تعریف عملیاتی توسعه

تعریف عملیاتی توسعه

دانلود پایان نامه

‌‌‌این تحقیق از طریق یک مصاحبه چهره به چهره با استفاده از یک پرسشنامه ساختاریافته در ماه ژوئن سال 1991 تکمیل شد . نمونه‌‌‌ این تحقیق مادران آمریکایی‌‌ آفریقایی تبار بوده‌اند. از آنجا که هیچ فهرستی از خانواده‌‌ها در مناطق طبقه متوسط ​​در دسترس نبود، روش انتخاب سهمیه بندی بلوکی را برگزیده‌اند که به صورت تصادفی از بین بلوک‌‌های انتخاب شده بلوک مورد نظر جهت انجام مصاحبه انتخاب می‌کرده‌اند. طراحی نمونه 383 نفر از مادران از منطقه فقیر و 163 مادر از منطقه‌‌های طبقه متوسط بود. اطلاعات تکمیلی را از سرشماری سال 1990 نفوس و مسکن به دست آورده‌اند. حدود 62درصد از مادران در زمان مصاحبه مجرد بودند که به طور متوسط درآمد کل ماهانه خانوار در سال، 1856 دلار بود. متوسط طول مدت اقامت در محله مربوطه حدود 11 سال بود.  

یکی از مهم‌ترین یافته‌‌های سطح محله که در این تحقیق آن‌ها به آن رسیده‌اند مربوط به تأثیر غیر مستقیم سازمان‌‌های محلی دردسترس بر جوانان محله بود. نرخ مشارکت جوانان در محله‌‌هایی که جوانان بیشتر و منابع سازمانی بیشتر داشته‌اند بالاتر بود، اما حتی مهم‌تر، از نظر محققین مشارکت بیشتر جوانان به طورمستقیم با انتظارات دانشگاهی آن‌ها، خودپنداره مثبت آن‌ها، و تعهد قوی‌تر به مدرسه وابسته است.
محققان معتقدند که تفاوت در مدت تعامل به طور قابل توجهی مشهود است، در محله‌‌های محروم‌تر اثرات دسترس بودن سازمان‌‌ها بالاتر است. یعنی دسترسی به چنین منابعی توسط جوانان آمریکایی آفریقایی تبار در محله مهم است در این محله‌‌ها نیاز به فعالیت‌‌های سالم و سازنده بیشترین مقدار وقت آزاد را به خود می‌گیرند. آن‌ها دریافته‌اند که داشتن گروه‌‌های دوستی مبتنی بر محله با تحصیلات دانشگاهی در میان جوانان آمریکایی آفریقایی تبار انتظارات آموزشی را کاهش داده است در حالی که مشارکت در سازمان‌‌های مبتنی بر محله به قرار دادن جوانان برای تمایل به ارتباط با تحصیلات آموزشی مبتنی بر مدرسه کمک نمی‌کند ، داده‌‌ها نشان می‌دهد که چنین گروه‌‌های دوستی مهم‌ترین جهت‌گیری‌‌های نوجوانان آمریکایی آفریقایی تبار در سراسر آموزش و پرورش است.
نتایج تحقیق همچنین اهمیت دخالت مراقبان در شکل نظارت والدین و ارزش‌های متعارف آن‌ها در مورد چنین چیزهایی به عنوان یک آموزش با کیفیت کار سخت را نشان می‌دهند. اگرچه نویسندگان هیچ رابطه‌‌‌ای بین ارزش مادران و شبکه‌‌های دوستی جوانان مشاهده نکرده‌اند، اما شواهدی وجود دارد که احتمال دارد مادران به کمک ‌‌‌این ارزش‌ها فرزندان خود را جهت رسیدن به منافع اجتماعی درسازمان‌‌های محلی براساس شرکت بدهند.
از نظر آن‌ها ممکن است تأثیرات همسالان به جوانان در وابستگی‌‌های سازمانی کمک کند. جوانان ممکن است به تشویق دوستان خود برای منافع اجتماعی در فعالیت‌‌های محله مثلاً پیوستن به یک باشگاه… شرکت کنند و بنابراین ‌‌‌این روابط با همسالان ممکن است سازنده باشد.
2-4 تعریف مفاهیم و عملیاتی کردن آن‌ها
2-4-1 توسعه
2-4-1-1 تعریف مفهومی ‌و نظری توسعه
توسعه دارای معانی و تعریف‌‌های متفاوتی است که در اینجا تلاش می‌کنیم چند مورد از‌‌‌ این تعابیر را ذکر کنیم. «توسعه فرایندی است که طی آن باورهای فرهنگی، نهادهای اجتماعی، نهادهای اقتصادی و نهادهای سیاسی به صورت بنیادین متحول می‌شوند تا متناسب با ظرفیت‌‌های شناخته شده سطح رفاه جامعه ارتقاء یابد… در نتیجه ‌‌‌این بازسازی و ‌‌‌این نهادسازی جدید، تمدنی تازه ‌‌‌ایجاد می‌شود و در نتیجه، جامعه بالنده می‌شود» (دعائی،1385: 7).
آزاد ارمکی تعابیر مختلف توسعه را ‌‌‌این طور بیان می‌کند؛ توسعه به معنای تغییر فرایندی جامعه از یک مرحله به مرحله دیگر، توسعه به معنای امری مطلوب و کامل، توسعه به معنای رشد اقتصادی، توسعه به معنای بسیج سیاسی، توسعه به معنای امری ارزشی، توسعه به معنای کاهش نابرابری، توسعه مستلزم تغییر از شرایط نامطلوب به شرایط مطلوب و توسعه به معنای بهبود کیفیت زندگی (1386: 3-7).
دونالدسن معتقد است « توسعه به وجود آوردن تغییرات اساسی در ساخت اجتماعی، گرایش‌‌ها و نهادها برای تحقق هدف‌‌های جامعه است و در این استحاله مهم اگر توده مردم درگیر باشند ممکن است میوه رشد فوراً نصیب آن‌ها نشود؛ زیرا که فرایند توسعه اغلب رنج آور و دشوار است»( ازکیا، غفاری،1386: 27).
2-4-1-2 تعریف عملیاتی توسعه
تـوسـعه ، عبارت است از حرکت یک سیستم به سمت جلو. در اینجا نـه تـنها روش تولید، توزیع محصولات و حجم تولید مورد نظر است، بلکه تـغـیـیـرات در سـطـح زنـدگـی و نـهـادهـای جـامـعـه، رفاه اجتماعی و ارائه خدمات، توزیع نسبتاً عادلانه ثروت و زدودن نابرابری‌‌ها، آموزش مناسب و پیشرفته، تغییر در وضعیت اشـتـغـال افراد، امید به زنـدگـی بـالا، بهبود فـرهـنـگ اقتصادی، ‌‌‌ایجادانگیزه کار و ایجاد روحیه مشارکت در مردم، رشـد عـلمـی، فـرهـنـگـی و سـیـاسـی از راه ریـشـه کـنـی جهل و بی سوادی، ‌‌‌ایجاد شرایط مناسب برای دسترسی همگانی به آموزش، فقرزدایی و تولید ثروت، پیشرفت صنعتی و ابزار تولید، نـیـز مورد توجه می‌باشد. تـوسـعـه ، فـرایـنـدی اسـت کـه تولید با استفاده از ابزارهای پیش‌رفته جدید، از وضعیت سنّتی به روش نوین، متحول گردیده، انسان‌‌ها تخصص و مهارت لازم و فرهنگ مـنـاسـب با توسعه را کسب کرده و روند انباشت و به کارگیری سرمایه در جامعه سرعت به خود می‌گیرد.
زاهدی معتقد است فرایند کاهش فقر، افزایش رفاه، ‌‌‌ایجاد اشتغال و افزایش یکپارچگی حاکی امر از توسعه است. او تولید بعضی از ارزش‌‌های مهم در جامعه از جمله عدالت اجتماع، برابری مردم در مقابل قانون، حقوق اقلیت‌‌ها، و گسترش آموزش و پرورش را در ارتباط با فرایند توسعه می‌داند(1390: 28).
2-4-2 توسعۀ اجتماعی
2-4-2-1 تعریف مفهومی‌و نظری توسعۀ اجتماعی
«توسعۀ اجتماعی درپی ‌‌‌ایجاد بهبود در وضعیت اجتماعی افراد یک جامعه است که برای تحقق چنین بهبودی در پی تغییر در الگوهای دست و پاگیر و زاید رفتاری، شناختن و روی آوردن به یک نگرش، آرمان و اعتقاد مطلوب‌تری است که بتواند پاسخگوی مشکلات اجتماعی باشد»( ازکیا،1379: 19). ازکیا و غفاری معتقد هستند که توسعۀ اجتماعی با چگونگی و شیوۀ زندگی افراد در جامعه رابطه‌‌‌ای نزدیک و تناتنگ دارد. آن‌ها‌‌‌ این بعد از توسعه را ناظر بر بالا بردن سطح زندگی می‌دانند که می‌تواند شرایط مطلوب و بهینه‌‌‌ای فراهم کند(1386: 47).
لطیفی و داودوندی توسعۀ اجتماعی را بر اساس نقش تأثیرگذار مردم در امر توسعه تعریف می‌کنند. از نظر آن‌ها «توسعۀ اجتماعی، توسعه‌‌‌ای انسانی، مردم مدار و پایدار است که مردم نه تنها بهره‌برداران آن، بلکه کارگزاران آن نیز به شمار می‌روند. بنابراین تنها به برآوردن نیازهای اساسی آحاد جامعه توجه نمی‌کند، بلکه گسترش ظرفیت‌‌ها و استعدادهای مردمان و تامین نیازهای اجتماعی، روانی، فرهنگی و نیازهای رفاهی را نیز در نظر دارند»(1389: 184). آن‌ها توسعۀ اجتماعی را ضامن بقا و دوام دولت‌‌ها در قرن21 می‌دانند. آن‌ها عاملی که توسعۀ اجتماعی را در این دوران میسر می‌کند ارتباط متقابل وکارکردهای چندسویه بین دولت- ملت‌‌ها، گروه‌‌های اجتماعی، نهادهای مدنی و انسان‌ها می‌دانند(همان: 187).
عنبری دو مفهوم توسعۀ اجتماعی و توسعۀ انسانی را بسیار به هم دیگرمرتبط می‌داند. ‌‌‌این دو مفهوم به اصطلاح کیفیت زندگی اشاره دارند. عنبری مدعی است‌که تعاریف توسعۀ اجتماعی در نگاه متفکران آن بر ویژگی‌‌هایی از جمله «تعادل میان فرد جامعه، ‌‌‌ایجاد امنیت، ‌‌‌ایجاد شرایطِ با حقوق و فرصت‌‌های برابر، شکوفایی فرد، توزیع ثروت، رفاه، بیمه عمومی ‌و تامین اجتماعی» تاکید دارد(1390: 360). او توسعۀ اجتماعی را فرایندی می‌داند که دو هدف و کارکرد بنیادی دارد. هدف اول توزیع مجددِ امکانات و منابع بین مردم هست. در اینجا برای رفع نیازهای مردم بر فعالیت‌ها و نهادهایی از جمله بهداشت، تغذیه و تأمین اجتماعی تأکید می‌شود. کارکرد و هدف دوم رسمیت یافتن همه افراد، گروه‌‌ها و اقوام در جامعه است و مشارکت همه مردم در انتخاب‌‌ها و رسیدن همه به آزادی مورد توجه هست(همان: 361).

مطلب مرتبط :   مقاله درمورد تفسیری

Close Menu