تحقیق رایگان با موضوع انتخابات ریاست جمهوری

تحقیق رایگان با موضوع انتخابات ریاست جمهوری

دانلود پایان نامه

مبنای اصلی ایجاد شدن انگارهها قدمتی به‌اندازۀ تمام زندگی بشریت دارد. انگارهها امروزه حوزۀ پیرامونی حیات انسان‌ها را فراگرفته‌اند و با ایجاد نوعی تفکر قالبی، نگرشهای مثبت، منفی و تقریباً خنثی در قبال اتفاقات مختلف ایجاد کردهاند. بی‌شک، منشأ و مبدأ تمام انگارهها از یک‌سو به گروه‌های مرجع در اجتماع و از طرفی دیگر برخی منفعتجوییها و قدرتطلبیهای موجود برمی‌گردد. خانواده، مدرسه (نظام آموزشی) و رسانهها (نظام فرهنگی- سیاسی) عمدهترین و مهم‌ترین گروه‌های مرجع برای ساختن انگارهها در افراد جامعه هستند. رسانهها نه‌تنها مبدأ بلکه خود ابزاری بسیار قوی در این حوزه هستند (گودرزی،1389،ص 55).  

«اساساً دنیای ما، دنیای انگاره‌هاست. این انگاره‌ها برای خلق هویت یا منزلتی جهت فروش محصولی اقتصادی یا تجاری و یا برای ترفیع یا تنزل دادن یک کاندیدای انتخاباتی ساخته‌شده‌اند» (عیوض‌علیلو، 1383، ص 62).
والتر لیپمن در کتاب معروف خود، افکار عمومی، شرح میدهد که چگونه تصاویری که در مغز ما شکل‌گرفته‌اند، رفتارها و کنشهای ما را جهت می‌دهند. لیپمن این تصاویر را شبه واقعیت نام نهاده است. وی معتقد است که بین جهان و واقعیت‌هایی که ما در ذهن داریم و آنچه درواقع وجود دارد، فاصلهای است. هر فردی با رویدادهایی در زندگی سروکار دارد که خارج ازنظر اوست و رسیدن به آن دشوار است. ازنظر لیپمن تنها احساسی که هر شخصی می‌تواند در مورد رویدادی که آن را تجربه نکرده داشته باشد، احساسی است که انگارۀ ذهنی وی از آن رویداد برانگیخته است (سورین و تانکارد،1383).
مولانا از صاحب‌نظران حوزه ارتباطات، در تعریف انگاره میگوید: انگاره مجموعهای از تصاویر که خود این تصاویر در ذهن مخاطب جنبه‌های گوناگونی از واقعیت را دارند است. بنابراین مجموعۀ تصاویر در حکم یک سازه قرار می‌گیرند (مولانا، 1375، ص11).
از دیدگاه جین ویکوف رسانههای مختلف، فرهنگ و شیوهای که جهان را به تصویر میکشیم تغییر می‌دهند و در این مفهوم‌سازی با دیدگاه‌های نیل پستمن و مک لوهان همپوشانی زیادی دارد. وی به جبرگرایی رسانهای معتقد است و ازاین‌رو برای رسانهها قدرت زیادی را قائل است. پستمن از جبرگرایی رسانهای تعبیر ملایم‌تری دارد و می‌گوید که هر رسانهای جهتگیری و تأثیرگذاری خاص خود را دارد. ویکوف در ادامه برای تلویزیون نقش بسیار اثرگذارتر و وسیعتری در فرایند انگاره‌سازی قائل می‌شود و آن را ابزاری قوی در راستای برجسته کردن جنبه‌های تصویری جهان و تقویت ارتباطات غیرکلامی می‌داند. چروتیس و ‌هایکینز در کتاب ارتباطات و دانش، یک تحقیق دربارۀ معرفت‌شناسی بلاغی مطرح میسازند که در حقیقت علم معانی و بیان هنر اقناع مخاطبان و متقاعد ساختن آن‌هاست. هنری که به مردم منظری دلخواه برای دیدن جهان عرضه می‌کند. ازاین‌جهت، انگارهسازی تحت عنوان مدیریت منظرها از سوی چرویتس و‌هایکینز معرفی می‌شوند (عیوضعلیلو، 1383، ص 64).
نیل پستمن در جمع‌بندی خود از مباحث انگاره‌سازی وسایل ارتباط‌جمعی می‌گوید: «من به همین نتیجه‌گیری اکتفا می‌کنم که یک وسیله ارتباطی جدید و مهم ساختار روابط انسان‌ها و حوزه تفکر، اندیشه و افکار عمومی را دگرگون می‌سازد آن‌هم از این طریق که شکل معین و خاصی را در به‌کارگیری عقل و هوش تحمیل می‌کند. به تعریف و توصیف خاصی از هوشمندی و خردمندی می‌پردازد. نوع ویژه‌ای از مفهوم و محتوا را طلب می‌کند و خلاصه آنکه اشکال جدیدی از حقیقت و شیوه اظهار حقایق را ارائه می‌دهد. تکرار می‌کنم که در این مسائل به‌هیچ‌وجه به نسبی‌گرایی نمی‌پردازیم زیرا عقیده راسخ دارم که معرفت‌شناسی برخاسته از تلویزیون نه‌فقط حقیرتر و بی‌مایه‌تر از معرفت‌شناسی ساخته‌وپرداخته چاپ و کتاب است. بلکه بسیار خطرناک‌تر و نابخردانه‌تر می‌باشد که همواره باعقل و اندیشه در ستیز است (پستمن، 1373).
در بحث انگاره‌سازی به دو مفهوم اساسی می‌توان اشاره کرد:
1-‌ مفهوم گزینشگری: این مفهوم در رشته ارتباطات بسیار مهم است. رسانهها درهرحال و همیشه، خواسته یا ناخواسته مشغول تأکید نمودن یک مسئله و یا تأکید زدایی از آن هستند.
2-‌ مفهوم تغییر شکل: برخی از مصرف‌کنندگان فکر میکنند که کنترل رسانه را در اختیاردارند. مانند معتادانی که فکر میکنند هر وقت بخواهند ترک میکنند اما همین تو هم است که بلای جان آن‌ها می‌شود این عادت و انگاره ابتدا مانند تارهای عنکبوت است اما به‌تدریج به میلههای ضخیم یک قفس تبدیل می‌شود و این همان مفهوم تغییر شکل است که کارشناسان رسانه نسبت به آن هشدار می‌دهند که مبادا وسیله به هدف تبدیل شود. یکی از رایجترین کارهایی که رسانهها در سازوکارهای انگاره‌سازی انجام می‌دهند سرکوب افکار از طریق حذف حقایق است که گاه بخشی از آن را حذف و گاه بخشی غیرواقعی به آن اضافه میکنند. (شکرخواه، 1381، صص54-52).
به اعتقاد مولانا انگاره را می‌توان مجموعهای از تصاویر که خود این تصاویر در ذهن مخاطب جنبه‌های گوناگونی از واقعیت را دارند تعریف کرد. بنابراین مجموعۀ تصاویر در حکم یک سازه قرار می‌گیرند. انگارهها میزان وابستگی زیاد مخاطبان را به خود دارند، این میزان وابستگی پیوستاری از نیازهای متعدد مخاطبان را در برمی‌گیرد. انگارهها به یکدیگر نیز وابستگی متقابلی دارند به‌نحوی‌که هرگونه دگرگونی و تغییر در ساختار یک انگاره باعث ایجاد عدم توازن و درنهایت تغییر در ساختار انگارۀ دیگر را در پی خواهد داشت. یک انگاره از ابعاد شناختی، تأثیرپذیری و عملی تشکیل‌شده است؛ بعد شناختی انگارهها، بر زاویۀ دید فرد نسبت به خود و ادراکی که از خویشتن دارد دلالت دارد. بعد تأثیرپذیری انگاره‌ها، بر علاقه‌مندی یا بیعلاقگی فرد نسبت به انگارهها دلالت دارد و درنهایت بعد عملی انگارهها، بر آثار رفتاری آن‌ها روی افراد تأکید میکند. عناصر اصلی انگارهها، هم در فرد و هم در محیط بیرونی فرد وجود دارند. مرکز توجه فرد، شامل مجموعهای از عناصر کوچک مشخص در یک انگاره است و محیط بیرونی توجه فرد، عناصری مبهم و ادراک‌شده را در بر دارد که این عناصر به‌مرورزمان ابهام بیشتری به خود پیدا میکنند. محیط فرهنگی و هنجارهای اجتماعی پیرامون فرد، انگارههایی را در مورد کشورهای مختلف، قومیت‌ها و فرهنگ‌های گوناگون در ذهن او ایجاد میکنند و او را بدین مسیر هدایت میکنند که چه کشوری، چه قومیتی، چه نژادی و چه فرهنگی را دوست بدارد یا دوست ندارد. انگارهها همچنین باعث یکدل شدن مردم یک فرهنگ یا یک منطقه و یا یک کشور در مورد طرز تلقی‌شان نسبت به یک پدیده یا یک موضوع خاص میشوند (مولانا، 1375، ص11).
تصاویری که ما از پدیده‌ها، موضوع‌ها، اشیاء، شخصیت‌ها و رویدادهای محیط پیرامون خود در ذهن داریم مجموعه‌ای از انگاره‌ها را برای قضاوت درباره تصاویر جدید در اختیار ما می‌گذارد و هرگونه قضاوت درباره تصاویر و انگاره‌های جدید ما را به انگاره‌های قدیم که در ذهن داریم ارجاع می‌دهد درواقع ما همواره تصاویری را می‌بینیم که از آن یک ذهنیت خارجی داریم و انسان خالی‌الذهن قدرت تصویر‌سازی ندارد (پستمن، 1373، ص 25).
انگاره‌ها امروزه حوزۀ پیرامونی حیات انسان‌ها را فراگرفته‌اند و با ایجاد نوعی تفکر قالبی، نگرش‌های مثبت، منفی و تقریباً خنثی در قبال اتفاقات مختلف ایجاد کرده‌اند. هرچند که مبنای اصلی ایجاد شدن انگاره‌ها قدمتی به‌اندازۀ تمام زندگی بشریت دارد، اما نمی‌توان نقش و تأثیر ابزارهای بسیار مؤثر در این زمینه را انکار کرد. بی‌شک، منشأ و مبدأ تمام انگاره‌ها از یک‌سو به گروه‌های مرجع در اجتماع و از طرفی دیگر برخی منفعت‌جویی‌ها و قدرت‌طلبی‌های موجود برمی‌گردد. خانواده، مدرسه (نظام آموزشی) و رسانه‌ها (نظام فرهنگی- سیاسی) عمده‌ترین و مهم‌ترین گروه‌های مرجع برای ساختن انگاره‌ها در افراد جامعه هستند. رسانه‌ها نه‌تنها مبدأ بلکه خود ابزاری بسیار قوی در این حوزه هستند (گودرزی، 1389، ص 55).
حمید مولانا در مقاله «انتفاضه فلسطین و انگاره‌سازی رسانههای غرب» ضمن بیان خصوصیات انگاره قسمت‌های مختلف آن را برمیشمارد. انگاره مجموعه تصاویری است که ما در مغز و ذهنمان از حقایق و ابعاد مختلف آن داریم که همه آن‌ها با یکدیگر در ارتباطند و بر هم تأثیر میگذارند. تغییر یک انگاره در مغز ما گاه منجر به تغییر تصورات ما از اشیا، افراد و پدیدههای دیگر می‌شود و یک حالت تعادلی یا غیر تعادلی ایجاد میکند. انگاره یا تصویر از سه قسمت تشکیل‌شده است. احساسات، ادراک و آگاهی، عملکرد. در بعد احساسی یا ارزشی دوست داشتن یا نداشتن یک موضوع یا شیء موردنظر است و اغلب با موافقت یا عدم موافقت ادراکی سروکار دارد. بُعد ادراکی‌ای آگاهی یک انگاره، دانش ما از طبیعت همیشگی یا موروثی موضوع یا پدیده موردنظر است و خصایص مستقل آن را بیان میکند. اما بُعد عملکردی یک انگاره با جنبههای رفتاری فرد، چگونگی برخورد با موضوع موردنظر و کلیه ترکیبات و مختصات آن سروکار دارد. در سطح بین‌المللی بعد احساساتی یک فرد یا یک گروه بیانگر دوست داشتن و یا نفرت آن شخص و گروه به کشورها، فرهنگها و سازمان‌های مختلف است. درحالی‌که بُعد ادراکی قدرت یا ضعف این کشورها و فرهنگها و سازمان‌ها را از نظر افراد و گروه‌ها بیان می‌کند (مولانا،1380).
در بحث انگارهسازی به دو مفهوم اساسی می‌توان اشاره کرد:
1-‌ مفهوم گزینشگری: این مفهوم در رشته ارتباطات بسیار مهم است. رسانهها درهرحال و همیشه، خواسته یا ناخواسته مشغول تأکید نمودن یک مسئله و یا تامید زدایی از آن هستند.
2-‌ مفهوم تغییر شکل: برخی از مصرف‌کنندگان فکر می‌کنند که کنترل رسانه را در اختیاردارند. مانند معتادانی که فکر می‌کنند هر وقت بخواهند ترک می‌کنند اما همین توهم است که بلای جان آن‌ها می‌شود این عادت و انگاره ابتدا مانند تارهای عنکبوت است اما به‌تدریج به میله‌های ضخیم یک قفس تبدیل می‌شود و این همان مفهوم تغییر شکل است که کارشناسان رسانه نسبت به آن هشدار می‌دهند که مبادا وسیله به هدف تبدیل شود. یکی از رایج‌ترین کارهایی که رسانه‌ها در سازوکارهای انگاره‌سازی انجام می‌دهند سرکوب افکار از طریق حذف حقایق است که گاه بخشی از آن را حذف و گاه بخشی غیرواقعی به آن اضافه می‌کنند. (شکرخواه، 1381، صص54-52)
‌‌4-3-2- نظریه چارچوب‌سازی
مفهوم چارچوب‌بندی یا چارچوب‌سازی در سال 1974 توسط جامعه‌شناسی به نام اروینگ گافمن عنوان شد. جامعه‌شناسی که معتقد بود افراد به‌صورت فعال جهان پیرامون خود را با استفاده از «چارچوب‌هایی» که اطلاعات را تعیین، دریافت، شناسایی و برچسب می‌زنند، سازمان‌دهی و معنا می‌کنند (Scheufel & Tewksbury, 2007, P11).
نظریه چارچوب‌سازی به این امر اشاره دارد که نظام باورها و کنش‌های سیاسی به‌ویژه رفتارهای جمعی و بحث و گفتگوی عمومی در خلأ شکل نمی‌گیرد؛ بلکه در چارچوب معنایی و گفتمانی که در فرهنگ، تاریخ، تعهدات و وفاداری‌های سیاسی موردپذیرش توده مردم ریشه دارد، پدید می‌آید و طی فرایندی در مناسبات بین گروه‌های متنوع فرهنگی، قدرت و سیاست، معنایی ساخته می‌شود تا توجیه‌کننده نگرش و کنش متقابل آن‌ها باشد(کریمی،1388).
گافمن یکی از نظریه‌پردازان این حوزه معتقد است چارچوب مجموعه طرح‌های تفسیری است که با علامت‌گذاری گزینشی و رمزگذاری اشیا، وضعیت‌ها، رویدادها، تجربیات و توالی کنش‌ها در محدوده محیط حال و گذشته افراد، محیط اطراف را ساده‌سازی و تلخیص می‌کند و درنهایت تصویری فشرده از آن ارائه می‌نماید. چارچوب‌ها قادرند تا عناصر معنادار یا بی‌معنی را معرفی کنند و زمینه‌های درک حوادث را فراهم نمایند(کریمی،1388). به دیگر معنا، «چارچوب، نظر و یا طرحی است که معنا می‌دهد» (1987, P143،Gamson & Modigliani).
چارچوب‌سازی فعالیتی معنا ساز و منازعه‌جویانه است که کنشگران برای خلق و گسترش معناهایی به کار می‌گیرند که متفاوت با وضع موجود و گفتمان مسلط است و آن را به چالش می‌طلبد. بنابراین وقتی شرکت‌کنندگان در یک جنبش یا رفتار جمعی، وضع سیاسی خاصی را چارچوب‌سازی می‌کنند، معنایی از آن به دست می‌دهند و حوادث مرتبط با آن را به‌گونه‌ای تفسیر می‌کنند که هدف بسیج مخاطبان و اعضای بالقوّه جنبش، تهییج ناظران و جلوگیری از بسیج مخالفان جنبش در برابر آن فراهم کرد. چارچوب‌های کنش جمعی، زمانی شکل می‌گیرد که مخاطبان جنبش درباره درک مشترک و تعریف یکسان از وضعیت مسئله‌ساز و دشوار گفتگو می‌کنند، به‌ضرورت تغییراتی لازم، وقوف می‌یابند، برخی صفات را به بعضی از افراد نسبت می‌دهند و آن‌ها را درخور سرزنش می‌دانند، ترتیبات و راه‌حل‌های بدیلی برای رهایی از مشکلات پیشنهاد می‌کنند و دیگران را وادار می‌کنند تا هماهنگ با آن‌ها برای تغییر اقدام نمایند. این چارچوب‌ها کارکردهای ویژه‌ای برای کنش جمعی کلیه جنبش‌های اجتماعی ازجمله جنبش‌ها و رفتارهای جمعی قومی دارند و طرح تفسیری و چشم‌انداز اعضا و فعالان جنبش را فراهم می‌آورند. به‌عنوان‌مثال وقتی فعالان و اعضای جنبش با وضع اجتماعی ناعادلانه‌ای مواجه گردند، بی‌درنگ آن را بزرگنمایی و برجسته‌سازی می‌کنند. چنین چارچوب‌هایی پایه‌های مشروعیت بخش رفتار جمعی را به وجود می‌آورد و زمینه مبارزه و رقابت برای بسیج افراد را فراهم می‌کند و تداوم می‌بخشد (کریمی، 1388).
چشم‌اندازها، مانند موضوعات و شخصیت‌ها توجه را به برخی خصیصه‌ها جلب و از برخی از آن‌ها دور می‌کند. ویژگی‌هایی که در یک پوشش خبری به کار می‌روند معمولاً دارای چارچوب‌های اولویت هستند. برای مثال بسیاری از پوشش‌های خبری انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا برای بازتاب جمهوری‌خواهان یا دمکرات‌ها چارچوب‌بندی نشده است. بااین‌حال گزارش‌ها یا بیانیه‌های انتخاب‌شده در این خصوص از دو جناح به‌طورمعمول برجستگی یکسان ندارد. (McCombs& Shaw, 1993, PP58 – 66)
بسیاری از نویسندگان چارچوب‌ها را تعریف کردند اما درمجموع، تعریف چارچوب‌سازی به عمل گزینش و رد یک موضوع برای نمایش خلاصه می‌شود. چارچوب‌ها می‌تواند عاملی در تصمیم سازی همگان باشد (Ghanem, 1997, PP3–14).
گیتلین و گی تاچمن از کسانی هستند که برای اولین بار مفهوم چارچوب‌بندی را برای بررسی چگونگی بسته‌بندی و ارائه کارآمد اخبار رسانه‌ای توسط روزنامه‌نگاران استفاده کردند. این دو چارچوب‌های رسانه‌ای خاصی را در رابطه با چگونگی ارسال و انتشار اطلاعات خبری به مخاطبان و چگونگی تفسیر این گزارش‌های خبری از سوی کاربران موردبررسی قراردادند. گیتلین مفهوم چارچوب را به‌صورت اجمالی این‌گونه بیان می‌دارد که «چارچوب‌های رسانه‌ای که عمدتاً ناشناخته و تلویحی هستند، جهان را هم برای روزنامه‌نگارانی که آن را گزارش می‌کنند و هم تا حد زیادی برای ما که به گزارش آن‌ها متکی بوده و اطمینان داریم، سازمان‌دهی و شکل می‌دهند». بنابراین در محتوی رسانه‌ای چارچوب‌ها اساساً نه با آگاهی از سوی سازندگان آن‌ها شکل می‌گیرند و نه حتی افرادی که اطلاعات رسانه‌ای را از طریق آن پردازش می‌کنند به این چارچوب‌ها توجه دارند اما این چارچوب‌ها نمی‌توانند از جریان ارسال و انتقال اطلاعات حذف شوند. چارچوب‌ها جز ذاتی بیان و درک یک گزارش هستند (Gitlin, 1980, PP12-15).
همان‌طور که می‌دانیم چارچوب‌ها کارکردهایی دارند. رابرت انتمن از پژوهشگران ارتباطی دانشگاه جرج واشنگتن امریکا تأکید کرد که چارچوب‌ها برای جلب‌توجه افراد به برخی عناصر و توجه نکردن به برخی عناصر دیگر به کار می‌رود. او همچنین بر این باور است که «شیوه‌ای که یک موضوع به‌وسیله آن چارچوب‌گذاری می‌شود باید مشخص کند که مردم چطور یک موضوع را درک و ارزیابی کنند» (Entman, 1993, PP51-58).

مطلب مرتبط :   مقاله رایگان درمورد مجازات دنیوی

بستن منو