دانلود تحقیق در مورد علامه طباطبایی

دانلود تحقیق در مورد علامه طباطبایی

دانلود پایان نامه

 

محمد فاروق:
خواندن پیامبر9 برای آغاز رسالت و آماده سازی ایشان برای صبر در مقابل تکذیب کنندگان.
بررسی و جمع بندی مقصود سوره
مفسرانی چون شحاته، فواد زیدان، عمرو خالد، مراغی و ابن عاشور، درواقع برای هر دسته از موضوعات غرضی عنوان داشتهاند که درحقیقت همان موضوعات و محتوای سوره است و نمیتوان گفت که هدف سوره است، بلکه همگی در راستای هدف اصلی جمع شدهاند. محمد فاروق و جویباری، مقصود سوره را آغاز رسالت پیامبر 9 بیان نمودهاند در حالی که (با توجه به ترتیب نزول) در ابتدای مأموریت حضرت، بایستی رسالت پیامبر 9 اعلان شود، که این مهم، به عنوان مقصود سورهی علق، بیانگردید.
طباطبایی، بهجتپور، فضل الله و جعفر شرف‌الدین، با توجه به مطالب سوره، هدف یکسانی را دنبال نموده و مقصود واحدی را بیانکردهاند. در این میان علامه طباطبایی به نکته اضافهتری اشاره نموده است؛ که تقویت ظرفیت درونی نیز، لازمهی آمادگی دریافت کلام وحی است. حال با توجه به نظر این دانشمندان میتوان نتیجه گرفت؛ مقصود سوره، این است که خداوند متعال طی این سوره، برنامهی جامعی را به منظور تقویت ظرفیت درونی پیامبر 9 جهت تحمل مشکلات پیشآمده توسط جاهلان و معاندان (رویگردانان آگاه به حق) و آمادگی لازم برای دریافت کلام الهی، نازل فرموده است.
3-3- محتوای سوره
مفسران قرآن در هنگام تفسیر، این سوره را به چند موضوع و بخش مهم تقسیم کرده‌اند و بر اساس آن به تفسیر بخش‌های مختلف سوره پرداخته‌اند.
مدرسی:
1- در آغاز سوره خداوند متعال، فرستاده روپوش یا گلیم به خود پیچیده (المزمل) را طرف خطاب قرار مى‏دهد و بر پا خاستن شب را همچون نماز و روزه و جهاد بر او واجب مى‏سازد و این واجب، امت او را شامل نمى‏شود، این مطلب را بیان مى‏کند که شب در نزد او و در نتیجه در نزد بندگان صالحش بدان صورت نیست که مردمان گمان مى‏کنند، یعنى تنها فرصتى براى دراز کشیدن و به خواب رفتن، چرا که شب نیز پاره‏اى از عمر آدمى است که مى‏بایستى همچون روز صحنه‏اى براى تلاش به منظور دست یافتن به رستگارى و خوشبختى باشد، لذا اصل در زندگى فرد رسالى آن است که در شب بر پا ایستد جز اندکى یعنى نیمى از آن یا چیزى کمتر یا زیادتر از آن، مگر این که سببها و عذرهاى شرعى از بیمارى و مسافرت و گرفتارى در جنگ در راه خدا و نظایر اینها مانعى پیش آورده باشد، چنان که در آخرین آیه سوره از آن سخن رفته است.
2- پروردگار ما- عزّوجلّ- ترتیل قرآن (یعنى خواندن آن را به صوتى خوش و با تدبّر کردن در آیات) را از مهمترین برنامه‏هاى قیام شب شمرده، تا اندازهای که مى‏توان آن را به تنهایى جانشین دیگر برنامه‏هاى شب‌زنده‌داری قرار داد، از آن روى چنین است که قرآن بزرگترین وسیله پیوستگى با ربّ العزه است و نیز براى آن که خداوند متعال تنها خواستار قیام روحى مجرد از ما نیست، بلکه خواستار علاقه و پیوندى است که بر همه ابعاد زندگى انعکاس پیدا کند و به صورت راهى براى زندگى از خلال تدبر و اندیشیدن در قرآن و عمل کردن به آیات آن درآید.
3- با آن که مؤمن در برابر این تکلیف الهى با دشواریهایى رو به رو مى‏شود که چالشهاى نفس و دوستى خواب از جمله آنها است، برخاستن از خواب در مقابل آنها به ژرفناهاى نفس و جان نافذتر است «أشد وطأ» و در آن هنگام که انسان با خواست نفس برانگیخته مى‏شود که به اصلاح دیگران بپردازد، راستی آنچه مى‏گوید آشکارتر مى‏شود «أقوم قیلا»، از آن روى اقوم است و تأثیر بیشتر دارد که گفته آدمى و رفتارش بر راه حق و سعادت است و چون معادله زمان روزانه تقسیم شده به دو بخش روز و شب را در نظر بگیریم، به این نتیجه مى‏رسیم که بشر نیازمندى شدید به آن دارد که پس از تحمل دشواریها و چالشهاى زندگى در روز، اراده چالش و ایستادگى بر طریقه کمال مطلوب را بدون تأثیر پذیرفتن از طبیعت و عوامل منفى آن حفظ کند و مؤمنان عروج به این مقام را از قیام شبانه الهام مى‏گیرند و در نتیجه در گشت و گذارهاى دراز روزانه از حق و صواب به اندازه سرانگشتى انحراف حاصل نمى‏کنند.
4- در صورتى که همه مؤمنان مى‏بایستى به قیام شبانه توجه داشته باشند، پیامبران و وابستگان به رسالت به صورت خاصى با این واجب الهى بستگى دارند و این امر نزد رهبرى مکتبى براى امام معصوم به حدّ وجوب مى‏رسد و در نزد دیگران به نزدیک این حد و سبب آن است که ایشان امانتداران رسالت خدا و سپاهیانى از او به شمار مى‏روند که سخت گرفتار مبارزه اساسى و فرهنگى علیه باطلند و خدا مى‏داند که چالشها و فشارها و دشواریهایى که اینان با آنها رو به رو هستند و باید از سر راه بندگان خدا بردارند چه اندازه زیاد است و به همین سبب نیاز آنان به زاد و توشه ایمان و مصرف کردن سوخت و کار مایه تقوى براى انجام وظیفه خود بسیار از دیگران افزونتر است.
رسالیان در مبارزه و تلاش خود هنگامى پیروز خواهند شد که به قله توحید و توکل به رب العزه و شکیبایى در مقابل آزار دیدن در راه حق و خدا عروج کرده باشند و از همین جا است که اهمیت قیام شب و نقش اصلى آن در راه پیشرفت هدف رسالت همچون معراجى اساسى براى رسیدن به آن قله بلند آشکار مى‏شود.
5- پس از آن که خدا تکذیب‏کنندگان صاحب نعمت را بیم مى‏دهد و آخرت و عذاب سخت آن را به یادشان مى‏آورد، به ما یادآور مى‏شود که دوست او که به رسالت بر ما فرستاده شده، مظهر سنت جارى او در زندگى است، که خدا فرستادگان خود را همچون گواهان بر امتها مى‏فرستد (مبشرین و منذرین) تا ما را از آن بیم دهند که در صدد نافرمانى اولیاى او نباشیم، بدان جهت که نتیجه آن گرفتارى سخت در دنیا است، که فرعون و بزرگان قوم و سپاهیان وى گرفتار آن شدند و بزرگتر از آن مبتلا شدن به عذاب قیامت روزی است که کودکان را پیر مى‏کند و شکى در آن نیست و آن بزرگترین یادآورى و پند خداوند به بندگان خویش است (فَمَنْ شاءَ اتَّخَذَ إِلى‏ رَبِّهِ سَبِیلًا) .
6- در پایان سوره، بیان مى‏کند که اهتمام گروه نخستین مسلمانان به قیام شبانه (و در پیشاپیش ایشان پیامبر بزرگوار 9) چنان بود که نزدیک دو سوم شب و نیمى از آن و یک سوم از آن بر حسب اوضاع و احوال این قیام طول مى‏کشد و براى نسلهاى متوالى در این ضمن موضوع اوضاع و احوال استثنایى و عذرهاى شرعى را که مانع قیام لیل مى‏شود، بیان مى‏کند، و ما را به بعضى از تکالیف واجب شده متوجه مى‏سازد، و از ما مى‏خواهد که به آمرزش خواهى از خدا بپردازیم.
قرشی:
در ابتدای سوره به رسول 9 خطاب مى‏شود که نصف شب یا ثلث آن و یا دو ثلث آن را بیدار مانده و عبادت کند که عبادت شب در صفاى روح و سازندگى و توجه به پروردگار مؤثرتر است و نیز خطاب مى‏شود که در مقابل اذیت مشرکان استقامت نماید، آن گاه توحید و معاد و تهدید مشرکان عنوان مى‏شود و هلاکت فرعون به عنوان شاهد عینى بیان مى‏گردد و در پایان با ذکر دلیل توضیح داده مى‏شود که حکم اول سوره الزامى نیست.
حبنکه:
این سوره شامل سه درس است:
1- آیات 1 تا 11، بیان دستورهای رفتاری و وصایایی به پیامبر اکرم 9و مؤمنین.
2- آیات 12- 19، درمان کفار و وعده عذاب در دنیا و آخرت، درحالی‌که میکند، رسالت اسلام فقط یادآوری است.
3- آیه بیستم سوره، در واقع ملحق به درس اول است و به همراه اضافاتی است.
مکارم شیرازی:
محتوای سوره به پنج قسمت است:
1- آیات آغاز سوره است که پیامبر 9 را به قیام شبانه براى عبادت و تلاوت قرآن دعوت مى‏کند و براى پذیرش یک برنامهی سنگین آماده مى‏سازد.
2- او را به صبر و شکیبایى و مقامت و مدارا با مخالفان در این مقطع خاص دعوت مى‏کند.

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه با موضوع اعتماد مشتریان

بستن منو