تحقیق درباره سبکهای فرزندپروری

تحقیق درباره سبکهای فرزندپروری

دانلود پایان نامه

فرض 6: آموزش ابراز وجود باعث افزایش انگیزهی پیشرفت در گروه آزمایش میشود.  

جهت آزمودن این فرضیه از آزمون تحلیل کوواریانس استفاده شد. نتایج نشان داد، متغیر پیش‌آزمون با سطح معنا‌داری 000/0 و میزان اثر 308/0 معنا‌دار بود. بدین معنی که مداخلهی آموزشی توانسته انگیزهی پیشرفت را در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل افزایش دهد. در تبیین این فرضیه میتوان گفت از آنجایی که فراگیری مهارت ابراز وجود احساس حمایت اجتماعی و به دنبال آن خودپندارهی مثبت و عزت نفس را افزایش میدهد موجبات پیشرفت در عملکرد تحصیلی را نیز فراهم میآورد و به نوعی نیرو و انگیزهی قوی در فرد ایجاد میکند. علاوه بر این میتوان خاطرنشان کرد که، پیشرفت تحصیلی در گرو عوامل زیادی مانند هوش، سبکهای شناختی، عوامل شخصیتی و نگرش میباشد. بنابراین دانشآموزی که از مهارتهای ابراز وجود از جمله، درخواست کردن، بله گفتن و نه گفتن برخوردار است در برقراری ارتباط با دوستان، معلمان و خانوادهی خود توانایی بیشتری کسب میکند و این امر میتواند باعث ایجاد اسنادهای درونی و مناسب در او شود (برای مثال، موفقیت خود را در زمینهی تحصیلی به تلاش و کوشش نسبت دهد، نه آسان بودن امتحانات).
یافتهی حاضر با پژوهش ماخیجا و سینگ (2010)، یاوریان، سهرابی و یاوریان (2010)، دلوتی (1981)، حاتمیفرد، کافی و خوشروش (1390)، کیخای فرزانه (1390)، مبلغی (1387)، عاشوری، ترکمن ملایری و فدایی (1386)، پاییزی و همکاران (1386) همسو و با پژوهش معتمدین و بدری (1386) ناهمسو است.
دلوتی (1981) در پژوهش خود اظهار کرد که بین رفتارهای قاطعانه، اعتماد به نفس و پیشرفت تحصیلی در افراد ارتباط معناداری وجود دارد. ماخیجا و سینگ (2010)، یاوریان، سهرابی و یاوریان (2010) بیان کردند، آموزش ابراز وجود اثرات بالقوهای بر روی پیشرفت تحصیلی نوجوانان دارد. به این صورت که دانشآموزان یا نوجوانان پس از فراگیری آموزشهای ابراز وجود، این مهارت را در ارتباط با معلمان، مدیر و همسالان خود به کار میگیرند. این امر به آنها کمک میکند اظهارات و عقاید خود را به صورتی منطقی و راحت ابراز نمایند و تجربیات خوشایندی را در مدرسه کسب کنند که به دنبال آن به افزایش انگیزه و پیشرفت آنها کمک خواهد کرد.
عاشوری، ترکمن ملایری و فدایی (1386) در یافتههای خود تبیین کردند، از آنجایی که دانشآموزان پرخاشگر به نوعی فاقد توانایی ابراز وجود برای بیان صحیح و منطقی احساسات و نظرات خود هستند، با رفتارهایشان جو متشنجی را برای خود و دیگران پدید میآورند و از آنجا که این دسته از دانشآموزان مهارتهای اجتماعی مناسب برای کنترل خود و رویدادهای پیرامون را ندارند، در سطوح بالای برانگیختگی توجه آنها محدود شده در نتیجه در درک کامل آنچه لازم و مناسب است شکست میخورند. ولی آموزش ابراز وجود به آنها کمک میکند نحوهی درست ابراز نظرات و عقاید را کسب کرده و با دیدگاهی روشن و خالی از هرگونه ناراحتی ذهنی به پیشرفت برسد.
معتمدین و بدری (1386) در تبیین علت عدم تأیید فرضیهی خود در این زمینه اظهار داشتند، ممکن است حجم مطالب درسی نیمسال اول و دوم که مورد آزمون قرار گرفتند بر میزان معدل دانشآموزان یعنی بر افت نسبی معدل آنها تأثیرگذاشته باشد و یا ممکن است نحوهی ارزشیابی معلمان در نیمسال اول و دوم متفاوت باشد، بنابراین نمیتوان اثر آموزش ابراز وجود بر افزایش انگیزهی پیشرفت دانآموزان را به راحتی تبیین کرد.
فرض 7: آموزش ابراز وجود باعث کاهش ناراحتی از ابراز وجود در گروه آزمایش میشود.
این فرضیه در پسآزمون مورد تأیید قرار گرفت و مشخص شد، 394/0 درصد کوواریانس نمرات پس‌آزمون ناشی از مداخلهی آموزشی است. بنابراین آموزش ابراز وجود در کاهش میزان ناراحتی از ابراز وجود دانش‌آموزان دختر تأثیر دارد. همچنین مشخص شد که متغیر پیش‌آزمون با سطح معنا‌داری 000/0 و میزان اثر 428/0 میباشد. در تبیین این یافته میتوان گفت، که آموزش ابراز وجود میتواند، هنر برقراری روابط عمیق و منطقی با دیگران را به دانشآموزان بیاموزد و از ایجاد کمجرأتی و عدم قاطعیت میکاهد. زمانی که دانشآموزان ابراز وجود مناسبی از خود نشان میدهند از رضایت خاطر و احساس اعتماد به نفس کافی برخوردار میشوند. همین امر باعث کاهش ناراحتی آنها در ابراز وجود و افزایش بهداشت روانی آنها میگردد. به عبارتی دیگر میتوان گفت ارتباطات ضعیف میتواند، به روابط ناسالم منجر شود و فشار روانی و ناراحتی ناشی از عدم بیان احساسات و درخواستهای واقعی و منطقی را افزایش دهد.
متأسفانه، تاکنون تنها پژوهش صاحبالزمانی و همکاران (1388) در رابطه با اثربخشی آموزش ابراز وجود بر ناراحتی از ابراز وجود در داخل و خارج از کشور صورت گرفته که نتایج آن همسو با یافتههای پژوهش حاضر بود، این یافته به صورت غیر مستقیم نیز با نتایج پژوهشهای لین و همکاران (2004)، تمپل و رابسون(1991)، رضاپور میرصالح، ابوترابی کاشانی و ابراهیمی قوام (1391) ، معتمدین و بدری (1386)، آقایی، ملکپور و عجمی (1381)، نیسی و شهنیییلاق (1380) همسو است.
لین و همکاران (2004)، اظهار کردند، رضایت از ارتباطات بین فردی بعد از آموزش ابراز وجود در گروه نمونه به طور معناداری بهبود یافته بود. تمپل و رابسون (1991) در پژوهش خود دریافتند، افراد یاد گرفتند، با زیر پا گذاشتن یا چشم پوشیدن و یا حتی پنهان کردن احساسات، عقاید و گرایش‌های واقعی خود با گرایش‌ها، آرزوها و خواسته‌های دیگران کنار بیایند و همین امر زمینهی ناراحتی آنها را فراهم میکند، در صورتی که مهارتهای ابراز وجود به آنها میآموزد در عین رعایت حقوق اجتماعی به حقوق و نیازهای خود نیز احترام بگذارند و اینگونه از ناراحتیهای بیمورد دوری گزینند.
صاحبالزمانی و همکاران (1388)، معتمدین و بدری (1386) اظهار کردند، قاطعیت باعث یادگیری شناختی دانشآموزان شده و کاربرد رفتارهای ابرازگرانه را در موقعیتهای واقعی میسر میسازد. آنها دریافتند، همین که فرد یاد بگیرد برای احقاق حقوق خود ایستادگی کند، مردم نیز نسبت به وی واکنش متفاوتی خواهند داشت. این امر او را به تجاربی در زندگی راهنمایی میکند. تجربیات حاصل به رشد و کمال او کمک میکند و باعث میشود دربارهی آنچه میخواهد و لازم دارد، ایدههای روشنتری بهدست آورد و از ناراحتیش کاسته شود. آقایی، ملکپور و عجمی (1381) بیان کردند، شرکت در برنامههای آموزش ابراز وجود به دانشآموزان میکند در تعامل با همسالان، جرأتورزی و عزت نفس خود را افزایش دهند. نیسی و شهنیییلاق (1380) در پژوهش خود دریافتند، افرادی که از آموزشهای ابراز وجود بهرهمند میشوند، مشکلات کمتری را در ارتباط با دیگران تجربه میکنند و همین امر احساس رضایت خاطر را در آنها فراهم میسازد.
نتیجهگیری
آموزش ابراز وجود به میزان قابل توجهی بر سازگاری اجتماعی، خودپندارهی مثبت، انگیزهی پیشرفت و قاطعیت دانشآموزان مؤثر است. آموزش مهارتهای ابراز وجود یک شیوهی مداخلهی سازمانیافته در جهت بهبود روابط بین فردی و گفت و گو با دیگران است که این نیز به نوبهی خود بر یادگیری تأثیر میگذارد. زیرا روابط بین فردی عالی، منجر به ایجاد اعتماد و همدلی و نیز افزایش احساس تعلق، اعتماد به نفس و خویشتنپذیری شده و در نهایت فضای مثبتی را برای یادگیری به وجود میآورد. همچنین باعث میشود نوجوانان شیوهی روبرو شدن با انتقاد، بیان نارضایتی، شیوهی امتناع و عدم پذیرش یک پیشنهاد یا یک تقاضا، تعریف کردن از رفتارهای مطلوب دیگران و مشارکت در امور گروهی را یاد گرفته و تمرین کنند. اساس مداخلهی آموزش ابراز وجود، رویارویی موفق فرد در موقعیتهای اجتماعی است، تا نوجوانان یا دانشآموزان بتوانند رفتارها، عقاید، احساسات، نظرات و آرزوهای خود را بیان کند و از حقوق خود دفاع نمایند. نتایج این پژوهش نشان داد، آزمودنیها پس از دورهی آموزشی و فراگیری مهارتهای ابراز وجود، از جمله تمرین ابراز مخالفت و ناخشنودی در برخی از موقعیتها، بیان جملات من، تمرین ابراز اظهارات شخصی در موقعیتهای فرضی قاطعیت خود را افزایش داده و در برخورد با موقعیتهای مختلف بین رفتارهای پرخشگرانه، فعلپذیر و رفتار جرأتمندانه تمایز قائل شوند که پیامد آن تأمین سلامت، سازگاری روانی و رسیدن به اعتماد به نفس بالاست.
پیام نهایی تحقیق حاضر این است که از طریق آموزش ابراز وجود میتوان عملکرد تحصیلی، اجتماعی و فعالیتهای گروهی مانند تعامل با دانشآموزان، همسالان و اطرافیان را بهبود بخشید و با کاهش اختلالات رفتاری و مشکلات تحصیلی دوران حساس و بحرانی نوجوانی را به دورانی آرام و باثبات تبدیل کرد. بنابراین با توجه به اهمیت این دوران، شناخت اصولی و علمی این مرحله برای پیشگیری از نابهنجاریها و مشکلات از طریق ارائهی اطلاعات و آگاهیهای لازم به نوجوانان و کسب مهارتهای لازم برای مقابله با مشکلات ناشی از این تغییرات، امری بسیار مهم و حساس تلقی میشود.
5-3- پیشنهادات
5-3-1- پیشنهادات برای مسئولان آموزشی و روانشناسان
برگزاری کارگاههای فوق برنامه، به منظور افزایش شناخت دانشآموزان از ویژگیها، عقاید، احساسات و هیجانات خود و نحوهی صحیح و منطقی ابراز آنها.
گردآوری کتابچههای آموزشی با مهارتهای ابراز وجود، توسط سازمان آموزش و پرورش دسترسی به آموزش این توانایی را برای دانشآموزان راحتتر میکند.
آموزش شیوههای فرزندپروری قاطع به والدینی که به فرزندانشان، اجازهی ابراز وجود و دفاع از حقوق خود را نمیدهند.
هنگام آموزش ابراز وجود و رفتارهای جرأتمندانه لازم است تفاوتهای فرهنگی و همچنین تفاوت رفتارهای پرخاشگرانه که غالبا به دیگران صدمه میزند، با رفتارهای مبتنی بر ابراز وجود که صرفا جهت دفاع از حقوق خود و با رعایت احترام متقابل انجام میگیرد، برای دانشآموزان مشخص شود.
5-3-2- پیشنهادات پژوهشی
انجام این پژوهش در گروه نمونهی پسران، به دلیل محدویتهای آموزش و پرورش جهت حضور در مدارس پسرانه امکانپذیر نبود. بنابراین لزوم اجرای پژوهشی مشابه در نوجوانان پسر پیشنهاد میگردد تا گسترهی تعمیمپذیری نتایج افزایش یابد.
پیشنهاد میگردد، در تحقیقات بعدی، رابطهی متغیرهایی مانند، تیپ شخصیتی و سبکهای فرزندپروری والدین با توانایی ابراز وجود مورد مطالعه قرار بگیرند.
با توجه به بالا رفتن سن نوجوانی و رسیدن به سنین دانشجویی انجام این پژوهش بر روی دانشجویان نیز پیشنهاد میگردد.
از آنجاییکه ناتوانی در ابراز وجود و عدم قاطعیت میتواند یکی از عوامل مؤثر در اختلالات روانی باشد، انجام این پژوهش بر روی دانشآموزانی که دارای اختلالات رفتاری، مانند اضطراب اجتماعی، افسردگی، پرخاشگری و ……… هستند، پیشنهاد میگردد.

مطلب مرتبط :   تجربیات برتر در حوزه سنجش و ارزشیابی | کاملترین نمونه های رایگان سالتحصیلی 97-98

Close Menu