دانلود پایان نامه ارشد درباره روزنامه‌نگاری

دانلود پایان نامه ارشد درباره روزنامه‌نگاری

دانلود پایان نامه

 

«این نوشته‌ها (نثرهای طنز) به زبان زنده‌ی مکالمه تهیه شده بود و نمونه و سرمشق خوبی بود برای نویسندگانی که می‌خواستند ادبیات را به خلق نزدیک‌تر سازند و طبیعتاً نویسندگان برای ارائه‌ی نثری مردمی ناچار به استفاده از زبان مردم بودند به همین علت استفاده از زبان عادی طبقات مختلفه‌ی مردم و به کار بردن عبارات و اصطلاحات و ضرب‌المثل های متداول بین عامه که نویسندگان سابق از استعمال آنها احتراز داشتند در مردم پسند کردن نثر ادبی قدمی به جلو برد .»
همین ویژگی سادگی زبان و مردمی بودن نثر را می‌توان بارزترین خصیصه‌ی نثر حالت به شمار آورد. در واقع این آثار به مقتضای نوع و موضوع خاصشان با زبان ساده و عامه‌پسندی نگاشته شده است. البته ذکر این نکته هم لازم است که حالت در آثار نثر خود هرگز به دنبال بعضی از ریزه‌کاری‌ها و فنون خاص نویسندگی و داستان پردازی نبوده است چراکه او در اساس داستان‌نویس و یا نثرنویس نبوده است بلکه داستان کوتاه و نثر را بیشتر به صورت وسیله‌ای برای طنزپردازی به کار گرفته است . به نظر می‌رسد که این زبان با وجود سادگی و به نوعی مکالمه‌ای بودنش روشی است که توسط نویسنده انتخاب شده است و به هیچ وجه نمی‌توان آن را سست و ضعیف به شمار آورد، اگر چه در بعضی از موارد محدود سادگی بیش از حد زبان تا حد انحطاط و ضعف نثر پیش رفته است، اما در کل نمی‌توان این آثار را آثاری ضعیف به شمار آورد، به خصوص اینکه استفاده‌ی مکرر از صنایع ادبی ـ که در بخش بعد به تفصیل به آن پرداخته خواهد شد ـ در بسیاری از موارد از نقاط قوت نثر حالت به شمار می‌رود.
در توصیف نثر حالت می‌توان گفت که این نثر نمونه‌ی اعلای نثر روزنامه‌ای (ژورنالیستی) است. نثری که بعد از دهه‌ی 40 و در پی ارتقای فن روزنامه‌نگاری به وجود آمد و دکتر روزبه در مورد آن چنین می‌گوید:
اگر چه نثر روزنامه‌ای (ژورنالیستی) بعضاً در مورد نوشته‌های سست و کم مایه به کار می‌رود لیکن این نوع نثر و نگارش خود مستلزم برخورداری از استعداد و خلاقیت‌های خاصی است که وقتی با وسعت دانش و بینش نویسنده همراه گردد جاذبه‌های پیدا و پنهان آن محسوس خواهد بود .
با توجه به انتخاب روش مردم‌پسند بودن نثر توسط نویسنده واضح است که استفاده از لحن و زبان مردم عادی از بارزترین ویژگی‌های این آثار است. اما باید گفت که این ویژگی در کل اثر، یکنواخت و ثابت نیست بلکه زبان این آثار گاه گاهی کاملاً رسمی و تا حدی خشک و بی‌روح هم می‌شود. به نظر می‌رسد که نویسنده در انتخاب لحن زبان دقت زیادی داشته، به عنوان مثال وقتی که در قالب مقاله با مخاطب خود سخن می‌گوید لحن سخن بیشتر رسمی و شبیه به گزارش‌های خبری روزانه است اما وقتی که موضوعی در قالب داستان مطرح می‌شود لحن و زبان بسیار صمیمی، جذاب و سرگرم‌کننده می‌شود.
به خاطر همین تفاوت می‌توان این آثار را به دو بخش کلی تقسیم کرد:
1ـ مقالات، که اغلب به زبان طنز نوشته شده است اما گاهی جنبه‌های طنز آن بسیار کم‌رنگ و به شدت متمایل به اثری جدی می‌شود. در بعضی از مقالات به نظر می‌رسد که رگه‌های کم‌رنگ طنز فقط حالتی سرگرم‌کننده به اثری خشک و بی‌روح بخشیده است.
2ـ داستان‌های کوتاه، این داستان‌ها اغلب به زبان طنز نوشته شده است و در خلق آنها از تکنیک‌های مختلف طنزپردازی استفاده شده است. اگر چه هدف کلی و نهایی طرح این داستان‌ها هم مانند مقالات نقد و به چالش کشیدن مسائل عصر نویسنده است. اما استفاده از شکل داستان و همچنین توجه ویژه به طنز در این داستان‌ها باعث تفاوت آشکار داستان‌ها و مقالات از نظر مخاطب پسند بودن شده است.
البته باید ذکر کرد که بی‌شک این داستان‌ها را نمی‌توان در ردیف داستان‌های حرفه‌ای درجه‌ی یک قرار داد و دلیل این امر هم چنان که گفته شد این است که حالت اساساً داستان‌نویس نبوده است، اما ذکر این نکته هم لازم است که نحوه‌ی روایت داستان‌ها و استفاده‌ی به جا از انواع صنایع ادبی و همچنین زبان و لحن ساده و مردمی در این داستان‌ها باعث جذابیت این آثار شده است.
وجود دسته‌بندی فوق در نحوه‌ی بررسی ویژگی‌ها و ساختار زبان نثر در این آثار تأثیرگذار است. به طوری که در بسیاری از موارد می‌توان ویژگی‌های متفاوت را به طور تفکیک شده در هر یک از انواع مقاله یا داستان بررسی کرد. به عنوان مثال استفاده از واژگان و ترکیبات عامیانه در داستان‌ها بیشتر است و در مقاله‌ها از واژگان و ترکیبات رسمی ومعیار استفاده شده است.
3ـ1ـ مباحث و مقولات بررسی شده
در بخش بررسی ساختار زبانی مباحث واژگان، ترکیبات، افعال و اصطلاحات بررسی شده است و با توجه به توضیحات ذکر شده، ویژگی‌های کلی و عمومی زبان در هر یک از مقولات فوق با ذکر مثال شرح و توضیح داده شده است.
همان‌گونه که قبلاً ذکر شد در آثار مورد بحث به نوعی می‌توان دو ساختار زبانی متفاوت را مشاهده کرد. همین موضوع سبب ایجاد تنوع و گوناگونی در مباحث مختلف زبانی شده است. به همین سبب می‌توان مقولات بررسی شده را تحت دو عنوان کلی دسته‌بندی کرد:
1ـ واژگان، ترکیبات و… رسمی که در زبان نوشتاری و علمی عصر مؤلف رایج بوده است.
2ـ واژگان، ترکیبات و… محاوره‌ای که در زبان گفتاری و روزمره‌ی مردم در دوران مؤلف رایج و مورد استفاده بوده است.
باید گفت که به خاطر برخورداری مؤلف از سواد و دانش بالا و مطالعه‌ی فراوان او در آثار ادبیات کلاسیک و معاصر فارسی از یک سو و پیوند عمیق او با مردم هم عصرش و همچنین خلاقیت بالای وی در استفاده‌ی طنزآمیز از عناصر زبان از سوی دیگر، می‌توان مثال‌های فراوانی را هر دو زمینه از آثار او استخراج کرد.
البته واضح است که انواع دیگری هم غیر از دو نوع کلی رسمی و محاوره‌ای در مباحث زبانی قابل مشاهده است که به هر یک از انواع مختلف دیگر هم در ذیل مقولات زبانی پرداخته می‌شود.
3ـ1ـ1ـ واژگان
همان طور که قبلاً ذکر شد واژگان به کار رفته در آثار مورد بحث را می‌توان به دو نوع کلی تقسیم کرد:
الف ـ واژگانی که بیشتر جنبه‌ی رسمی و معیار دارند و در زبان نوشتاری رایج در آن دوران به کار می‌رفته‌اند.
ب ـ واژگانی که از زبان محاوره‌ای و مرسوم بین طبقات عامه‌ی مردم گرفته شده است.
البته در کنار این دو نوع کلی می‌توان به یک نوع دیگر از واژگان اشاره کرد که اگر چه فراوانی استفاده از آنها به تعداد انواع کلی ذکر شده نیست، اما به خاطر این که گاهی مؤلف با هدف خلق و یا پررنگ‌تر کردن طنز از این واژگان بهره برده است می‌تواند حائز اهمیت باشد.
ج ـ این نوع از واژگان،واژگان غیرفارسی‌ای است که به نظر می‌رسد در زمان مؤلف به همان صورت استفاده می‌شده و لغت معادل آن ساخته و ارائه نشده بوده است و یا اینکه مؤلف با نیتی طنزآمیز از آن استفاده کرده است.
3ـ1ـ1ـ1ـ واژگان رسمی و معیار
این واژگان در سراسر آثار مورد بحث به کار رفته است اما همان طور که قبلاً هم گفته شد در مقالات به خصوص آن دسته که لحن و زبان جدی‌تری دارند کاربرد این دسته از واژگان بیشتر است. طبیعتاً تعداد و تنوع این واژگان بسیار فراوان و چشمگیر است.

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه با موضوع مشکلات هیجانی

بستن منو