تحقیق درباره مقام معظم رهبری

تحقیق درباره مقام معظم رهبری

دانلود پایان نامه

 

یکی از عوامل مهم در انس با قرآن که در همه عبادات حائز اهمیت وضروری است ،حضور قلب می باشد.
توجه قاری در هنگام قرائت قرآن وبرخورداری از آداب تلاوت وتلاش در جهت عمل به دستورات قرآن ،سبب بهره مندی از برکات این کتاب الهی می گردد؛که همه این موارد در درجه اول به ایجاد حضور قلب وتلاش برای کسب آن برمی گردد.
امام خمینی (ره)در شرح این حدیث می فرمایند:«از این حدیث شریف استفاده دو مرتبه از مراتب حضور قلب مى‏شود:یکى، آنکه سالک مشاهد جمال جمیل و مستغرق تجلّیات حضرت محبوب باشد به طورى که جمیع مسامع قلب از دیگر موجودات بسته شده و چشم بصیرت به جمال پاک ذى الجلال گشوده گردیده و جز او چیزى مشاهده نکند. بالجمله، مشغول حاضر باشد و از حضور و محضر نیز غافل باشد.و مرتبه دیگر، که نازلتر از این مقام است، آن است که خود را حاضر محضر ببیند و ادب حضور و محضر را ملحوظ دارد. »(همان،ص37)
در روایات توصیه شده است که اگر انسان می تواند از اهل مقام اول باشد،مثال اعلای این گروه ائمه اطهار (علیهم السلام)هستند ،به طور مثال امام محمد باقر (علیه السلام) در مورد پدر بزرگوارشان فرموده اند:« روزى نماز گزارد بالا پوش وى از دوشش‏ افتاد پس از نماز بر دوش خود نهاد، یکى از یاران وى از این خضوع در نماز پرسید گفت: آنکه برابر بزرگى ایستاده باشد باید با کمال خلوص و تواضع بایستد.» (ابن بابویه، 1362 ش، ج‏2،ص127)
در حدیث فوق از اهمیت حضور قلب در نماز گفته شده است ،نکته مهم قابل برداشت از آن این است که در همه عبادات از جمله قرائت قرآن حضور قلب دارای اهمیت فراوانی است وبدون آنکه انسان قلب خود را متوجه حضور در درگاه خداوند عزتمند نماید؛ نمی تواند بهره ای از آن عبادت به دست آورد.
امام خمینی (ره)در فصلی از کتاب آداب الصلاه با عنوان «در دعوت به تحصیل حضور قلب‏» به بیان توصیه هایی در این باره پرداخته ؛مخاطب را به تلاش وعزم در جهت تحصیل حضور قلب دعوت می نمایند. (خمینی،پیشین،ص41)
ایشان در بیان اهمیت حضور قلب برای جوانان می فرمایند:«پس، کلید گنجینه اعمال و باب الأبواب همه سعادات حضور قلب است که با آن فتح باب سعادت بر انسان مى‏شود و بدون آن جمیع عبادات از درجه اعتبار ساقط مى‏شود.
الحال قدرى با نظر اعتبار اندیشه کن و اهمّیّت مقام و بزرگى موقف را با دیده بصیرت بنگر و با جدّیّت تمام قیام به امر کن. کلید در سعادت و درهاى بهشت و کلید در شقاوت و درهاى جهنّم در این دنیا در جیب خود تو است مى‏توانى درهاى بهشت و سعادت را به روى خود مفتوح کنى و مى‏توانى بخلاف آن باشى…از خواب غفلت برخیز و راه سعادت خود را طى کن و از عمر و توانایى خود استفاده نما که اگر وقت بگذرد و این نقد عمر و جوانى و گنج قوّت و توانائى از دستت برود جبران ندارد. اگر جوانى، مگذار به پیرى رسى که در پیرى مصیبتهایى دارى که پیرها مى‏دانند و تو غافلى. اصلاح در حال پیرى و ضعف از امور بسیار مشکل است.»(همان، ص42)
ن امام خمینی(ره) راه تحصیل حضور قلب را اوّلا رفع موانع حضور قلب ،وسپس اقدام به خود آن می دانند،از دیدگاه ایشان مانع حضور قلب در عبادات ، تشتّت خاطر و کثرت و ارادت قلبیّه است.ایشان علت آن راگاهى از امور خارجه و طرق حواسّ ظاهره بیان نموده اند، مثل آنکه گوش انسان در حال عبادت چیزى بشنود و قوه وهم وخیال انسان مشغول شده،از شاخه ای به شاخه دیگرپرواز کند؛برخی دراین موارد رفع آن اسباب را طریق علاج دانسته اند؛اما امام (ره)راه علاج قطعی را (با توجه به اینکه گاهى تشتّت خاطر و مانع از حضور قلب، از امور باطنه است،)بیان می دارند.از دیدگاه ایشان تشتت خاطر دو منشا کلی دارد:یکى هرزه گردى و فرّار بودن طایر خیال ، منشأ دیگر، حبّ دنیا و تعلّق خاطر به حیثیّات دنیوى. (همان،اقتباس از صص:43-44)
ایشان در فصل یازدهم کتاب «آداب الصلاه» بیانی دارندبا عنوان:«در بیان دواى هرزه گردى خیال‏»؛ایشان قوه خیال و واهمه را قابل تربیت می دانند؛و عقیده برخی که معتقدند این قوه قابل کنترل نیست را رد می نمایند؛ومی فرمایند که «با ریاضت و تربیت و صرف وقت آن را مى‏توان رام نمود و طایر خیال را مى‏توان به دست آورد، به طورى که در تحت اختیار و اراده حرکت کند که هر وقت بخواهد آن را در مقصدى یا مطلبى حبس کند که چند ساعت در همان مقصد حبس شود.» (همان،اقتباس از ص 44)
ایشان در ادامه طریق عمده تربیت قوای وهم و رام نمودن آن را ،عمل نمودن به خلاف آن بیان می دارند. توصیه های ایشان در این قسمت درباره نماز بیان شده است ؛اما از آنجایی که کنترل این قوا وایجاد حضور قلب ،برای هر عبادتی از جمله قرائت قرآن لازم وضروری است؛می توان از این راهکارها جهت انس با قرآن نیز بهره برد. ایشان در این باره توصیه می فرمایند که در آغاز عبادت انسان خود را مهیا نماید که حفظ خیال کند وآن را حبس در عمل نماید و به مجرّد این که بخواهد از چنگ انسان فرار کند آن را استرجاع نماید، و در هر یک از حرکات و سکنات و اذکار و اعمال ملتفت حال آن باشد و از حال آن تفتیش نماید و نگذارد سر خود باشد. (همان،اقتباس از ص 45)
ایشان در ادامه اشاره می نمایند که با اینکه این کار در اول امر کاری صعب به نظر می رسد اما برای موفقیت در آن باید با کمال تدریج و تأنّى و صبر انجام بگیرد.تا انسان بتواند به تدریج مدت زمانی را که در نماز حبس خیال وحضور قلب دارد را افزایش دهد.
نکته مهم در بیان امام (ره)این است که با وجود دشواری درطی این مسیر «هیچ گاه نباید انسان مأیوس شود، که یأس سرچشمه همه سستیها و ناتوانى‏ها است و برق امید انسان را به کمال سعادت خویش مى‏رساند.»(همان، اقتباس از صص47-46)
4-5-تلاوت زیبا ومناسب
اهمیت تلاوت در انس با قرآن در سخنان مقام معظم رهبری(مدظله)بسیار مورد تاکید قرار گرفته است.ایشان راه ترویج انس عمومی در جامعه را «باب کردن تلاوت»بیان کرده اند.از علل اهمیت تلاوت زیبا ومناسب این است که:
الف:«تلاوت قرآن به شکل ممتاز و با صدای خوش و با آهنگ درست و خوب، مشوق گرایش عمومی به قرآن، با دلها و جانها و فکرهاست.»)خامنه ای، پیشین،22/01/1370)
ب :« خوشخوانی کمک می‌کند به اینکه انسان تدبر کند و نکته را دریابد. »(خامنه ای،پیشین، 05/08/1378)
4-6-توجه به حضور ائمه در کنار قرآن
یکی از عوامل مهم انس کامل وصحیح با قرآن توجه به رابطه غیر قابل تفکیک قرآن با ائمه اطهار (علیهم السلام)است؛به این معنا که برای فهم کامل وصحیح آیات قرآن،توجه به تعالیم وتفاسیر ائمه اطهار (علیهم السلام)بسیار ضروری است.گرچه حدیث شریف ثقلین کاملا گویای این مطلب می باشد اما این موضوع در سخنان ائمه اطهار و بزرگان دین همواره مورد تاکید وتذکر بوده است.
در کتاب شریف اصول کافی در سخنی از امیر المؤمنین (علیه السلام)در مورد شرایط واوضاع زندگی انسانها قبل از رسالت پیامبر خاتم (صلی الله علیه وآله )بیان شده است ؛در قسمتی از این سخنان به رابطه مهم قرآن وعترت اشاره نموده و می فرمایند:
«در آن هنگام پیغمبر اکرم نسخه‏اى از کتب آسمانى نخستین برایشان آورد که کتب جلوترش را تصدیق داشت و حلال را از حرام مشکوک جدا ساخت. این نسخه همان قرآنست، از او بخواهید تا با شما سخن گوید، او هرگز سخن نگوید، ولى من از او بشما خبر میدهم، در قرآنست علم گذشته و علم آینده تا روز قیامت میان شما حکم مى‏دهد و اختلافات شما را بیان میکند، اگر از من قرآن را بپرسید بشما مى‏آموزم.»( کلینی، 1369 ش، ج‏1، ص 79)
در حدیثی از امام صادق (علیه السلام)آمده است:« من زاده رسول خدایم و بقرآن دانایم، در قرآنست آغاز خلقت و آنچه تا روز قیامت رخ دهد و خبر آسمان و زمین و خبر بهشت و دوزخ و خبر گذشته و خبر آینده تمام اینها را میدانم چنان که بکف دست خود می نگرم، همانا خدا می فرماید: در قرآنست بیان آشکار هر چیز.»(همان، ص 80)

مطلب مرتبط :   مقاله رایگان درباره مهارتهای اجتماعی

بستن منو