دانلود تحقیق در مورد ترتیب نزول

دانلود تحقیق در مورد ترتیب نزول

دانلود پایان نامه

 

این سوره به گواهی تمام جدول‌های ترتیب نزول و دانشمندان علوم قرآن در مکه نازل شده است، هرچند برخی در مکی بودن تمام سوره تردید کرده‌اند، اما محتوای آیات به خوبی نشان می‌دهد که این سوره در مکه نازل شده است.
این سوره در جداول مسند، غیر مسند و همهی جداول ترکیبی، سومین سوره در ترتیب نزول، بعد از سورهی قلم و قبل از سورهی مدثر قرار دارد. تنها دو استثنا وجود دارد:یکی در جدول منسوب به امیرمومنان 7 و دیگری در جداول صاحب المبانی و یعقوبی، سورهی مدثر مقدم بر سورهی مزمل شمرده شده است و به نظر می‌رسد این تقدم وجهی نداشته باشد زیرا:
محتوای سوره مزمل دلالت بر برنامه تربیتی در راستای مهیا شدن پیامبر اکرم 9 برای دریافت قرآن است. در صورتی که در سوره مدثر برخورد ولید بن مغیره با آن حضرت، پس از شنیدن آیاتی از قرآن را گزارش می‌دهد.
هرچند واژه «تزمل» و «تدثر» هر دو به معنای پیچیده شدن در لباس یا ملحفه یا گلیم است، اما دانشمندان علم لغت معتقدند که استعمال تدثر در لباس رویین و رسمی است. محتوی آیات هم در هر دو سوره به این نکته اشاره دارد که خدای حکیم پیامبر اکرم را در هنگام خطاب با واژه «مزمل» به خروج از رخت خواب و بیداری شبانه دعوت می‌کند، اما در سورهی مدثر به قیام برای انذار و اعلام خطر به مردم فرمان می‌دهد، بنابراین نیکو است که سورهی مزمل که برنامه آماده سازی است مقدم بر سوره‌ی مدثر باشد.
در جدول‌های یعقوبی و صاحب المبانی نیز سورهی ضحی پس از سورهی قلم قرار دارد. این نظر نیز درست نیست. زیرا در سبب نزول سورهی ضحی گفته‌اند: چند روزی بر پیامبر اکرم9 وحی نازل نمی‌شد و آن حضرت با جبرئیل ملاقاتی نداشت، تا آن که مشرکان به آزار و تمسخر آن حضرت گفتند: «پروردگار با او قهر کرده است…» روشن است که این حادثه باید پس از نزول‌های مستمر و با فاصله‌ی زمانی اندک صورت گرفته باشد و آن چنان ظاهر باشد که حتی مشرکان به پدیده وحی و استمرار آن توجه کرده باشند. در حالی که سورهی قلم دومین سوره نازل شده بر پیامبر اکرم9 است.
یکی از موضوعات مهم در این سوره یکپارچگی نزول سوره و عدم آن است. برخی معتقدند که آیه بیستم سوره بعداً نازل شده است و از هشت ماه تا یک سال و گاهی تا ده سال را برای آن برشمردند و حتی گروهی آن را مدنی دانسته‌اند و شواهد صدقی هم بر هر احتمال ذکر کرده‌اند. مفسران ذکر جهاد و زکات را شاهد بر مدنی بودن آیه دانسته‌اند، اما باید گفت استفاده از «سین» در «سیکون» که نشان دهنده آینده نزدیک است و همچنین وجود شواهدی بر اصل تشریع زکات در مکه یا حمل زکات بر انفاق مستحبی که در مکه وجود داشته است، مؤیداتی است که بر مکی بودن آیه برشمرده‌اند.
آنچه باید گفت این آیه جزء آیات استثنایی است که به دستور پیامبر اکرم9 به سوره ملحق شده است و حکمت الحاق این آیه به سوره مزمل ارتباطی است که این آیه با موضوع سوره یعنی مسئله نماز شب و بیداری شبانه دارد.
سورهی مزمل در ترتیب مصحف رسمی در جزء بیست و نهم قرآن، در ردیف هفتاد و سومین سوره، بعد از سورهی جن و قبل از سورهی مدثر قرار گرفته و بیست آیه دارد.
3-2- مقصود سوره
طباطبایی:
سوره به پیامبر 9 دستور می‌دهد که شب‌زنده‌داری کند و در آن نماز بخواند، تا آمادگی برای دریافت سنگینی آنچه بر او نازل می‌شود، داشته باشد و به ایشان امر می‌شود که در برابر آنچه به ایشان نسبت می‌دهند صبر کند و کافران را انذار و وعده عذاب میدهد و در پایان سوره هم تخفیفی بر پیامبر 9 و مؤمنین قائل می‌شود.
فؤاد زیدان و عمرو خالد:
– شب‌زنده‌داری، توشۀ دعوت کننده و یاریگر او در برابر دشواریهای زندگی و دعوت مردم است.
– مواجه حضرت موسی7 و فرعون متکبر و شب‌زنده‌داری یاریگر دعوت کننده در مواجه با طغیانگران و مکذبین است.
– تخفیف در شب زنده داری؛ زیرا نوعی آمادگی است، برای کسانی که در آینده کشته می‌شوند (فتح مکه).
شحاته و مراغی:
خلاصه سوره در شش مطلب است؛ شب زنده داری، تلاوت قرآن، ذکر پروردگار در شب و روز به نماز و تسبیح، توکل بر خداوند، صبر بر آنچه کفار به او نسبت می‌دهند و تخفیف در نماز شب.
بهجت پور:
خداوند متعال طی این سوره برنامه جامعی را به منظور تقویت ظرفیت درونی حضرت رسول9 و تحمل مشکلات پیش آمده توسط جاهلان و معاندان، نازل فرموده است.
فضل الله:
این سوره بر پیامبر9 نازل شده است تا عزم پیامبر 9 را در مواجه با مشکلات مسیر دعوت، قوی کند و این با سخت گیری‌های روحی، از جمله نماز شب و قرائت قرآن و ذکر خداوند محقق می‌شود.
ابن عاشور موضوعات سوره را تا پانزده درس برمی‌شمارد.
جعفر شرف‌الدین:
آماده ساختن پیامبر 9 برای دعوت، به گونه ای که صبر پیشه کند و به انذار بپردازد.
جویباری:
بیان مأموریت پیامبر 9 که با اطاعت، عبادت، شب زنده داری و خشوع به پایان میرسد.

مطلب مرتبط :   منبع مقاله درمورد به هم پیوستگی

بستن منو