دانلود پایان نامه ارشد درمورد عدالت اقتصادی

دانلود پایان نامه ارشد درمورد عدالت اقتصادی

دانلود پایان نامه

ایشان در نامه 53 نهج‌البلاغه می‌فرمایند:  

ثُمَّ إِنَّ لِلْوَالِی خَاصَّهً وَ بِطَانَهً فِیهِمُ اسْتِئْثَارٌ وَ تَطَاوُلٌ وَ قِلَّهُ إِنْصَافٍ فِی مُعَامَلَهٍ فَاحْسِمْ [مَئُونَهَ] مَادَّهَ أُولَئِک بِقَطْعِ أَسْبَابِ تِلْک الْأَحْوَالِ وَ لَا تُقْطِعَنَّ لِأَحَدٍ مِنْ حَاشِیتِک وَ حَامَّتِک قَطِیعَهً وَ لَا یطْمَعَنَّ مِنْک فِی اعْتِقَادِ عُقْدَهٍ تَضُرُّ بِمَنْ یلِیهَا مِنَ النَّاس‏ (صبحی صالح، 1414 ق، ص 441)
«زمامدار را خواص و نزدیکانی است که خوی برتری طلبی دارند، خود را بر دیگران مقدم سازند، به اموال مردم دست اندازی نمایند و در معامله با مردمان کمتر رعایت انصاف کنند. موجبات این احوال را قطع کن و بدین وسیله ریشه این مردمان را برکن. به هیچ یک از اطرافیان و خویشانت زمینی از زمین‌های مسلمانان را واگذار مکن و نباید در تو طمع کنند که قرار دادی به سود آنان منعقد سازی که سبب زیان همسایگان شود…»
و در جایی دیگر امام (ع) به کارگزارانش احتیاط بیت‌المال را چنین تذکر می‌دهد:
إِنَ هَذَا الْمَالَ لَیْسَ لِی وَ لَا لَک وَ إِنَّمَا هُوَ فَیْ‌ءٌ لِلْمُسْلِمِین (صبحی صالح، 1414 ق، ص 353)
«بی‌شک این مال نه از آن من است و نه از آن تو، بلکه غنیمت مسلمانان است.»
دقت نظر امام (ع) در رعایت عدالت اقتصادی بسیار قابل توجه است. همان‌طور که در احادیث اشاره شد ایشان بی‌نیازی مردم را نتیجه برقراری عدالت در جامعه می‌دانند و فعالیت‌های چشمگیری در این زمینه انجام دادند.
4-2-2-3- نقش الگویی حضرت (ع) در زندگی شخصی
سیره عملی حضرت علی (ع) نقش به سزایی در عملکرد و نحوه زندگی مردم جامعه خصوصاً شیعیان ایشان دارد؛ چرا که ایشان به عنوان امیر مؤمنان و شخص اول جامعه اسلامی، الگوی همه مردم بوده و نگاه دقیق به زندگی ایشان درس معیشت متعادل و خداپسندانه برای همگان اعم از ثروتمندان و فقرا است. سیره عملی حضرت (ع) خاطر نشان می‌سازد که ایشان در درجه اول خودشان عامل به نصایح و توصیه‌هایشان بوده و از عواملی که باعث به وجود آمدن فقر می‌شود پرهیز می‌کردند. به عبارت دیگر سبک زندگی امیرالمؤمنین (ع) حاوی بهترین نکته‌ها برای پیشگیری از فقر است که در ادامه به تعدادی از آن‌ها اشاره می‌کنیم.
الف) شکرگزاری نعمت‌ها و ذکر الهی
همان‌طور که در فصل قبل اشاره شده، به فرموده امیرالمؤمنین (ع) شکر گزاری و عدم کفران نعمت‌های الهی باعث خیر و برکت و فزونی نعمت می‌شود. با نگاهی به سیره حضرت (ع) متوجه می‌شویم که ایشان در زندگی خودشان به اندک مالی قانع بوده و شکر گزار نعمت الهی بوده‌اند.
چون وقت شام خوردن رسید، مقداری نان و نمک آوردند، عقیل گفت: این که چیزی نیست؟! علی (ع) فرمود: أوَ لَیسَ هذا مِن نِعمَهِ اللَّه؟ «آیا این نعمت خدا نیست؟ خدا را هزار بار شکر!» (حکیمی، 1380، ج 4، ص 344)
گسترش فرهنگ شکر گزاری و راضی شدن به رضایت الهی در جامعه یکی از عوامل مهم در پیشگیری و مبارزه با فقر است.
ب) ساده زیستی و قناعت
سبک زندگی امام علی (ع) بر اساس ساده زیستی و غیر تجملاتی بوده است و امام (ع) تمام تلاش را نموده‌اند تا درد قشر محروم را لمس نمایند و خود مانند فقیران و پا برهنگان جامعه زندگی نماید. ایشان در روایتی اهمیت این امر را این طور بیان فرمودند:
إِنَّ اللَّهَ تَعَالَی فَرَضَ عَلَی أَئِمَّهِ [الْحَقِ‏] الْعَدْلِ أَنْ یقَدِّرُوا أَنْفُسَهُمْ بِضَعَفَهِ النَّاسِ کیلَا یتَبَیغَ بِالْفَقِیرِ فَقْرُه‏ (صبحی صالح، 1414 ق، ص 325)
«خدا بر پیشوایان دادگر واجب فرموده که خود را با مردم ناتوان برابر نهند تا فقر و نا‌داری، فرد تنگدست را به هیجان نیاورد و به طغیان واندارد».
امام (ع) در سفارش به کارگزارانش، نحوه سلوک شخصی و ساده زیستی خود را به عنوان نمونه بیان می‌دارند که از دنیا به دو جامه‌ای کهنه بسنده کرده‌اند:
أَلَا وَ إِنَّ إِمَامَکمْ قَدِ اکتَفَی مِنْ دُنْیاهُ بِطِمْرَیهِ وَ مِنْ طُعْمِهِ بِقُرْصَیهِ … لَا حُزْتُ مِنْ أَرْضِهَا شِبْراً وَ لَا أَخَذْتُ مِنْهُ إِلَّا کقُوتِ أَتَانٍ دَبِرَهٍ وَ لَهِی فِی عَینِی أَوْهَی وَ أَوْهَنُ مِنْ عَفْصَهٍ مَقِرَه (صبحی صالح، 1414 ق، ص 417)
«آگاه باش که پیشوای شما، از دنیای خود به دو جامه کهنه و از طعام آن به دو قرص نان بسنده کرده است… یک وجب از زمین آن را حیازت نکردم و جز به اندازه قوت جانداری مجروح که غذایش شود از قوت آن بر نگرفتم. این دنیا در چشم من از دانه تلخ ناچیزی که به کار و دباغی در آید، پست‌تر و خوارتر است.»
سیره علی (ع) بیشتر برگزیدن فقر و ترک تجمّلات دنیا بود. ابو رجاء می‌گوید: سادگی زندگی حضرت علی (ع) در حد شعار یا برای مصرف اجتماعی و زهد فروشی نبوده است و بلکه به فرموده امام باقر (ع):
وَ لَقَدْ وُلِّی‏ النَّاسَ خَمْسَ‏ سِنِینَ‏ فَمَا وَضَعَ آجُرَّهً عَلَی آجُرَّهٍ وَ لَا لَبِنَهً عَلَی لَبِنَهٍ وَ لَا أَقْطَعَ قَطِیعَهً وَ لَا أَوْرَثَ بَیضَاءَ وَ لَا حَمْرَاء (کلینی، 1407 ق، ج 8، ص 130)
«حضرت امیر (ع) مدت پنج سال حکومت داشت در این مدت آجری بر آجر یا خشتی بر خشت ننهاد و هیچ تیولی را به کسی اختصاص نداد و هیچ طلا و نقره‌ای را به ارث باقی نگذاشت.»
بکر بن عیسی می‌گوید: علی (ع) می‌فرمود:

مطلب مرتبط :   منبع پایان نامه درباره کار و کوشش

بستن منو