دانلود پایان نامه ارشد درمورد تقریب بین مذاهب

دانلود پایان نامه ارشد درمورد تقریب بین مذاهب

دانلود پایان نامه

 

شیخ نعیم قاسم در سال 1953م در جنوب لبنان متولد شد. ایشان دارای مدرک شیمی از دانشگاه لبنان است و شش سال سابقه تدریس شیمی در دبیرستان را در کارنامه خود دارد. وی هم زمان با تحصیل دانشگاهی در حوزه علمیه نیز تا سطوح عالی تحصیل کرده است. ایشان در تاسیس جنبش محرومان، همکاری موثری با امام موسی صدر داشته و در سال 1982م در تاسیس حزب الله شرکت داشت و از سال 1991م میلادی به مدت هفت دوره ی متوالی جانشین دبیر کل حزب الله انتخاب شده است. ایشان علاوه بر مصاحبه های رسانه ای و حضور در کنفرانس های بین المللی، تالیفات زیادی در زمینه اخلاق و دینداری دارند.
این گفتگو در 1 فروردین 1392 در ساختمان نواب حزب الله بیروت- لبنان با شیخ نعیم قاسم انجام شده است.
شاکر: بسم الله الرحمن الرحیم، سلام و ادب خدمت شیخ نعیم قاسم؛ وحدت اسلامی و تقریب مذاهب اسلامی از دیدگاه حزب الله چه تعریف و اهمیتی دارد؟
شیخ نعیم قاسم: بسم الله الرحمن الرحیم، وحدت اسلامی نص قرآنی است، خداوند متعال می فرماید: إِنَّ هذِهِ أُمَّتُکُمْ أُمَّهً واحِدَهً وَ أَنَا رَبُّکُمْ فَاعْبُدُونِ (انبیاء92) و می فرماید: وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمیعاً وَ لا تَفَرَّقُوا (آل عمران 103). ما وحدت اسلامی را دینداری می دانیم و وحدت اسلامی فقط حفظ ظواهر و مسأله سیاسی نیست بلکه وحدت اسلامی راهی است که مسلمانان باید در آن قدم بگذارند ولی باید دقت داشت که ما وحدت و تقریب مذاهب را ذوب شدن مذاهب در چارچوب مذهب واحدی نمی دانیم بلکه معتقد به وحدت هستیم با حفظ خصوصیات هر مذهب که به اقتضای اجتهادات هر مذهب شکل گرفته است و نمی توان در مقابل این اجتهادها ایستاد و آنها را نادرست پنداشت. به همین جهت ما دعوت به وحدتی می کنیم که عملی باشد و به خصوصیات هر مذهب تعرضی نشود و لکن راجع به قضایایی که به امت اسلامی مربوط می شود، گفتگو شود که یا به جهت دوستی و معاهده فی مابین باشد و یا به جهت مواجهه با دشمنان و در رأس آن اسرائیل و آمریکا باشد و یا در راستای قضایایی باشد که همه امت اسلامی را شامل می شود مثل مبارزه با فساد و آماده سازی جامعه برای تربیت صالح و رشد و بالندگی مسلمانان.
این نظر حزب الله است درباره وحدت اسلامی، و این وحدت علمی و سیاسی است که به خصوصیات مذاهب تعرضی ندارد و در مذاهب اسلامی مساله خاصی می ماند که باید در چهارچوب علمی بحث شود که به نتیجه رسیدن یا نرسیدن نیاز به تفصیل دارد.
حزب الله لبنان برای رسیدن به وحدت اسلامی در تلاش است و این تلاش ها ابتدا در احیای مراسمات اسلامی و دینی که در بین شیعه و سنی عمومیت دارد، صورت می گیرد به صورتی که امت اسلامی را حول یک مساله جمع کند و ایجاد الفت و مهر در بین اتباع مذاهب بکند مثل مراسماتی که در ولادت رسول اکرم در لبنان احیا شد در این مراسمات در راستای دعوت امام خمینی به هفته وحدت به جای روز ولادت رسول خدا بود که از دهم ربیع تا هفدهم ربیع طبق اختلاف روایات در روز ولادت رسول خدا وجود دارد. از دیگر تلاش های حزب الله برگزاری نشست های اسلامی با حضور علمای شیعه و سنی است که در خلال این نشست ها آرای علما و اندیشمندان شیعه و سنی مطرح می شود و همگان با آرا و اندیشه های علمای شیعه و سنی آشنا می شوند و همچنین به رویکردهای سیاسی مشترکی با علمای اهل سنت در مقابله با چالش ها و مشکلات جامعه خصوصا در راستای مقابله و مواجهه با دشمن صهیونیستی می رسیم و در همین راستا ما با بسیاری از علمای اهل سنت دوستی و معاهده های مشترکی داریم و تلاش دیگر حزب الله، از بین بردن هرگونه مساله یا قضیه ای است که به فتنه و تفرقه دامن می زند و در واقع بین شیعه و سنی مساله ای نیست که منجر به اختلافات مذهبی شود بلکه در لبنان اختلاف ها از مسائل سیاسی ناشی می شود که از سوی سیاستداران یا برخی جریان ها که همگام با غرب حرکت می کنند، مطرح می شود و این افراد سعی بر این دارند که این اختلافات سیاسی را در قالب اختلاف های مذهبی جلوه دهند.
امروز همه لبنانی ها و مردم عرب منطقه خوب می دانند که حزب الله از داعیان وحدت اسلامی است که از هیچ تلاشی برای رسیدن به وحدت اسلامی دریغ نمی کند و با هرگونه فتنه گری که بر علیه وحدت باشد مقابله می کند.
شاکر: مبانی عملی و نظری وحدت اسلامی وتقریب مذاهب نزد حزب الله لبنان چیست؟
شیخ نعیم قاسم: حزب الله معتقد است که وحدت باید وحدت عملی و سیاسی باشد و معتقد به ظرفیت های فقهی برای وحدت نیست بلکه دعوت به وحدت فقهی را مثل وضعیت اسفبار فعلی می داند و دعوت به وحدت فقهی را جلوگیری از وحدت می داند و سبب این هم این است که می بینیم مذاهب اسلامی راه های اجتهادی برای رسیدن به احکام دارند و برای هرکدام از مذاهب، کتاب هایی هست که مورد وثوق ایشان می باشد که نصوص و احادیث شریف رسول خدا و امامان و اصحاب را در بر می گیرد. پس زمانی که مقدمات اجتهاد اعم از روایات مستند و مبانی و اصول فقهی مختلف باشد، نتایج مختلف متفاوتی به دست خواهد آمد و این امر در داخل یک مذهب هم اتفاق می افتد که با وجود مبانی و مستندات واحد، نتایج متفاوتی به دست می آید. به همین جهت حزب الله به مسائل اصولی و فقهی بین مذاهب داخل نمی شود و فقط به نیازهای مسلمانان در وحدت و تقریب مذاهب و مقابله با چالش های وحدت بین مسلمانان می پردازد.
شاکر: چالش ها و موانع تقریب مذاهب اسلامی و وحدت اسلامی در لبنان را چه می دانید؟
شیخ نعیم قاسم: مانع اول و اساسی وحدت برخی سیاستمداران است که روش های سیاسی ایشان با روش ما مختلف است و اولیت های ایشان با اولیت های ما متفاوت است و ایشان به سازمان هایی وابسته هستند که به اسرائیل و آمریکا منتسب هستند و به همین جهت اختلاف ما و ایشان بسیار بزرگ است و در واقع این اختلاف ها، اختلاف های سیاسی است و اختلاف های مذهبی نیست و چون طرفداران روش سیاسی ایشان از اهل سنت و شیعه و مسیحیان هستند هم چنانکه روش سیاسی حزب الله نیز طرفداران شیعه و سنی و مسیحی دارد، در اختلاف های مذهبی تاثیر دارد و به همین جهت ما این اختلاف ها را سیاسی می دانیم که چالشی هستند در وحدت اسلامی و تقریب بین مذاهب اسلامی.
مانع دوم اسرائیل است. ما اسرائیل را دشمن می دانیم که واجب است از سرزمین اسلامی بیرون رانده شود در حالی که برخی، اسرائیل را دشمن نمی دانند و گفتگو و معاهده با این رژیم را عملی می دانند که به جهت ارتباط با اسرائیل، حتی از سرزمین فلسطین هم دست می کشند و این اختلاف اساسی سبب شکاف عمیق و چالش بزرگ در وحدت اسلامی به شمار می رود.
شاکر: حزب الله به عنوان یک حزب مقبول لبنانی و تأثیرگذار منطقه ای چه قدم هایی در راستای تقریب مذاهب و وحدت اسلامی برداشته است وبرنامه حزب الله برای آینده تقریب و وحدت اسلامی چیست؟
شیخ نعیم قاسم: حزب الله هیچ مناسبتی را برای معاهده سیاسی با اهل سنت در مواضع مختلف ترک نکرده است به عنوان مثال بعد از ترور رفیق حریری، حزب الله به همراه حرکت أمل با جریان مستقبل و حزب حزب سوسیالیست ترقیخواه معاهده سیاسی بستیم و این احزاب همه از احزاب اسلامی هستند و تلاش ما بر این بود که با این قوای اسلامی روابط وحدت آمیز برای رسیدن به نتایج مثبت در انتخابات و مسایل سیاسی و دیگر مسایل مهم، داشته باشیم و بسیاری از مسایل که برای ما و ایشان مهم بود مطرح شد تا همکاری های دوجانبه صورت بگیرد لکن متأسفانه بعد از مدتی حزب سوسیالیست ترقیخواه و جریان المسقبل یعنی اهل سنت و دروزی ها از معاهده صورت گرفته تخطی کردند و خود را کنار کشیدند و اعلام کردند که دیگر پایبند معاهدات صورت گرفته نیستند و از این پس همکاری را با ما ادامه نمی دهند و این مشکلی بود که از سوی ایشان رخ داد.
البته ما با سایر اهل سنت و دروزی ها معاهدات دو جانبه داریم ولی اهمیت سیاسی ایشان کمتر از حزب المستقبل و حزب سوسیالیست ترقیخواه می باشد و این به جهت وسعت نیروی مردمی ایشان است. اکنون برنامه دایمی حزب الله همبستگی همیشگی با هر گروه و حزب سیاسی با قطع نظر از مذهب و انتساب طائفه ای آنها، که با حزب الله در مسئله محوری مبارزه با اسرائیل و استقلال لبنان مشترک باشد، می باشد.
شاکر: آیا حزب الله در برنامه های تقریبی خود نقطه مقابلی از گروه های شیعی دارد؟ یعنی احزاب یا گروه ها و یا اشخاصی از شیعیان در لبنان، بر علیه برنامه های تقریبی حزب الله فعالیت دارند؟
شیخ نعیم قاسم: به صورت کلی شیعیان از حزب الله و حرکت أمل بیشترین تاثیرپذیری را دارند و شیعیان حامی و طرفدار حزب الله و حرکت أمل در لبنان، 95 در صد از شیعیان لبنان را تشکیل می دهند و این موضوع در انتخابات پارلمانی ثابت شد و حزب الله و حرکت أمل 95 درصد از آرا را به دست آورد، یعنی در لبنان 4 یا 5 درصد از شیعیان وجود دارند که سمت و سویی غیر از حزب الله و أمل دارند و حامی احزاب سیاسی دیگری هستند و ایشان تاثیرگذاری ندارند در صحنه سیاسی لبنان و جو حاکم در مباحث تقریبی لبنان با حزب الله و حرکت أمل است و حزب الله و حرکت أمل در قضیه نقریب و وحدت اسلامی بر دیگران غالب هستند و صحنه سیاسی مذهبی لبنان جایی برای این گروه ها ندارد.
شاکر: نقش جمهوری اسلامی ایران را در وحدت اسلامی و تقریب مذاهب اسلامی در لبنان چگونه ارزیابی می کنید؟ آیا حضرتعالی نقطه ای منفی و حرکتی که مانع تقریب باشد، از سوی جمهوری اسلامی ایران در راستای وحدت اسلامی در لبنان سراغ دارید؟
شیخ نعیم قاسم: دعوت وحدت و تقریب مذاهب اسلامی به صورت فعال و عملی از ناحیه جمهوری اسلامی ایران آغاز شد که با دعوت به کنفرانس های بزرگ و تاثیر گذار شروع شد که آرا و اندیشه های اندیشمندان و علمای شیعه و سنی را از جای جای عالم اسلامی نزدیک کرد. اکنون اگر پرسیده شود که پیشگام وحدت اسلامی و تقریب مذاهب اسلامی کیست، انظار به سوی جمهوری اسلامی ایران روانه می شود و این به جهت اهتمام عظیم جمهوری اسلامی ایران به مساله وحدت و تقریب مذاهب است و هیچ حکومت و دولت اسلامی در عالم وجود ندارد که به مساله وحدت و تقریب و لو در مناسبات مختلف، اهتمام داشته باشد هر چند که تعدادی از علمای شیعه و سنی خصوصا از قاهره و نجف اشرف و قم، در راه وحدت اسلامی و تقریب مذاهب، قدم برداشتند ولی این فعالیت ها از سوی اشخاص و افراد بوده و ایشان حاکم هیچ کشوری نبوده اند و در واقع این ندای وحدت از سوی حکومت و دولتی نبوده است و تنها حکومت و دولت اسلامی که به گرمی وحدت اسلامی و تقریب مذاهب اسلامی را مطرح کرده و حمایت می کند، جمهوری اسلامی ایران است و طبیعی است که این حرکت جمهوری اسلامی ایران تاثیر و انعکاس مثبتی در لبنان داشته باشد چرا که حزب الله که در لبنان تاثیرگذار است، از جمهوری اسلامی ایران الگوبرداری می کند و روش و منهج جمهوری اسلامی ایران را در پیش گرفته است و ملاحظه کرده ایم که جمهوری اسلامی ایران همواره با آغوش باز از قوای لبنان استقبال کرده است و با همه آنها همکاری و رابطه مستقیم داشته است و این رابطه از طریق حزب الله نبوده است. تلاش جمهوری اسلامی ایران در وحدت اسلامی و تقریب مذاهب اسلامی در لبنان به صورت آشکار واضح، بروز کرده است و این بروز و نمود وحدت در سطح عالمان بیشتر و بهتر بوده است چرا که ایشان همواره بر جمع علما و اندیشمندان حریص بوده اند و این جمع علما واندیشمندان لبنانی در مرکز تجمع علمای مسلمین، جلوه گر شده است. تصویر جمهوری اسلامی ایران در رابطه با وحدت اسلامی، تصویر مثبتی بوده و هست و فکر نمی کنم تصویر منفی داشته باشد و البته ممکن است کسانی بخواهند جای جمهوری اسلامی ایران را در لبنان پر کنند و مواضع جمهوری اسلامی را دوست نداشته باشند ولی این امر در بعد سیاسی منعکس می شود و بعد مذهبی ندارد.
شاکر: جایگاه سید حسن نصرالله در لبنان چگونه است؟ و میزان تأثیرگذاری ایشان بر وحدت اسلامی در لبنان چقدر است؟
شیخ نعیم قاسم: سید حسن نصر الله حفظه الله، اولین شخصی است که دلهای مردم را از آن خود کرده است و از مذاهب و طوائف عبور کرده است به حدی که تصاویر ایشان را نه تنها در لبنان بلکه در الأزهر الشریف مصر و اماکن مختلف سوریه و یمن و پاکستان و ایران و سایر نقاط جهان اسلام می بینیم. بنده معتقد هستم آقای سید حسن نصرالله در جهان اسلام، شخص بارزی هستند و نه تنها در لبنان یا جهان عرب بلکه در تمام عالم، حامی و دوستدار دارند و می توانم به جرأت بگویم که ایشان از لحاظ پشتوانه مردمی و تاثیرگذاری، مرد شماره یک لبنان هستند.
شاکر: حضرتعالی به عنوان شخص دوم حزب الله چه راهکار و پیشنهادی برای تقویت وحدت اسلامی و تقریب مذاهب اسلامی دارید؟
شیخ نعیم قاسم: باید شبانه روز دعوت به وحدت اسلامی را ادامه دهیم و برای جمع شیعه و سنی در قالب اجلاس ها و نشست ها و فعالیت های مشترک، تلاش کنیم و باید مکتوبات و دیدارهای مشترک را بیشتر کنیم و نیاز است کمسیون های مباحثه علمای شیعه و سنی تشکیل شود و نباید از وحدت اسلامی ناامید شویم هرچند که فشارها و فعالیت ها برای شکاف بین شیعه و سنی، زیاد باشند چرا که آبنده روشنی برای منطقه بدون وحدت اسلامی، متصور نیست.
شاید بارزترین مساله وحدت امت اسلام که می تواند معیار وحدت باشد، همانا مساله فلسطین و قدس شریف است و به شکر خدا، در لابلای روابط حزب الله و حماس و جهاد اسلامی و همچنین رابطه جمهوری اسلامی ایران با این دو سازمان این مساله تا حدود زیادی آشکار شده است. بروز این مساله در سطح جهان اسلام، می تواند جهان اسلام را به وحدت برساند و امت اسلام می توانند از این رهگذر با دشمن مشترک جهان اسلام که همان اسرائیل می باشد، مبارزه کند.

مطلب مرتبط :   منابع پایان نامه ارشد درمورد تعالیم وحیانی

Close Menu