دانلود مقاله با موضوع
آموزش علوم، نگرش معلمان، یشرفت تحصیلی، عملکرد تحصیلی

دانلود مقاله با موضوع آموزش علوم، نگرش معلمان، یشرفت تحصیلی، عملکرد تحصیلی

دانلود پایان نامه

اطلاعت،نظرات ،مهارتها ،راههای تفکر و ابراز نظر خود کمک می کنیم ، نحوه یادگیری را نیز به آنان می آموزیم . در واقع استعداد افزوده شاگردان برای یادگیری آسان تر و موثرتر در آینده میتواند مهمترین نتیجه آموزش به علت دانش و مهارتی که کسب می کنندوبه علت چیرگی آنان برفرآیند های یادگیری باشد. (بهرنگی،1380)
در سالهای اخیر رویکرد جدید علوم در وضعیت آموزش علوم در سطح جهان تحولی اساسی ایجاد کرده و کشور ما نیز با تغییر کتاب های درسی علوم تجربی در دوره آموزش عمومی عملا وارد صحنه این نگاه نو به مسئله آموزش شده است .
با توجه به اینکه در آمادگی یادگیری درس علوم بعنوان یک موضوع محوری در آموزش و پرورش نگرش ها وویژگی های شخصیتی از قبیل کنجکاوی، ارزش گذاری به شواهد و دلایل، آمادگی برای پذیرش، عدم قطعیت،بازنگری نقادانه و پشتکار،خلاقیت و ابتکار،حساسیت به عوامل محیطی زنده و غیر زنده و همکاری با دیگران .( سعیدی، 1375) مطرح می گردد . استفاده از روش کارگروهی بعنوان زیر بنای اصلی و بنیادی که میتواند پایه ای استوار برای دیگر روشهای فعال در این درس باشد حائز اهمیت فراوان خواهد بود .یکی از اصول عمده فلسفه ساخت گرایان در تعلیم و تربیت ، اهمیت دادن به محیط فعال یادگیری است . برای استفاده از یادگیری فعال بایستی کلاس درس را در گروه های کوچکی از دانش آموزان که بتوانند به صورتی هماهنگ با یکدیگر کار کنند ، راهبردهای یادگیری خود را غنی سازند و شرایطی را بوجود آورند که مشارکت در اطلاعات وعمل امکان وقوع داشته باشد سازماندهی نمود(مهجورو همکاران،1375)
در واقع در رویکرد جدید آموزش علوم تلاش می شود با نگاهی نو و وسعت نظر،طیف گسترده ای از شیوه های گوناگون تدریس با در نظر گرفتن توانایی ها و کاستی های هر روش در جای مناسب خود بکار رود . که مختصرا به آنها اشاره خواهد شد . در شیوه های نوین آموزش علوم سعی می شود که یادگیری تا حد امکان از حالت انفعالی خارج شده و به قطب آموزش و یادگیری فعال به صورت کار گروهی نزدیک شود .مراد از یادگیری فعال نیز آن نوع یادگیری است که یاد گیرنده در طی آن در تولید مفاهیم آموزشی مشارکت فعال داشته باشد ( ویژه نامه علوم ،1388)
برای مشارکت دانش آموزدر فرآیند تدریس وارزش یابی وایجاد روحیه همفکری وهمیاری وایجاد رقابت سالم می توان کلاس درس را به گروههای 4یا5 نفره تقسیم کرد به طوری در هر گروه دانش اموزان بادرجات مختلف (خوب ، ضعیف ،متوسط) وجود داشته باشند.در کار گروهی تقشیم کار باعث ایجاد انگیزه وپویایی کار می شود وتوانایی دانش آموزرا برای یادگیری عمیق تر وماندگارترمی کند
در کار گروهی یکی از مشکلات اصلی شکل آرایش صندلی ها ونیمکت های کلاس است تغییر آرایش کلاس یا تشکیل کلاس در آزمایشگاه با محیط های باز دیگر فرصت های مناسب وجذاب را برای یادگیری فراهم می کند
در کلاس علوم دانش آموزان هر گروه با نظارت وراهنمایی سرگروه فعالیت های داخل یا خارج کلاس را بر عهده می گیرند (انجام آزمایش، ساخت وسیله)هدف اصلی در هر گروه انجام دادن آزمایش وفعالیت به صورت گروهی است نه به صورت انفرادی در گروه البته باید توجه داشت دانش آموزان بعضی فعالیت هارا در منزل داده ونتیجه آن را در دفترعلوم نوشته و به کلاس ارائه دهند و معلم میتواند با تهیه ی فهرست مانند نمونه دانش اموزان راهنگام انجام دادن آزمایش زیر نظر داشته باشد وگرو هارا به دقت مشاهده کرده وارزشیابی کند . بنابر این روش کار گروهی میتواند بعنوان پایه و اساسی مؤثر در روند فعال یاد دهی، یادگیری علوم نقش مؤثری داشته باشد . بویژه اگر در کنار آن از ســایر روشهای نوین آموزش علوم نظیر تفحص گروهی، تدریس آزمایشگاهی، روش تحقیق و کاوشگری روش بدیعه پردازی ( نو آفرینی) ، تدریس مبتنی بر پیش سازمان دهنده ، تفکر نقادانه و جستجو، روش حل مسئله ، ایفای نقش ،طــرح مسئله و شبیه سازی، اکتشافی هدایت شده و در صورت ضرورت روش های سنتی توضیحی و پرسش و پاسخ در جای خود استفاده شود تاثیر قابل توجهی روی پیشرفت تحصیلی شاگردان خواهد گذاشت .
2-3- سوابق و پیشینه تحقیق
2-3-1- تحقیقات انجام شده درایران
در ایران تحقیقات متعـددی نقـش مهـم و کلیدی معلم را در فعـال نمـودن روش مشارکتی در روند یاددهی یادگیری مشخص کرده است. تحقیقات نمایانگر نگرش مثبت معلمان نسبت به الگوی مشارکتی است. همچنین آرمند (به نقل از اسفندیاری،1371) بیان می‌دارد که در تحقیقات انجام شده درباره نگرش معلمان نسبت به الگوی تدریس مشارکتی با ویژگیهای شخصی و حرفه‌ای آنها نتایج متناقضی را نشان می‌دهد که به تحقیقات بیشتر نیاز دارد. نتایج بعضی از این تحقیقات نشان داده است که میان نگرش معلمان نسبت به الگوی تدریس مشارکتی و سن، تجربه، رشته تحصیلی، میزان تحصیلات و دوره‌های تربیتی گذرانده شده، تفاوتی معنادار وجود ندارد. نتیجه تحقیق مشابهی نشان می‌دهد که میان به‌کارگیری الگوی مشارکتی و سنوات خدمت، به کارگیری الگوی مشارکتی و تجربه تدریس، عملکرد تحصیلی و سابقه تدریس، نگرش معلمان و عملکرد تحصیلی همبستگی معنادار وجود دارد.
روش حل مسأله به صورت گروهی تأثیر مثبتی بر رشد مهارتهای تفکر انتقادی دانش‌آموزان کلاس چهارم ابتدایی داشته است (شعبانی، 1378).
– عبیری (1389) پژوهشی تحت عنوان « مقایسهی تأثیر روش تدریس همیاری(مشارکتی)، اکتشافی و سخنرانی بر پیشرفت تحصیلی و نگرش نسبت به درس فیزیک در دانش آموزان دختر پایه اول متوسطه منطقه سنگر» انجام داده است:< br />این تحقیق با هدف، مقایسهی تأثیر روش تدریس همیاری(مشارکتی)، اکتشافی و سخنرانی در پیشرفت تحصیلی دانشآموزان و نگرش آنها نسبت به درس فیزیک انجام شده است. جامعه پژوهشی، کل دانشآموزان دختر سال اول متوسطه منطقهی سنگر بوده است. یافتههای پژوهش نشان دادند که بین دو روش تدریس همیاری و اکتشافی در پیشرفت تحصیلی در درس فیزیک تفاوت معنادار وجود داشت که میانگین نمرات افزوده گروه همیاری بالاتر از گروه اکتشافی بود ولی بین گروه های دیگر دو به دو تفاوت معناداری وجود نداشت.
– کیوانفر (1380) در پژوهشی با عنوان«میزان تأثیر استفاده از روشهای فعّال تدریس در میزان موفّقیت دانشآموزان چهارم ابتدایی استان اصفهان» نتیجه گرفته است: بین موفّقیت تحصیلی دانشآموزان پایهی چهارم ابتدایی که درس علوم تجربی خود را از طریق روشهای فعّال آموختهاند در مقایسه با دانشآموزانی که با روش تدریس غیرفعّال آموزش دیدهاند تفاوت وجود دارد.
– میرزایی (1380) در پژوهشی تحت عنوان«مقایسهی روش تدریس فعال با روشهای تدریس سنتی درس ریاضی در پیشرفت تحصیلی دانشآموزان در سال تحصیلی (80- 1379)» نتیجه گرفته است: رابطهی آماری معنیداری بین استفاده از روشهای فعال و سنتی و میزان پیشرفت تحصیلی وجود دارد. همچنین افرادی که کمتر از روشهای فعال استفاده کرده بودند تعدادشان کم بود. افرادی که از روشهای سنتی و فعّال استفاده کرده بودند در بین دانشآموزان میانگین نمرهی کلاسی بیشتری به چشم میخورد.بنابراین میتوان نتیجه گرفت روش تدریس سنتی کارآیی خود را از دست داده و تنها در کنار روشهای تدریس فعّال میتواند کارآیی لازم را داشته باشد. و معلّم باید با توجه به موقعیت کلاس و محتوای درس روش مناسبی را برگزیند.
کیامنش و نوری(1377)در گزارش خود آورده‏اند که یافته‏های سومین مطالعه بین المللی تیمز در زمینه علوم دوره ابتدایی مشخص ساخت که یادگیری دانش‏آموزان ایرانی در درس علوم بسیار پایین است.این مطالعه بین المللی با شرکت 24 کشور در پایه پایین(سوم ابتدایی)و 26 کشور در پایه بالا(چهارم ابتدایی)در سال تحصیلی 74-1373 در مدارس کشورهای شرکت‏کننده به اجرا درآمده است.در این مطالعه با توجه به درصد پاسخ‏های صحیح، ایران در پایه سوم از میان 24 کشور، رتبه 24 و در پایه چهارم از میان 26 کشور رتبه 25 را کسب کرده است، هم‏چنین در مطالعه تیمز بررسی متوسط پاسخ‏های صحیح دانش‏آموزان ایران در پایه سوم و چهارم ابتدایی در ارتباط با محتوای آموزش نشان می‏دهد که در پایه سوم 70 درصد و در پایه چهارم 60 درصد محتوای آموزش داده شده، کسب نشده است.
دکتر سید مهرداد صولتی و همکاران (پاییز 1389) در مقاله ای تحت عنوان “میزان مطلوبیت دو روش آموزش مشارکتی از دیدگاه دانشجویان” میزان یادگیری و مشارکت دانشجویان را در دو روش مختلف بررسی کرده است. و نتایج این تحقیق نشان داد که مشارکت هر چه بیشتر دانشجویان در فرایند تدریس عمق یادگیری را بیشتر کرده و در حالت مطلوبی قرار می دهد.
لازم به ذکر است که تحقیقات نشان می دهد تعداد زیاد دانش آموزان در یک کلاس مانعی برای پیشرفت و یادگیری نیست. در کشورهایی مانند ژاپن وکره تعداد دانش آموزان 30 تا 40 نفر در کلاس بوده است و این در حالیست که رتبه آنها بسیار بالاتر از ایران است. البته خاطر نشان می کنیم که تعداد زیاد دانش آموزان در یک کلاس یک نظام آموزشی قوی را می طلبد، مسلم است که نظام آموزشی کشور ما با این تعداد دانش آموز نتیجه معکوس خواهد داشت.
پژوهشهای انجام یافته در ایران نیزحاکی از آن است که توانایی دانش‌آموزان در سطوح بالای یادگیری به ویژه مهارتهای عملکردی و فرایندی در مقایسه با دانش‌آموزان کشورهای دیگر بسیار کمتر است (احمدی، 1380).
دانشجویان گروه علوم پایه دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در مواجهه با سوالات غلط و متون اشتباهی به هیچوجه از مهارت‌های تفکر انتقادی استفاده نکرده و در مواجهه با جزوات درسی تنها 8/6 درصد از آنها صرفاً به برخی اشتباهات توجه کرده‌اند (بهمنی و دیگران، 1384).
مهارت تفکر انتقادی دانشجویان پرستاری سمنان در مقاطع مختلف در محدوده نمرات 12-11 بوده است که تقریباً یک سوم کل نمره آزمون تفکر انتقادی کالیفرنیا است. میزان نمرات کسب شده دانشجویان آمریکا و کره بالاتر از میانگین نمرات آزمون است و به نظر می‌رسد که نمرات کسب شده دانشجویان پرستاری ایرانی کمتر از دانشجویان کشورهای خارجی است (بابا محمدی و خلیلی، 1383).
در اکثر پژوهشهای انجام‏شده در زمینهء روابط میان‏گروهی،در شروع و خاتمهء پژوهش،از دانش‏آموزان خواسته می‏شد تا اسامی نزدیکترین دوستان خود را یادداشت‏ کنند.تعداد دوستانی که هریک از دانش‏آموزان از میان دانش‏آموزان اقوام دیگر یادداشت‏ می‏کردند،معیار سنجش روابط میان‏گروهی آنان بود.
در تحقیق شبه‌آزمایشی حاضر الگوی تدریس مشارکتی جیگ‌ساو متغیر مستقل و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان متغیر وابسته است. در این پژوهش 111 نفر از بین 210 دانش‌آموز مشغول به تحصیل در سه کلاس از شش کلاس پنجم دبستان امید انقلاب ناحیه 2 رباط کریم به عنوان گروه آزمایشی و 99 نفر بقیه به عنوان گروه کنترل به طور تصادفی انتخاب شدند. گروه کنترل مطالب را – به شکل مرسوم و کاملاً مبتنی بر تلاش معلمان و سخنرانیهای آنان درباره مطالب – یاد گرفتند در حالی که در گروه آزمایشی الگوی مشارکتی از نوع جیگ‌ساو به کار گرفته شد. اندازه اثر از طریق تقسیم تفاوت میان دو میانگین الگوی تدریس جیگ‌ساو (آزمایشی) 46/18 و
میانگین الگوی تدریس سنتی (کنترل02/16) بر انحراف معیار گروه “کنترل” یا گروه “کل کلاس” (24/2) به دست می‌آمد که اندازه اثر در این مورد 08/1 انحراف معیار محاسبه شد. در این تحقیق نمره میانگین “گروه آزمایشی” در مقابل هشتادوششمین صدک توزیع فراوانی “کل کلاس” شاگردان قرار گرفت و نتیجه نشان‌دهنده تفاوت بارز در پیشرفت دانش‌آموزان دو گروه آزمایشی و کنترل و افزایش یادگیری دانش‌آموزان و پیشرفت تحصیلی آنها در الگوی جیگ‌ساو می‌باشد.
2-3-2- تحقیقات انجام شده بین الملی
تاریخچهء تحقیق در بارهء روشهای یادگیری مشارکتی به دههء 1920میلادی باز می‏گردد،لیکن تحقیق کاربردی در این باره، از دههء 1970 میلادی آغازشده است.در این مقاله نویسنده سعی‏ کرده است تحقیقاتی را که در این زمینه به عمل آمده است‏ جمع‏آوری کند و مورد مطالعه و بررسی قرار دهد.

مطلب مرتبط :   قانون مجازات اسلامی

در تحقیقات بر مبنای مشارکت و همکاری حداقل سه دیدگاه نظری وجود دارد:
دیدگاه رشدی شناختی28،دیدگاه رفتاری‏29و دیدگاه وابستگی متقابل اجتماعی30،دیدگاه‏ رشدی-شناختی به طور گسترده بر مبنای

دیدگاهتان را بنویسید

بستن منو