دانلود پایان نامه ارشد درمورد فارغ التحصیلان

دانلود پایان نامه ارشد درمورد فارغ التحصیلان

دانلود پایان نامه

 

شیخ شفیق الجرادی
شیخ شفیق جرادی از فارغ التحصیلان حوزه علمیه قم بوده و تدریس فلسفه إسلامی را در کارنامه خود دارد. ایشان تألیفات زیادی در زمینه فلسفه إسلامی دارند و اکنون ریاست مؤسسه مطالعات دینی و فلسفی المعارف الحکمیۀ بیروت را بر عهده دارند.
این گفتگو در 19 فروردین 1392 در مؤسسه المعارف الحکمیۀ بیروت- لبنان با شیخ شفیق الجرادی انجام شده است.
شاکر: با سلام و عرض ادب و تشکر که وقتتان را در اختیار قرار دادید، حضرتعالی چه تعریفی از تقریب مذاهب إسلامی و وحدت إسلامی دارید و آیا به نظر شما فرقی بین وحدت إسلامی و تقریب مذاهب إسلامی وجود دارد؟
شیخ شفیق الجرادی: بسم الله الرحمن الرحیم و سلام بر شما
موضوع تقریب مذاهب إسلامی و وحدت و زندگی مسالمت آمیز بین همه مردم أعم از مسلمانان و غیرمسلمانان، لازم و ضروری است و این ضرورت، از ارزش های دینی است که ما شیعیان به آن ایمان داریم. زمانی که از ارتباطات پیروان إسلام که در تفسیر برخی اعتقادات دینی و برخی امور تاریخی و در مسائل اجتهادی فقهی با هم اختلاف دارند، سخن می گوییم همین اختلاف در تفسیر امور اعتقادی و امور تاریخی و اجتهاد ها در داخل مذهب واحد هم اتفاق می افتد و اگر بنا باشد که با هر اختلافی مردم از هم جدا شوند، زندگی ممکن نخواهد بود. در حالی که ارزش های إسلامی مسلمانان را ملزم کرده که با هم تفاهم و همدلی و همبستگی داشته باشند. فرقی نمی کند این همدلی و همبستگی را تقریب نام نهیم یا وحدت یا هر چیز دیگری که بنامیم مهم نیست، یعنی نباید در بند اصطلاحات بمانیم بلکه شایسته است برادری و همدلی مسلمانان را در جهان إسلام زنده کنیم. این که ارتباطات شیعه و سنی به چه شکل باید باشد، بنده معتقد هستم که هر مسلمان از هر مذهبی باید تفسیر و تأویل خود را از اعتقادات حفظ کند و حق دارد که در مسائل إسلامی اجتهاد کند و ما نیز حق داریم در تاریخ إسلامی که سبب جدایی یا یکدلی ما شده است، اندیشه کنیم. هم چنان که اختلاف های مسلمانان حق طبیعی مسلمانان است ولی این اختلافات نمی تواند توجیهی برای شروع نزاع ها و تشنج ها بین مسلمانان شود.
شاکر: چالش ها و موانع تقریب مذاهب إسلامی و وحدت إسلامی در لبنان را چه می دانید و آیا می توان این چالش ها و موانع را به فرصت تقریبی تبدیل کرد؟
شیخ شفیق الجرادی: در واقع اختلاف مسلمانان در لبنان زمانی است که پای سیاست به میان می آید. تجربه نشان داده است که مسلمانان لبنان در طول تاریخ همواره با یکدیگر تفاهم و یکدلی داشته اند و سبب اختلاف مسلمانان در لبنان امور سیاسی و دخالت بیگانگان است مثل دخالت های عثمانی ها و نقشی که عثمانی ها در جامعه لبنان ایفا کردند، عثمانی ها در لبنان تشنج و بحران ایجاد کردند و سنی را بر علیه شیعه شوراندند و شیعه را ضد إسلام معرفی کردند. بدون دخالت امور سیاسی در مذاهب لبنان و بدون دخالت بیگانگان در لبنان، مسلمانان لبنان همواره زندگی مسالمت آمیزی داشتند و بحرانی به نام کشتار و تکفیر وجود نداشت. بلکه در جنگ ها و بحران هایی که لبنان پشت سر گذاشته است شیعه و سنی با هم و دست در دست هم به مقابله با بحران ها رفته اند. در قضیه فلسطین همه با هم یک صدا بودند در مساجد و اجتماعات با هم بودند و بر علیه اسرائیل و اشغالگری اسرائیل با هم اتحاد داشتند. ولی وقتی مصالح سیاسی جامعه سیاسی لبنان را فرا گرفت و مصالح برخی کشورهای خلیج اقتضا کرد، جدایی و انقسام شیعه و سنی در لبنان ایجاد شد و بنده معتقد هستم که این انقسام شیعه و سنی، یک انقسام حزبی سیاسی است و انقسام مذهبی نیست.
این که چگونه می شود این بحران را به فرصت تبدیل کرد نیاز به مطالعه و اندیشه دارد و اکنون آمادگی این را ندارم که راه روشنی ارائه دهم ولی مسلمانان می توانند راهی برای تبدیل چالش ها به فرصت های تقریبی بیایند.
شاکر: از بزرگترین چالش های وحدت و تقریب مذاهب اسلامی تکفیر از سوی اهل سنت و لعن و دشنام از سوی شیعه است که در روایات و کتاب های شیعه هم وارد شده است. چگونه می توانیم این چالش ها را از میان برداریم؟
شیخ شفیق الجرادی: موضوع تکفیر در فقه إسلام و حتی در فقه اهل سنت، اصالت ندارد و ظاهرا تکفیر از سوی یک اندیشه مدرسی ظهور کرده است و شما نمی توانید لعن و تکفیر را مقارن هم قرار دهید چرا که شیعه بر لعن افراد و اشخاصی از جامعه اهل سنت، ممارست ندارند و موضوع لعن از نظر تاریخی به موضوع مظلومیت موبوط می شود و در همان مرحله از تاریخ، اشخاص ظالم و نماد های ظلم را لعن کرده اند و اگر منظور برخی صحابه باشد واجب است که مسلمانان از این موضوع خارج شوند و ما عده زیادی از فقهای شیعه در رأس آنها امام خامنه ای را می بینیم که فتوا به حرمت هر گونه دشنام و لعن به مقدسات و ارزشهای اهل سنت داده اند و در نتیجه این گونه امور نیازمند کارهای علمی زیادی دارد که تفاهم حقیقی بین شیعه و سنی ایجاد شود و امروز لعن و دشنام از سوی شیعه جایگاهی ندارد و در واقع لعن و دشنام در حال از بین رفتن است ولی متأسفانه برخی قدرت های خلیج و برخی اندیشه های خاص دایره تکفیر را چنان گسترده کرده اند که حتی دامن اهل سنت را نیز در بر می گیرد. یعنی کسی که شیعه را تکفیر می کند اهل سنت را نیز تکفیر می کند.
شاکر: به نظر شما با فقه و کلام و آموزه های موجود نزد شیعه و سنی آیا می توان به تقریب و وحدت حقیقی دست یافت یا اینکه بحث وحدت را صرفا به جهت مصالح سیاسی در برابر دشمن مشترک مطرح می کنیم؟
شیخ شفیق الجرادی: من دنبال وحدت فقهی و اعتقادی بین شیعه و سنی نیستم بلکه آن چه من دنبال آن هستم عبارت از این است که فرصت هایی را از داخل فقه و کلام خود بیابیم که یکدیگر را معذور بدانیم و این امری است که در ادبیات شیعه و سنی یافت می شود و به دنبال این هستم که با تدبیر و دور اندیشی به اتحاد عملی برسیم و فقه إسلامی بر منطق تدبیر استوار است و می توانیم یک چهار چوب مشخص و مدبرانه برای آینده جهان إسلام طرح کنیم به گونه ای که نقش شیعه و سنی در مقابله را دشمن إسلام بارز باشد.
بحث دیگر این که می توانیم عدالت اجتماعی را بدون در نظر گرفتن انتسابات مذهبی و طائفی، به پا داریم و عقلای شیعه و سنی اگر بخواهند این طرح را اجرا کنند قابلیت فقهی و کلامی دارد.
شاکر: جمهوری اسلامی ایران و حزب الله لبنان چه فعالیت هایی در وحدت إسلامی و تقریب مذاهب إسلامی در لبنان دارند؟ آیا می توانید به بخشی از این فعالیت ها إشاره کنید؟
شیخ شفیق الجرادی: حزب الله لبنان و جمهوری اسلامی ایران مرکز بزرگ تجمع علمای مسلمین را در لبنان بنیان نهاده است که ده ها نفر از عالمان شیعه و سنی را به عضویت پذیرفته است و همه این علما با وجود حفظ ارزش های مذهبی خود، بر روش و اسلوب واحدی در موضوع تقریب مذاهب إسلامی فعالیت دارند و در مواجهه با دشمن صهیونیستی همه مسلمانان را تشویق می کند و جمعیت ها و مؤسسات زیادی برای اهل سنت و شیعیان بنیان نهاده است. به نظر من سیاست جمهوری اسلامی ایران در تشخیص مصالح وحدت إسلامی و تقریب مذاهب إسلامی روشن است و همین طور است فعالیت های حزب الله.
شاکر: برخی از نویسندگان روشنفکر لبنانی که در عرصه تاریخ اندیشه سیاسی فعالیت می کنند، حزب الله و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران را چالش و مانع وحدت إسلامی معرفی می کنند. حضرتعالی این گونه رفتار ها را چگونه ارزیابی می کنید و چه پاسخی در قبال این گونه سخنان دارید؟
شیخ شفیق الجرادی: نمی توان در مورد شخصیت مبهم جواب داد ولی هستند کسانی که از زبان اهل سنت سخن می گویند و از روابط شیعه و سنی و سنی و مسیحی، بسان فقیه سخن می گویند ولی به إسلام و قوانین إسلامی ایمان ندارند و این گونه افراد در لبنان نمونه هایی دارند و من برخی اساتید دانشگاهی را می شناسم که در مؤسسات فقهی أظهری درس خوانده اند ولی حتی علمای اهل سنت در مورد این گونه افراد نظراتی دارند و این افراد را روشنفکران غرب زده معرفی می کنند و حتی نسبت الحاد هم به ایشان می دهند در حالی که حتی برخی از این افراد در زمان رفیق حریری، نامزد مقام إفتای اهل سنت شده بودند. در واقع ایشان شخصیت هایی هستند که فقه و دین را فهمیده اند ولی در عمل بی دین هستند.
این افراد هر اندیشه ای که به ولایت فقیه متصل باشد را ضد وحدت معرفی می کنند و حزب الله و جمهوری اسلامی نیز در نظر ایشان از این قائده مستثنی نیست. اگر از دلیل این گونه آرا سوال شود جواب این است که غرب زدگی در لبنان چنین نتایجی را در پی دارد.
شاکر: بحران سوریه می تواند آسیب جدی به وحدت إسلامی بزند خصوصا که برخی علمای لبنان مثل شیخ الشهال از مدافعان سرسخت معارضین حکومت سوریه است. میزان تأثیرگذاری بحران سوریه در وحدت إسلامی بین مسلمانان لبنان را چگونه ارزیابی می کنید؟
شیخ شفیق الجرادی: حتما بحران سوریه در منطقه عربی إسلامی تاثیراتی دارد و متأسفانه از مذهب هم در بحران سوریه سوء استفاده می شود ولی تعصبات مذهبی و مذهب نتیجه بخش این بحران نبوده است بلکه این بحران قربانی این تعصبات شد و بنده این تعصبات مذهبی را که در بحران سوریه شکل گرفت، از سوی اتاق فکر آمریکا و اسرائیل می دانم و به صراحت برخی کشورهای خلیج را در این شکل گیری این بحران و تعصبات مذهبی این بحران، متهم می کنم که دلارها را در این فتنه شیعه و سنی، خرج کردند. اینها اساسا اسلام را نمی خواهند.
شاکر: شما چه پیشنهاد و راهکاری برای تقویت ارتباطات مسلمانان و وحدت إسلامی دارید؟
شیخ شفیق الجرادی: به نظر بنده باید از اجلاس ها و نشست های عمومی عبور کنیم و با اشخاص و حتی با کسانی که اختلافات شدیدی داریم، دیدار داشته باشیم و این دیدارها باید با صداقت و اخلاص برای اجرای طرح وحدت باشد و فضایی آرام و روشن برای اجرای وحدت و تقریب مذاهب إسلامی ایجاد کنیم. رسانه های زیادی بر علیه طرح وحدت فعالیت می کنند و واجب است که این رسانه های ضعیف و بی محتوا از میان برداشته شود و با این جمله سخنم را به پایان می رسانم که بزرگ ترین سبب جدایی مسلمانان شیطنت دلار و شیطنت رسانه است و این بین شیعه و سنی یافت می شود که با نام مذهب فعالیت می کنند و بین ابنای إسلام تفرقه افکنی می کنند.
شیخ حسان عبدالله

مطلب مرتبط :   پایان نامه درمورد امپراتوری روم

Close Menu