالیسم عرب

دانلود پایان نامه

روزنامه بعثی “الحریه” زمینه را برای درج مقالاتی در باب افکار و اندیشه های دینی و فلسفی هموار ساخت تا از این طریق بر عقاید و نظریات کمونیستی خط بطلان کشد.گفتنی است که کتاب “فلسفه ما” اثر شهید محمد باقر صدر،در آن موقع به صورت مقالاتی در این نشریه منتشر گردید.  

پیشینه استفاده سیاسی از مذهب در عراق به گذشته دور در اوایل قرن باز می گردد.اما در مورد بهره گیری از احساسات مسلمانان و شیعیان ، حزب بعث عراق نشان داده که به موقع،بی مهابا از عامل مذهب بهره می جوید.در مقابله با خطر اصولگرایی شیعی صدام در آوریل 1982 اعلام داشت:
” امروز جد عظیم الشأن ما،پدر همه شهیدان، حسین (ع)،همچون نمادی شکوهمند از پهلوانی،عظمت و استقامت در دفاع از حق خود را می نمایاند.امروزه ما به دفاع از حق،عدالت و سرزمین مقدس عراق برخاسته ایم که یاد آور جد ماست که رحمت خدا بر او باد.”
علاوه بر این،عبارت الله اکبر در پرچم سه ستاره عراق،یاد آور بهره گیری حکام عراق در سوءاستفاده از مذهب است.اقدام دلجویانه دولت حاکم،برای منصب بخشی به “صالح جبر” شیعه نیز،همسو با اهداف بالاست.(سیف زاده،1379:83)
بعث:از کودتای عبدالکریم قاسم تا تشکیل دولت
چنانچه در فصل های پیشین نیز ذکر شد،عبدالکریم قاسم به همکاری عبدالسلام عارف کودتایی در هفتم ژوئن 1958 انجام داد که طی آن رژیم پادشاهی عراق جای خود را به دولت جمهوری داد.بعثی ها همواره مدعی بودند که در این کودتا نقش مهمی را ایفا کرده اند.اما واقعیت های تاریخی نشان می دهد که این حزب در واقع نمی توانسته نقشی جدی در انجام این کودتا داشته باشد.چرا که مجموعه اعضای حزب در آن هنگام از چند صد نفر تجاوز نمی کرد و بعلاوه این حزب در ارتش عراق هیچ پایگاهی نداشت و حتی عبدالسلام عارف که بعثی ها او را با خود همعقیده می دانستند بعثی نبود بلکه از طرفداران سرسخت جمال عبدالناصر بود و اهداف و آرمان های او را پی می گرفت. (ناظمیان،1381:190)پس از کودتا اختلافاتی بین قاسم و عارف در گرفت و موجب شد دو گروه مشتمل بر قاسم و کمونیست ها که از او حمایت می کردند در یک جبهه و عارف و بعثی ها و ناصریست ها در جبهه دیگر واقع شوند.قدرت اما در دست قاسم بود و به همین دلیل نفوذ کمونیست ها در قاسم و رسانه های گروهی روز افزون می شد.
در فصل های پیشین از کشتار هایی که کمونیست ها علیه بعثی ها به راه انداختند به تفضیل سخن گفتیم.رفتار وحشیانه ای که کمونیست ها در شهرهای موصل و کرکوک بر علیه بعثی ها پیش گرفتند و ترورها و بمب گذاری های آنها در مقرهای بعثی،افکار عمومی را تحت تأثیر قرار داد.هرچند قاسم مجبور شد از دامنه فعالیت آنها بکاهد،اما همچنان قاسم در کنار کمونیست ها مانعی برای دستیابی بعث به اهدافش بود.
لذا در هفتم اکتبر 1959 دست به ترور عبدالکریم قاسم زدند که تروری نافرجام بود و چیزی جز دستگیری و محاکمه و اعدام بعثی ها را در پی نداشت.لذا طی سرکوبی شدیدی که از سوی دولت قاسم علیه نیروهای بعث صورت گرفت در 29 نوامبر 1959 رهبری منطقه ای حزب منحل شد.
اما در اوایل سال 1960 اعضای پراکنده حزب گرد هم آمده و حزب بعث را با تشکیلاتی جدید سازماندهی کردند و پس از مدتها برنامه ریزی و آموزش های مختلف نظامی و انجام عملیات های متعدد،بالاخره در هشتم فوریه 1963 کودتایی مشترک بین بعثی ها و ناصریست ها بر علیه دولت قاسم شکل گرفت.در همان ساعات اولیه کودتا قاسم کشته شد و دولت او سقوط کرد.کمونیست ها نیز که در این کودتا از دولت قاسم حمایت می کردند به طرز فجیعی در درگیری های مسلحانه کشته شدند.
به این صورت دولت کودتایی بعثی حکومت را در دست گرفت.اما از همان ابتدا دچار جناح بندی شد.
جناح راست: معتقد بودند حزب بایستی در اداره حکومت با عناصر غیر بعثی همکاری کند تا موقعیت خود را تحکیم بخشد.
جناح چپ: این جناح مخالف همکاری با غیر بعثی ها بود.
جناح میانه رو: سعی داشت بین چپگراها و راست گراها وحدت و هماهنگی به وجود آورد.
بنابراین چند دستگی بین حزب بعث به وجود آمد و عبدالسلام عارف از این فرصت استفاده کرد و با اقدامی نظامی علیه بعثی ها توانست فرماندهی اوضاع را در دست بگیرد و بسیاری از بعثی ها را از کار برکنار کرده و آنها را با نیروهای دیگر حامی خود جایگزین نماید،لذا تشکیلات حزب بعث عراق از هم پاشید و فرماندهی منطقه ای منحل اعلام شد.
کودتای دوم بعث و نقش سازمان سیا
در سال 1968 حزب بعث دوباره با انجام یک کودتا قدرت را به دست گرفت و این بار با تجربه ای که به دست آورده بود توانست بسیار پر قدرت ظاهر شود و تشکیل دولت دهد.در آن زمان حزب بعث بین ارتش و مردم جایگاهی نداشت تا بتواند این چنین قدرتمندانه دست به کودتا زده و زمام امور را در دست بگیرد.از این روی گمان غالب آن است که این جناح به یاری و نیروی سازمان جاسوسی آمریکا توانسته است رقبای خود را از صحنه بیرون کرده و خود بر مسند قدرت تکیه زند.(ناظمیان،1381:214)
ویلی نیز به این نکته اشاره کرده و در کتاب خود چنین می نویسد:منابع گوناگون تصریح کرده اند که شرکت کنندگان در کودتای حزب بعث در سال 1963 از سازمان سیا کمک گرفته اند.روزنامه الاهرام چاپ مصر به نقل از شاه حسین ، پادشاه اردن نوشت:قبل از کودتای 1963 در عراق،ملاقات های مختلفی بین اعضای حزب بعث و مقامات اطلاعاتی آمریکایی انجام شد و جلسات مهمتر در کویت تشکیل می گردید.طبق گزارش ها،اطلاعات رادیویی که از طرف سازمان سیا منتقل می شد،نام و آدرس کمونیست هایی را که باید دستگیر و اعدام می شدند در اختیار بعثی ها می گذاشت.(ویلی،1373:64)
دولت بعث:
پس از دومین کودتای بعثی ها و در دست گرفتن مجدد قدرت،”احمد حسن البکر” که به مقام ریاست جمهوری رسیده بود،برای آنکه تجربیات تلخ گذشته تکرار نشود تصمیم گرفت غیر بعثی ها را خیلی زود از سر راه بردارد.
رهبری عراق پس از این کودتای قدرتمند در دست دو گروه بود: نظامی ها و غیر نظامی ها. این دو گروه هر یک خود را بازویی کارآمد تر برای نظام می دانست و حاضر نبود در برابر دیگری سر تسلیم فرود آورد.کم کم شعله های اختلاف بین این دو گروه برای رسیدن به مناصب بالاتر و خصوصاً پست نخست وزیری در گرفت.سرتیپ “حردان” وزارت دفاع و سرتیپ “عماش” وزارت کشور را بر عهده داشتند.حردان حمایت نظامی ها را داشت و عماش را غیر نظامیان حمایت می کردند.
حسن البکر برای جلوگیری از بروز اختلاف پست نخست وزیری و ریاست جمهوری را در هم ادغام کرد و هر دو پست را خود بر عهده گرفت و از سوی دیگر وزارت های دفاع و کشور را به دو تن دیگر سپرد و حردان و عماش را به عنوان معاونان ریاست جمهوری معرفی کرد.
در سال 1973 نیز کودتایی از سوی “ناظم گزار” فرمانده نیروهای امنیتی عراق بر علیه دولت صورت گرفت که ناکام بود.وی همراه با شصت تن دیگر از همراهانش در دادگاهی به اعدام محکوم شدند و پس از آن حسن البکر مسؤولیت بسیاری از امور مهم کشور را به صدام حسین سپرد.بالاخره صدام حسین در سال 1979 به ریاست جمهوری عراق دست یافت.
گفتمان بعث و وحدت اعراب:
حزب بعث از همان آغاز خود را یک جنبش ناسیونالیستی می دانست.از این روی در اصول اساسی قانون حزب آمده است:” اعراب امت واحد هستند و حق طبیعی آنهاست که در یک کشور واحد زندگی کنند و سرنوشت خود را تعیین کنند.” از سوی دیگر حزب بعث از همان آغاز اعلام کرد که یک حزب سوسیالیست نیز هست اما سوسیالیسمی که از ناسیونالیسم عربی بر می خیزد. (ناظمیان،1381:221)

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه ارشد درباره قانون راجع به مجازات اسلامی

بستن منو