خشونت علیه زنان

خشونت علیه زنان

دانلود پایان نامه

من هم در هنگام مشاهده فضاهای شهری، بناها و ساختمان های مخروبه ای را ملاحظه کرده ام که وجود آن ها بویژه در مرکز و جنوب شهر، یکی از عواملی است که زیبایی محیط را بر هم می زند.

تصویر شماره 16) بناهای مخروبه و زیبایی شهر. عکاس: پژوهشگر. مکان: خیابان خاوران. زمان: 10/9/92

تصویر شماره 17) بناهای مخروبه و زیبایی شهر. عکاس: پژوهشگر. مکان: خیابان خراسان. زمان: 10/5/93  

زیباسازی فضاهای شهری تنها در گرو اقداماتی مانند طراحی و نقاشی، نورپردازی، ایجاد فضای سبز و … نیست. برخی اقدامات فی نفسه باعث زیباشدن محیط و فضا می شوند. پاکیزگی یکی از این عوامل زیربنایی بود که مورد بحث قرار دادیم. عامل مهم دیگر وجود نظم در فضاست. غلبه بی نظمی در محیط می تواند تاثیر سایر اقدامات مبتنی بر زیباسازی را به راحتی خنثی کند. این نظم و ترتیب از طرق مختلف در محیط اعمال می شود. یکی از مهمترین اشکال ایجاد نظم در فضا، ایجاد الگویی مشابه در ساختمان هاست. آزاده در این باره می گوید «توی شهر همین که دقت کنیم ساختمونایی که ساخته می شن هم سطح هم باشن خیلی خوبه… ما هیچ نظمی توی بافت شهری نداریم».منیره نیز که تجربه کوتاه مدتی از زندگی در شهر تازه تاسیس سپاهان شهر اصفهان دارد در این مورد می گوید:
مثلا من یه مدت سپاهان شهر اصفهان زندگی می کردم که شهر تازه ای با قدمت چهارده، پونزده ساله… همه ساختمونا یک دست و منظم بودن، شهر براساس یه الگوی خاص طراحی شده بود… اما تهران اصلا اینطوری نیست.
راهکار دیگر برای ایجاد نظم در فضا، حذف و کاهش عناصری از فضاست. خیابان های شلوغ و مملو از اتومبیل که بعضا بدون هیچ نظم و ترتیبی متوقف شده اند، نه تنها نظم و آرامش محیط را بر هم می زند بلکه از تاثیر زیبایی های موجود در محیط نیز می کاهد. اختصاص فضاهایی معین به محل پارک اتومبیل ها و نظارت بیشتر برای جلوگیری از توقف های نابجا، می تواند در نظم بخشی به فضا بسیار موثر باشد. آزاده در این باره معتقد است: «اگر شهرداری خودشو موظف کنه توی همه مناطق مخصوصا مرکز شهر پارکینگ بذاره… نظم خیلی بیشتره»
یکی از مهمترین نکاتی که در طراحی فضاها و بناهای شهری می تواند مورد توجه قرار گیرد، استفاده از عناصری است که جو روانی حاکم بر فضا را به نحو مثبتی تغییر داده و بعبارتی فضا را روح بخش و دل انگیز سازد. این در حالی است که بسیاری از مناطق بویژه مناطق جنوبی شهر، فاقد چنین عناصری هستند و گویا یک انرژی منفی به ساکنان و معابر القا می کنند. آزاده در این باره معتقد است «من هر وقت از نواب رد می شم فکر می کنم مدیریت شهری اصلا اعمال نشده…فقط یه مشت ساختمون توی یه جای پر رفت و آمد، انرژی منفی ای که توی نواب هست خیلی شدیده». مرضیه هم در این باره معتقد است «جاهای سرسبز روحیه آدم رو باز می کنه، یا بعضی محله ها، خیابونای تنگ پر از ساختمونای بلند و قدیمی که هیچ فضای سبزی توش نیست، آدم رو خسته می کنه».

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه ارشد با موضوع سرمایههای انسانی

تصویر شماره 18)بناهای خیابان نواب. منبع: سایت خط امید، پایگاه خبری تحلیلی شهر امید 6/12/92
کاشت و ایجاد فضای سبز و طراحی زیبای آن، عامل بسیار مهم و تأثیرگذاری بر زیبایی فضای شهری است که مورد تاکید زنان قرار گرفته است. عارفه در این باره می گوید «وقتی فضای سبز بیشتر باشه صد در صد همه بیشتر خوششون میاد… مثلا بعضی خیابونا رو میشه کلا درخت بکارن». آزاده هم در این باره معتقد است «توجه به محیط زیست خیلی مهمه… فضای سبز ایجاد کنن…». آرزو هم در این باره می گوید «اگر فضای سبز ایجاد کنن، هم واسه زیبایی خیلی خوبه هم واسه آلودگی».
یکی از عناصری که فضای محیط را بسیار مورد تأثیر قرار می دهد، تنظیم و طراحی زیبای روشنایی ها و نورپردازی هاست. این مقوله تأثیر بسیار مهمی بر جو حاکم بر فضا در ساعات تاریکی و شب دارد. نورپردازی های متنوع و خلاقانه می تواند شهر و همچنین روحیه شهروندان را شاد کند. علاوه بر این، همانطور که پیش از این هم اشاره کردیم، روشنایی و نورپردازی فضاها، بر مبحث امنیت نیز تاثیر بسیاری دارد. مهدیه در این باره معتقد است «خیلی از مناطق زیبا نیستن…اما مثلا توی عبدل آباد با نورسازی و لامپ فضا رو خیلی قشنگ کردن».
یکنواختی غالب در محیط و تکرار اقدامات موجود و همیشگی، از تاثیر و موفقیت این تلاش ها می کاهد. مهمترین نکته ای که می تواند این جذابیت را افزایش دهد، نظرسنجی از مخاطبان و در نظر داشتن علایق و موضوعات باب طبع آن هاست. ایجاد مکان ها و فضاهای جدید و متنوع، طراحی های متفاوت و استفاده از رنگ های متعدد در محیط از جمله روش هایی هستند که جذابیت محیط را بالا می برد. زینب در این باره می گوید «مثلا اتوبان بسیج همش یکنواخته… یه کم تنوع باشه، جذابیت باشه… اگر تهران زنده تر بشه بهتر، اینقدر یکنواخت بنا شد ، تغییر و تحول باشه، سد معبر نباشه، شهر قشنگ تر و تمیزتر بشه».
یکی از مهمترین نکات مورد توجه زنان مصاحبه شونده این است که همانطور که مناطق مختلف تهران به لحاظ راحتی در یک سطح نیستند، ویژگی های زیبایی هم به یکسان توزیع نشده اند. از نظر زنان تمرکز شهرداری بر قسمت های شمال شهر بوده و تفاوت محسوسی از این لحاظ میان مناطق مختلف بوده است.
زهرا در این باره می گوید «محیط های پایین اصلا قشنگ نیست، از نظر تمیزی و … بالا ]ی شهر[ بهتره…». طاهره هم در این باره معتقد است «همه جا قشنگ شده جز منطقه خراسون… من از همه جاش عذاب می کشم،جوی هاش… درو دیوارهاش، از نظر نوسازی…». آرزو هم در این باره می گوید «تمرکز شهرداری بیشتر روی اتوباناست، بخصوص بالای شهر، به بعضی مناطق پایین شهر که خیلی قدیمی و مخروبه و کثیفن توجهی نداره».
نکته متفاوتی که مورد توجه مادران قرار گرفته است، آموزش به کودکان و تقویت تعلق به شهر است. تلاش برای حفظ پاکیزگی و زیبایی فضای شهری، از طریق آموزش و ارتقای فرهنگ عمومی جامعه می تواند تسریع شود. مهمترین گروه هدف این آموزش و فرهنگ سازی، کودکان هستند. فضاها و عناصر کالبدی شهر می تواند فضایی برای ارائه این آموزش ها به کودکان باشد. چنین کاری علاوه بر تاثیر مثبت بر آینده فرهنگی جامعه، با افزایش تعلق خاطر کودکان به شهر، آنان را بسوی مراقبت از فضاها و امکانات شهری سوق می دهد. این کار نیازمند پشتوانه ای نظری و دیدگاهی کارشناسانه است تا ضمن جلب نظر و توجه کودکان، امر آموزش فرهنگی نیز بخوبی محقق شود. مریم در این باره معتقد است «اگر به بچه ها یاد بدن که توی خیابون زباله نریزن… روی دیوارها نقاشیای قشنگ بکشن که بچه ها خوششون بیاد… در مورد بهداشت و تمیزی بهشون آموزش بدن».
بنابراین همانطور که ملاحظه می شود مادران حتی در مبحث زیبایی شهر هم، شهر را از منظر کودکان خود مورد توجه قرار می دهند و تمایل دارند تلاش ها و اقدامات زیباسازی شهری توام با آموزش به کودکان باشد.
بررسی و تحلیل گفتگوها و مصاحبه های انجام شده نشان می دهد، عمدتا نگاه زنان به فضا و زندگی شهری و معنابخشی به آن، متفاوت از مردان است. هرچند زنان نیز مانند مردان و یا در بسیاری از موارد بیش از مردان، در تماس و مواجهه با فضاهای شهری قرار دارند، اما نگاه زنانه به شهر تنها نگاهی کاربردی و ابزاری نیست. همه افراد اعم از زن و مرد، امکانات شهری را برای دستیابی به اهداف و مقاصد خود به کار می گیرند، اما معمولا زنان این عناصر و فضاها را به لحاظ ویژگی های ظاهری بیشتر مورد ارزیابی و توجه قرار می دهند. از این رو ممکن است عناصر زیبایی بخش محیط تاثیر قوی تری بر ذهن و تعلق خاطر زنان به شهر ایجاد کند. زنان عوامل مختلفی را بر ایجاد و افزایش زیبایی محیط موثر می دانند. چنانچه به تفصیل بررسی کردیم، اشاره به فضای سبز و محیط زیست، نورپردازی ها، طراحی ها و نقاشی ها، ایجاد نظم در ساخت و ساز و فضا، پاکیزگی محیط، آموزش فرهنگ از این طریق و … در گفتگوهای زنان وجود داشته است. با این حال دیدگاه مقابلی وجود دارد که معتقد است علی رغم ایجاد همه این عوامل و عناصر، نمی توان ادعا کرد فضای شهری به لحاظ زیبایی زنانه و بعبارت دیگر دوستدار زن شده است. آنچه که جای خالی اش در طراحی و ساخت فضاها و امکانات به چشم می خورد، فقدان حضور روح زنانه در فضا و عدم هماهنگی با ذهن زنانه است. بارزترین ناهمخوانی ها در معماری ها، اشکال و زوایا وجود دارد. در معماری همسو با روحیات زنانه، غلبه با انحناها و اشکال مدور است تا زوایا و حواشی. چنانچه این اصول در معماری سنتی ایرانی که با روح شرقی ما نیز پیوند نزدیکی دارد، به چشم می خورد. بهاره این ناهماهنگی را بخوبی بیان می کند«هرچقدر هم کاشی کار کنن و رنگ صورتی بزنن… تحمیلی و مصنوعیه… با ذهن زنان سازگار نیست… چون زن بصورت فیزیولوژی زمان و مکان رو بصورت مدور درک می کنه… اما شهر تهران متهاجمه، پذیرا و باز نیست».
همانطور که مشخص است در مقوله زیبایی فضاهای شهری، هیچ ارتباطی میان پایگاه یا تیپ اجتماعی زنان و دیدگاهشان در مورد زیباسازی شهری وجود ندارد. زنان با هر تیپ و پایگاهی که باشند و در هر منطقه ای که ساکن باشند، نگاهی کل گرا و فراگیر به فضاهای شهری تهران دارند و تفاوت مناطق را به لحاظ زیبایی درک می کنند. زنان براساس سلیقه و همچنین میزان آگاهیشان با اصول معماری و زیبایی شناسانه ایده هایی در این باره دارند. بنابراین این ایده ها و نظرات با تیپ و پایگاه آنان پیوندی ندارد.
2- حمل و نقل
موضوع دیگری که زنان در گفتگوهای خود از زندگی شهری بدان اشاره کرده اند، حمل و نقل عمومی در زندگی شهری تهران است. از آنجا که زنان در مقایسه با مردان کمتر با وسیله نقلیه شخصی رفت و آمد می کنند و به دلایل امنیتی بیشتر به وسایل حمل و نقل عمومی نیازمندند، این نکته مورد توجه اغلب پروژه های شهر دوستدار زن بوده است. دسترسی به وسایل حمل و نقل عمومی مانند مترو، اتوبوس، تاکسی و نیز تاکسی های ویژه بانوان بویژه در مناطق و خیابان های خلوت تر امنیت عینی و ذهنی را ارتقا می دهد. در برخی از پروژه های شهر دوستدار زن به منظور افزایش ایمنی وسایل حمل و نقل عمومی در انتخاب راننده ها دقت بسیار بیشتری به عمل آمده و کلیه اطلاعات و مشخصات آن ها بطور دقیق ثبت و ضبط می شود. علاوه بر این به راننده ها در مورد برخورد با زنان و مدیریت وقایع آموزش هایی داده می شود. همانطور که بیان کردیم، در پروژه شهر دوستداز زن دهلی و همچنین پروژه مونترال، برنامه ایجاد یک ایستگاه اضافی بین دو ایستگاه، به منظور افزایش امنیت و کیفیت وسایل حمل و نقل عمومی، با هدف کاهش خشونت علیه زنان و تأمین امنیت آن ها اجرا شد. علاوه بر این، ایجاد تغییراتی در محیط های داخلی وسایل حمل و نقل عمومی و نظارت بر نحوه رانندگی راننده ها از جمله مواردی هستند که به منظورسهولت استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی اجرا شده اند. این اصول می تواند در دوستدار زن ساختن شهر ایرانی مورد توجه و استفاده قرار گیرد. بنابراین وسایل حمل و نقل عمومی نیز مانند سایر عناصر کالبدی شهر می تواند از دو جهت امنیت و سهولت مورد توجه و بررسی قرار بگیرد که در ادامه به این دو بعد می پردازیم:
الف) امنیت
در اغلب مصاحبه های انجام شده، زنان وسایل حمل و نقل عمومی مانند مترو، اتوبوسBRT و تاکسی های خطی را نسبتا امن دانسته اند که در اکثر رفت و آمدهای خود مورد استفاده قرار می دهند. فرزانه در این باره معتقد است «به ما مترو خیلی نزدیکه، کلا از نظر امنیت مشکلی حس نمی کنم». زهرا نیز معتقد است « من از مترو و BRT استفاده می کنم، BRT ها خیلی خوب هستن، من هر وقت سوار شدم امن بودن». اکرم نیز در این باره می گوید «من وقتی از مترو و اتوبوس و BRT استفاده می کنم خیالم راحته…»

مطلب مرتبط :   منبع پایان نامه درباره بی سازمانی اجتماعی

بستن منو