دانلود پایان نامه ارشد درباره نظریه کنش ارتباطی

دانلود پایان نامه ارشد درباره نظریه کنش ارتباطی

دانلود پایان نامه

گربنر پژوهشهایی را عرضه می‌کند که مؤید نظر کاشت و مبتنی بر مقایسه تماشاگران پرمصرف و کم مصرف تلویزیون است. گربنر پاسخ به پرسش‌های طرح شده در بررسی‌های پیمایشی را تحلیل کرد و به این نتیجه رسید که تماشاگران پرمصرف و کم مصرف تلویزیون نوعاً پاسخ‌های متفاوتی می‌دهند. گذشته از این، تماشاگران پرمصرف تلویزیون اغلب پاسخ‌هایی می دهند که به نحوه تصویر دنیا نزدیکتر است (سورین و تانکارد، 1384: 393-389).  

رسانه‌ها و به ویژه تلویزیون در شکل دادن به عقاید، نگرش‌ها و رفتار تاثیرات اساسی دارد. وی معتقد است که باید به فهم جنبه‌های متمایز تاثیرات تلویزیون قائل شد. این جنبه‌ها شامل در معرفی قرار گرفتن گسترده، طولانی مدت و مشترک عامه‌های وسیع و ناهمگن است که در معرض تولید و توزیع توده‌ای رسانه‌ها قرار دارند.
فرض اصلی تئوری این است که بین ساعات تماشای تلویزیون و واقعیت‌پنداری در برنامه‌های تلویزیونی ارتباط مستقیم وجود دارد. یعنی بینندگانی که ساعات زیادی را در روز به تماشای تلویزیون می‌نشیند اطلاعات و ایده‌ها را طبقه‌بندی کرده و تاثیر این در معرض رسانه بودن چیزی را تولید می‌کند که پرورش نامیده می‌شود.
این مدل با نشان دادن یک رابطه مثبت میان تماشای تلویزیون در پذیرش باورهای اجتماعی در جهت پیامدهای نمایش داده شده در تلویزیون تایید می‌شود (محمدی‌زاده، 1384: 192- 191).
نظریه کنش ارتباطی هابرماس
قبل از پرداختن به نظریه کنش ارتباطی هابرماس، ابتدا به حوزه عمومی مورد نظر هابرماس می پردازیم. حوزه عمومی مورد نظر هابرماس فضایی است که در آن فضا «افراد به شیوه عقلانی بتوانند به بحث بپردازند و در این بحث به توافقی برسند و افراد در این محیط ها بتوانند به طور برابر شرکت کنند، قدرت در این بحثها دخالتی ندارد، هر موضوعی بتواند در این بحث مطرح شود، در این بحث ها افراد بتوانند مسائل خصوصی خود را مطرح کنند، این بحث ها همیشه باز است و همیشه می توان به آن رجوع کرد و درباره آن بحث کرد»، (آزاد ارمکی و امامی، 1383: 65).
پس محیط رادیو این فضا را فراهم کرده و شرایط حوزه عمومی مورد نظر هابرماس را تا حدودی دارا می باشد، حوزه عمومی هابرماس عرصه ای است که در آن افراد به منظور مشارکت در مباحث باز و علنی گردهم می آیند و کنش ارتباطی از طریق بیان و گفت وگو تحقق می یابد (همان: 65). در فضای برنامه های تعاملی رادیو بحث «شرایط آرمانی سخن» مورد نظر هابرماس تحقق می یابد و می توان آن را بدین گونه مطرح کرد:
هابرماس معتقد است که نیازهای اساسی یا اصیل معینی وجود دارد که تمامی افراد کاملاً آزاد آن ها را دارند و این نیازها توسط هرکس که صمیمانه وارد یک گفت وگو عملی شود. ضرورتاً کشف خواهد شد (به نقل از استیون، 1380). با توجه به اینکه در قالب برنامه‌های رادیویی علی الخصوص در قالب برنامه‌های تعاملی رادیویی افراد به راحتی می توانند نیازهای خود را مطرح کنند و این طرح نیازها باعث شکل گیری یک فضای گفت وگو و مباحثه شده و در این مباحثه افکار جدیدی شکل می گیرد، هابرماس می افزاید روابط میان گویندگان و شنوندگانی که از توانش ارتباط برخوردارند موجب می شود تا یکی دیگر از کارکردهای گفتار که همان شیوه یا همان کاربرد زبان عادی تلفیق شده است وارد عمل گردد و در کاربرد توصیفی زبان هرگفتار کنش نوعی دربردارنده قول صمیمیت یا صداقتی است که با آن من گوینده احساسات، نیازها ونیت های درونیم را برای شنونده ابرازمی کنم، درست درهمین بعد است که گفتار شونده را به دنیای درونی احساس ها و انگیزه های من و همین طور به ارزیابی صحت گفته های من می کشاند (هابرماس به نقل از پیوتری، 1379: 102).
پس این احساسات باعث شده که روابط بین افراد صمیمی شده و نیازهای خود را بیان کنند و انرژی عاطفی خود را در این محیط مصرف کنند. اگر بخواهیم نظریه کنش ارتباطی را به صورت مدل علّی درآوردیم، به صورت زیر می باشد:
ورود به یک فضای گفت و گو به وجود آوردن فضای صمیمیت ابراز احساسات ابراز نیازهای اساسی.
پس برنامه های تعاملی رادیو را می توان فضایی در نظر گرفت که شنوندگان به راحتی در آن به گفت و گو بپردازند که فضای صمیمیت و ابراز احساسات در برنامه های تعاملی رادیویی شکل می گیرد که از یکدیگر تأثیر پذیرفته و شنوندگان نیازهای خود را با هم مطرح کرده و در آن گروه ها مسائل و مشکلات خود را مطرح می کنند و انرژی عاطفی خود را در این محیط ها مصرف نمایند که این تخلیه انرژی احتمالاً بر ارزش های حقوق شهروندی می تواند موثر واقع شود.
نظریه مشارکت دموکراتیک رسانه‌ها
خاستگاه اصلی این نظریه جوامع توسعه یافته لیبرال است، اما برخی عناصر آن با نظریه رسانه های توسعه بخش مشترک است، بویژه تأکیدی که بر زیربنای جامعه و برارزش ارتباطات افقی به جای عمودی (بالا به پایین) دارد.
محرک اولیه این نظریه نشان دادن واکنش به تجاری شدن و انحصاری شدن رسانه های در اختیار بخش خصوصی و تمرکز گرایی و بوروکراتیکی شدن نهادهای بخش عمومی، منطبق با هنجارهای مسئولیت اجتماعی است.
پس، ظهور رسانه های پخش عمومی، انتظار از نظام های رسانه ای را بالا برد و این باور به وجود آمد که آن ها می توانند در فرایند طولانی اصلاح اجتماعی و دگرگونی دموکراتیکی که با انقلاب های اقتصادی و سیاسی قرن نوزدهم آغاز شده نقشی درخور داشته باشند. نکته محوری یک نظریه مشارکت دموکراتیکی نیازها، علایق و آرزوهای یک دریافت کننده فعال در یک جامعه سیاسی است و مربوط می شود به حق داشتن اطلاعات ذی ربط، حق پاسخگویی و حق استفاده از ابزارهای ارتباطی برای کنش متقابل در اجتماعات کوچک، گروه های هم نوع و خرده فرهنگ ها، این نظریه ضرورت وجود رسانه های یکنواخت، متمرکز و تحت کنترل دولت را نفی می کند و طرفدار چندگانگی، کوچکی مقیاس، محلی بودن، نماد زدایی، جابه جایی نقش فرستنده دریافت کننده، پیوندهای ارتباطی افقی در همه سطح های جامعه، کنش متقابل و تعهد است (مک کوایل، 1385: 179- 178). عملاً ترکیبی از عناصر نظری از جمله آزادی خواهی آرمان گرایی و سوسیالیسم، برابری گرایی، زیست گرایی محیط، محلی‌گرایی در میان خواهد بود.
نهادهای رسانه‌ای که براساس این نظریه ساخته می شوند با زندگی اجتماعی مردم خیلی بیش تری از اکنون درگیر خواهند بود و مستقیماً تحت کنترل مخاطبان درخواهند آمد و فرصت هایی برای دسترسی و مشارکت، براساس ضوابطی که استفاده کنندگان و نه کنترل کنندگان می گذارند، فراهم خواهند آورد، برخی از اصول و مبانی این نظریه بدین قرارند.
– این از حقوق تک تک شهروندان و گروه های اقلیت است که به رسانه ها دسترسی داشته باشند (حق برقراری ارتباط) و آنچه را خود فکر می کنند که بدان نیاز دارند از رسانه ها دریافت کنند.
– رسانه ها در درجه اول متعلق به مخاطبین خود هستند و نه سازمان های رسانه ای، حرفه ای مشتریان رسانه‌ها.
– گروه ها، سازمان ها و اجتماعات محلی باید رسانه های خود را داشته باشند.
– رسانه های (کوچک)، تعاملی و مشارکتی بهتر از رسانه های پهن دامنه، یک سویه و حرفه ای هستند.
ارتباطات مهم تر از آن است که صرفاً به متخصصان حرفه ای سپرده شود. (مک کوایل، 1385: 180-179).
مدل گلوله ای تأثیر
همانطور که قبلاً اشاره شد، در تحقیقات اولیه (مرحله اول) همگان، معتقد به قدرت فوق العاده رسانه ها در تأثیر گذاری برجامعه بودند. نظریه گلوله ای نامی است که محققین ارتباطی برنخستین فرضیاتی که درباره تأثیر رسانه‌های همگانی ارائه شد نهادند.
به نظریه گلوله ای، نظریه «سوزنی» یا «تزریقی» نیز گفته می شود. مدعی بود که قادر است تأثیر قوی و همگانی پیام رسانه های همگانی را بر روی تمام افرادی که در معرض چنین پیامی قرار می گیرند صرف نظر از نوع پیام، پیش بینی نمایید.

مطلب مرتبط :   تحقیق با موضوع عدم رعایت نظامات دولتی

Close Menu