تحقیق درباره مقام معظم رهبری

تحقیق درباره مقام معظم رهبری

دانلود پایان نامه

بااین حال ایشان تاویل را منحصر در آیات متشابه نساخته واعتقاد دارند که گستره ی تاویل ،مربوط به باطن آیات بوده وباطن آیات ،کل آیات قرآن مجید اعم از محکمات ومتشابهات را در بر می گیرد.وتاویل قرآن مجید آن چنان گریز ناپذیر است که آنان که از تاویل پرهیز می کنند ،خود به تاویلی دیگر گرفتار شده اند.  

ایشان در بحث تسبیحات موجودات می فرمایند:«محجوبین‏ از اهل‏ فلسفه عامیّه و اهل ظاهر که نطق موجودات را نیافته‏اند به تأویل و توجیه پرداخته‏اند؛ و عجب آن است که اهل ظاهر که به اهل فلسفه طعن زنند که تأویل کتاب خدا کنند به حسب عقل خود، در این موارد خود تأویل این همه آیات صریحه و احادیث صحیحه کنند به مجرد آنکه نطق موجودات را نیافته‏اند، با آنکه برهانى در دست ندارند؛ پس تأویل قرآن را بى‏برهان و به مجرد استبعاد، کنند.»(خمینی،1388ج،ص 34)
نکته جالب اینکه «تاویل قرآن مجیددر طول تاریخ مورد سوء استفاده برخی قرار گرفته وعده ای تاویلاتی غلط را به قرآن مجید نسبت داده اند.حضرت امام به منشا اشتباه آنان که پی نبردن به عمق فلسفه وتنها اهل ظاهر وحس بودن ویا دوری از برهان واستدلال در تاویلات است،اشاره کرده ومعتقدند این عوامل باعث تاویلات غلط وگمراه کننده وهوی پرستانه می شود.بنابر این اهل تاویل قرآن مجید باید اهل «فلسفه عالیه»باشند نه«فلسفه عامیه»وبا برهان ودل ومعرفت ومشاهده به تاویل برسند.»( دیاری بیدگلی،پیشین،ص 46)
امام خمینی(ره)وابستگی عمیق وگسترده تاویل قرآن را به تاویلات ائمه اطهار (علیهم السلام) مورد تاکید قرار می دهند:«ما به‏ رأى‏ خودمان‏ نمى‏توانیم قرآن را تأویل کنیم. ما از طریق وحى و از طریق وابستگان به وحى قرآن را اخذ مى‏کنیم و بحمد اللَّه از آن راه هم غنى هستیم‏ .»(خمینی ،بی تا، ج‏18،ص 424)    
گرچه امام خمینی(ره)به اهمیت توجه به روایات ائمه معصومین (علیهم السلام)ودریافت تاویلات از آنها بسیار تاکید می ورزند؛اما دست یابی به علم تاویل را برای غیر معصومین نیز امکان پذیر دانسته اند وآن را انکار نمی کنند:
«این حقیقت و لطیفه الهیّه، که علم‏ به‏ تأویل‏ است، به مجاهدات علمیه و ریاضات عقلیه، مشفوع به ریاضات عملیه و تطهیر نفوس و تنزیه قلوب و تقدیس ارواح حاصل شود؛ …گر چه راسخ در علم و مُطَهَّر به قول مطلق، انبیاء و اولیاء معصومین هستند و از این جهت، علم تأویل به تمام مراتب آن، مختص به آنها است، لکن علماء امت را نیز از آن به مقدار قدَم آنها در علم و طهارت، حظّ وافرى است و لهذا از ابن عباس- رضى اللَّه عنه- منقول است که: «من از راسخین در علم هستم.» (خمینی، 1387 ش، ص 61)    
تاکید بر اینکه در اثر انس بلند مدت با قرآن،رسوخ در علم ومشمولیت از هدایت قرآنی شامل حال انسان می گردد،در سخنان رهبر فرزانه انقلاب نیز مورد تاکید قرار گرفته است.از جمله اینکه می فرمایند:
« این طور نیست که هر کس یک مقدار در قرآن مطالعه کرد، بگوید من به اعماق آن دست پیدا کردم؛ نه، چیزهایی وجود دارد که متعلق به راسخین در علم است. باید رسوخ در علم پیدا کرد و این به برکت انس طولانی و بلندمدت با قرآن برای انسان پیش می‌آید و هدایت قرآنی شامل حال انسان می‌شود.»(خامنه ای،پیشین،25/04/1382)
بنابر نکات مذکور، یکی از مراتب بالای انس با قرآن در فهم قرآن تاویل است؛این مرتبه از فهم به طور کامل برای معصومین قابل تصور است اما بر طبق سخنان امام خمینی ومقام معظم رهبری در اثر انس بلند مدت ورسوخ در علم برای غیر معصومین نیز قابل درک وکسب است.
3-4-3-تفکر:
مرتبه دیگری از فهم قرآن «تفکر»است.درآیه ای از قرآن کریم می خوانیم:
… وَ تِلْک الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّرُونَ؛ و این مَثَلها را براى مردم مى‏زنیم، باشد که آنان بیندیشند. (حشر/21)
در سخنان امام خمینی(ره)تفکر به عنوان یکی از آداب قرائت قرآن مطرح شده ومقصود از آن جستجوى مقصد و مقصود در آیات شریفه است. و چون مقصد قرآن، چنانچه خود آن صحیفه نورانیّه فرماید، هدایت به سبل سلامت است بنابر این هدف تفکر انسان در آیات قرآن را دستیابی به سعادت که همان رسیدن به سلامت مطلقه و عالم نور و طریق مستقیم است؛می دانندووظیفه انسان در این باب را طلب نمودن سبل سلامت و معدن نور مطلق و طریق مستقیم،از قرآن شریف می دانند.
به همین منظور نتیجه چنین تفکری را در قاری این گونه بیان می کنند که چون شخص قارى مقصد را یافت، در تحصیل آن بینا شود و راه استفاده از قرآن شریف بر او گشوده و ابواب رحمت حق بر او مفتوح گردد، و عمر کوتاه عزیز خود و سرمایه تحصیل سعادت خویش را صرف در امورى که مقصود به رسالت نیست، نکند و از فضول بحث و کلام در چنین امر مهمّى خوددارى کند.و چون مدّتى چشم دل را به این مقصود افکند و از دیگر امور صرف نظر کرد، چشم دل بینا گردد و حدید شود، و تفکّر در قرآن براى نفس عادى شود و طرق استفاده باز گردد، و ابوابى بر او مفتوح شود که تاکنون نبوده و مطالب و معارفى از قرآن استفاده کند که تاکنون به هیچ وجه نمى‏کرده، آن وقت شفا بودن قرآن را براى امراض قلبیّه ونورانیت وبهار بودنش را برای قلب مى‏فهمد، و از آن برای شفای امراض خود بالاخص امراض روحیش،بهره می برد. (خمینی، 1388 الف ، اقتباس از ص 203 )   
امام خمینی(ره)در ادامه به بیان برخی آیات قرآن مربوط به تفکر پرداخته نکات مهمی را دراین باب بیان می دارند؛به عنوان مثال در ذیل این آیه از قرآن که می فرماید:وَ انْزَلْنا الَیْک الذِّکْرَ لِتُبَیِّنَ لِلنّاسِ ما نُزّلَ الَیهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّرون‏.می فرمایند:
«در این کریمه مدح بزرگى است از تفکّر، زیرا که غایت انزال کتاب بزرگ آسمانى و صحیفه عظیمه نورانى را احتمال تفکّر قرار داده، و این از شدّت اعتناء به آن است که بس احتمال آن موجب یک همچو کرامتى عظیم شده.» ؛ودر ذیل این آیه فرموده اند: فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّروُن‏.ایشان در ادامه با اشاره به روایاتی نتیجه عمده در این باب را این دانسته اند که انسان بفهمد تفکّر ممدوح کدام است، و الاّ در این که تفکّر در قرآن و حدیث ممدوح است شک نیست. سپس بهترین تعبیر برای تفکر را از خواجه عبد اللّه انصارى نقل می کنند که « تفکّر جستجو نمودن «بصیرت» است- که چشم قلب است- براى رسیدن به مقصود و نتیجه، که غایت کمال آن است. و معلوم است مقصد و مقصود سعادت مطلقه است که به کمال علمى و عملى حاصل آید. » (همان، ص205)
بنابر آنچه در مورد تفکر گفته شد،اهمیت این موضوع در انس با قرآن آشکار می گردد.زیرا تفکر ممدوحی که به انسان بصیرت بخشد ،اورا به فهم و دریافت مقصد آیات می رساندو در صورتی که این تفکر مستمر باشد،انسان همراه با قرآن رشد می یابد؛وبه سبل سلامت رهنمون می گردد.
3-4-4-تطبیق:
چهارمین بحث در فهم قرآن به «تطبیق آیات قرآن»مربوط می گردد.«جریان آیات قرآن در گذر زمان بر مصادیق جدید که بی ارتباط با همان بطن آیات نیست ،از ویژگی های قرآن است که پشتوانه ی مهمی برای جاودانگی قرآن گردیده است.طبق این دیدگاه ،گرچه بخشی از آیات قرآن دارای سبب نزول خاص ودارای مصداق نخستین است ،اما امکان تحلیل وتطبیق آن بر مصادیق دیگر نیز وجود دارد.بر این اساس هر چند منطوق آیات ،در ظاهر ناظر به امتهای گذشته یا اتفاقات عصر نزول است ؛ولی روح وحقیقت آن در حصار هیچ زمانی نیست ،بلکه به تعبیر دیگر «فرا زمانی »است و درآیندگان همانند گذشتگان ساری وجاری است.
جری وتطبیق یکی از اصطلاحات متداول میان قرآن پژوهان معاصر است ومنشا آن ،حدیثی است که در توصیف قرآن می فرماید:«…القرآن یَجری کَما یَجری الشمسُ والقَمرُ»؛قرآن در روزگار جریان دارد ؛آنچنان که خورشید وماه جریان دارند.
هر چند امام در این موضوع نیز دارای نظر است ،آنچه بیشتر مورد نظر امام خمینی است و برای ایشان اهمیت دارد ،مفهومی است متفاوت از چیزی که بین قرآن پژوهان متداول است.امام ،تطبیق را با عنایت به رویکرد عرفانی خود تفسیر آیات ،از جمله آداب باطنی تلاوت قرآن دانسته اند؛وآن تلاش برای تحقق آیات وپیاده کردن آنها در وجود انسانها ودر پی آن در جامعه انسانی واسلامی است.نوع نگاه امام خمینی ،به مبحث تطبیق،متاثر از مسلک عرفانی وشیوه ی تربیتی ایشان است.امام خمینی تطبیق را از آداب مهم قرائت قرآن وموجب نیل به نتایج بسیار واستفاده های بی شمار می داند.»( دیاری بیدگلی،پیشین، ص47)
امام خمینی (ره)تعریف خاص خود را از بحث تطبیق آیات قرآن به این نحو بیان می دارند:

مطلب مرتبط :   پایان نامه ارشد درباره بهینه سازی مصرف انرژی

Close Menu