تحقیق درباره ایمان به خدا

تحقیق درباره ایمان به خدا

دانلود پایان نامه

ایشان به حدیثی در این باب اشاره دارند که در آن آمده است که:«هیچ چیز پیش خداى تعالى محبوبتر نیست از عملى که مداومت‏ بر آن شود گرچه آن عمل کم باشد.» (خمینی، 1388 الف، ص16)  

در کتاب آداب الصلاه فصلی با عنوان «تفهیم»که یکى از آداب قلبیّه عبادات، است بیان شده است ؛در این قسمت امام خمینی(ره)تفهیم را به این شرح بیان می دارند:
« آن چنان است که انسان قلب خود را در ابتدا امر چون طفلى پندارد که زبان باز نکرده و آن را مى‏خواهد تعلیم دهد، پس، هر یک از اذکار و اوراد و حقایق و اسرار عبادات را با کمال دقّت و سعى به آن تعلیم دهد و در هر مرتبه‏اى از کمال هست، آن حقیقتى را که ادراک نموده به قلب بفهماند. پس، اگر اهل فهم معانى قرآن و اذکار نیست و از اسرار عبادات بى بهره است، همان معناى اجمالى را که قرآن کلام خدا است و اذکار یاد آورى حق است و عبادات اطاعت و فرمانبردارى پروردگار است تعلیم قلب کند و به قلب همین معانى اجمالیّه را بفهماند. و اگر اهل فهم معانى صوریه قرآن و اذکار است، همان معانى صوریّه را، از قبیل وعد و وعید و امر و نهى، و از علم مبدأ و معاد به آن مقدار که ادراک نموده به قلب تعلیم دهد. و اگر کشف حقیقتى از حقایق معارف یا سرّى از اسرار عبادات براى او شده، همان را با کمال سعى و کوشش به قلب تعلیم کند و آن را تفهیم نماید. و نتیجه این تفهیم آن است که پس از مدّتى مواظبت زبان‏ قلب‏ گشوده‏ شود و قلب ذاکر و متذکّر گردد. در اول امر، قلب متعلّم بود و زبان معلّم و به ذکر زبان قلب ذاکر مى‏شد و قلب تابع زبان بود، و پس از گشوده شدن زبان قلب عکس گردد: قلب ذاکر گردد و زبان‏ به ذکر آن ذکر گوید و به تبع آن حرکت کند. »(همان،ص 28)
بنا بر آنچه از سخنان امام (ره)بیان شد،نتیجه گرفته می شود که تکرار وتلقین آیات قرآن سبب تفهیم مفاهیم نورانی آنها به قلب انسان می گردد؛و در این هنگام قلب انسان از آن مفاهیم تاثیر پذیرفته در نهایت اثرش را بر اعضاء وجوارح انسان واعمال وکردارش مخصوصا زبان،خواهد گذاشت؛به گونه ای که زبان نیز چون قلب ذاکر گردد.
بنابر این آداب ظاهری قرائت به طور کلی شامل استعاذه،تجوید وتحسین وتکرار وتلقین است.زمانی استعاذه حقیقی تحقق یافته است که با اخلاص وایمان به خداوند وتوکل به او همراه باشد.تجوید وتحسین نیز با رعایت ترتیل وطمانینه ورعایت حزن وصوت نیکو کامل می گردد؛در نهایت عامل اثر گذاری قرائت بر وجود انسان تکرار وتلقین آیات نورانی قرآن است.
3-3-5-2-مراتب وآداب باطنی قرائت قرآن:
الف-تعظیم:
یکی از شروط اساسی برای اینکه انسان به سوی انس با قرآن برود ومفاهیم نورانیش را اساس زندگی خود قرار دهد این است که از عظمت آن وجایگاه والایش،تا حد امکان، آگاه باشد.زیرا با معرفت از جایگاه والای یک چیز است که تعظیم نسبت به آن حاصل می گردد.
در آیه 21 از سوره حشر خداوند عظمت آیات قرآن را اینگونه بیان می دارد: لَوْ أَنْزَلْنا هذَا الْقُرْآنَ عَلى‏ جَبَلٍ لَرَأَیْتَهُ خاشِعاً مُتَصَدِّعاً مِنْ خَشْیَهِ اللَّهِ وَ تِلْکَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّرُونَ.؛اگر، این قرآن را بر کوهى نازل کرده بودیم مسلما او را مى‏دیدى که خاشع و از ترس خدا متلاشى مى‏شود. این مثلهایى است که براى مردم مى‏زنیم تا شاید به فکر بیفتند . (21/حشر)
در روایتی از پیامبر (صلی الله علیه وآله)می خوانیم که: «فَضْلُ‏ الْقُرْآنِ‏ عَلَى‏ سَائِرِ الْکَلَامِ کَفَضْلِ اللَّهِ عَلَى خَلْقِه.(مجلسی،پیشین، ص 19)
امام على (علیه السلام)در مورد عظمت قرآن می فرمایند:« فَتَجَلَّى‏ لَهُمْ‏ سُبْحَانَهُ‏ فِی‏ کِتَابِهِ‏ مِنْ غَیْرِ أَنْ یَکُونُوا رَأَوْهُ بِمَا أَرَاهُمْ مِنْ قُدْرَتِه‏؛»(نهج البلاغه/خ147)؛پس خداى سبحان در کتاب خود بى آن که او را بنگرند خود را به بندگان شناساند، و قدرت خود را به همه نمایاند.
امام خمینی(ره) تعظیم را یکی از آداب باطنی قرائت دانسته وآن را هم برای انسان عامی وهم انسان عارف قابل درک می دانند؛ایشان فهم حقیقت وعظمت قرآن را تنها برای پیامبر (صلی الله علیه وآله)وائمه معصومین(علیهم السلام) امکان پذیر می دانند. (خمینی،پیشین، ص 181)
در ادامه عظمت این کتاب الهی را از جمیع جهات از جمله:عظمت متکلّم و کاتب آن ، عظمت مطالب و مقاصد ، عظمت نتایج و ثمرات، عظمت رسول و واسطه آن،و یا به عظمت مرسل إلیه و حامل آن ، عظمت حافظ و نگاهبان آن ، عظمت شارح و مبیّن آن ، عظمت وقت ارسال و کیفیّت آن ؛می دانند وبه همین جهت جمع همه این خصوصیات ِ عظیم مختص به قرآن را نشان دهنده عظمت آن می دانند.(همان ، اقتباس از ص182)
لازم به ذکر است که ایشان در این بحث به نکته دقیقی اشاره نموده اند ،وآن اینکه احترام عظیم و منعم، و احترام محضر هر کس، از ویژگیهای فطرى انسان است. اما انسانها در این باره در دو گروه قرار می گیرند یکی آن گروه که فطرت محجوب دارند وفریفته نعمات دنیایی هستند ؛که در مقابل صاحبان قدرت وعظمت دنیا ودر محضر آنها احترام می کنند ؛اما دسته دوم اولیاء خدا وصاحبان فطرتهای پاک وشکوفا شده هستند که بى‏توجّه به نفع و ضرر و بدون توجه به جهنم و بهشت، قلبهاى آنها از نور عظمت و سطوتِ جلال، مى‏لرزید و از خوف خدا غش‏مى‏کردند. رنگهاى مبارکشان در وقت نماز، که میعاد حضور اولیاء- علیهم السلام- و معراج قرب آنها است، زرد مى‏شد ، و پشت مبارکشان مى‏لرزید و از خود بى‏خود مى‏شدند.(خمینی، 1378ش، اقتباس از 330- 131)
ب-اخلاص:
دومین مورد از آداب باطنی قرائت قرآن بر مبنای دیدگاه امام خمینی(ره)اخلاص است. در این مورد در بحث آداب استعاذه به نکاتی اشاره شده است،در این بخش به چند نکته تکمیلی در مورد اخلاص می پردازیم.
امام خمینی(ره) در مورد اخلاص می فرمایند:
« از آداب لازمه قرائت قرآن که در تأثیر در قلوب سمت رکنیّت دارد و بدون آن‏هیچ عملى را قیمتى نیست، بلکه ضایع و باطل و موجب سخط الهى است، اخلاص است که سرمایه مقامات اخرویه و رأس المال تجارت آخرت است.» (خمینی، 1388 ب، ص501)
ایشان در ادامه برای تبیین بحث به روایات متعددی ائمه معصومین (علیهم السلام)اشاره می فرمایند،ازجمله به حدیثی از کتاب شریف کافی که قاریان قرآن را به سه دسته تقسیم میکند؛ را بیان می دارند؛ بر طبق این حدیث قاریان قرآن سه گروه‏اند: دسته اول: قرائت قرآن را سرمایه معیشت و وسیله کسب حقوق خود قرار داده اند، دسته دوم: آنان که حروف و صورت قرآن را حفظ می کنند، و حدود آن را ضایع می نمایند.و اما دسته سوم که قرآن را برای یافتن علاج درد های خود قرائت می کنند و به واسطه آن شب را بیدار و به عبادت می گذرانند، و روز را روزه می گیرند و به تشنگى می گذرانند، و در مساجد حاضر می شوند و از خواب ناز برخیزند. اهمیت خلوص قاریان دسته سوم تا آنجاست که در ادامه حدیث در وصف آنان گفته شده است:«پس، خداوند عزیز جبّار به واسطه این‏ها دفع بلیات فرماید و باران از آسمان فرو فرستد. به خدا قسم که این گروه از قاریان قرآن از کبریت احمر کمیاب ترند.» (همان، اقتباس ازص 501)
حدیث دیگر مورد اشاره ایشان این که:« کسى که قرائت قرآن کند براى خدا و خالص از ریا و براى یاد گرفتن معالم دین، ثواب او مثل ثوابى است که به جمیع ملائکه و انبیا و مرسلین دهند.» یعنى از سنخ ثواب آنان به او مرحمت فرمایند.«و کسى که تعلم کند قرآن را براى ریا و سمعه تا آنکه با جاهلان جدال کند و مباهات به علما کند و دنیا را به آن طلب کند، متفرق فرماید خداوند استخوان‏هاى او را روز قیامت، و در آتش کسى از او شدت عذابش بیشتر نیست، و به جمیع انواع عذاب او را معذب کنند از شدّت غضب و سخط خداوند بر او.» (همان، ص 503)
ج-حضور قلب:
در آیه 201 از سوره اعراف آمده است:إِنَّ الَّذینَ اتَّقَوْا إِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّیْطانِ تَذَکَّرُوا فَإِذا هُمْ مُبْصِرُونَ ؛ در حقیقت، کسانى که [از خدا] پروا دارند، چون وسوسه‏اى از جانب شیطان بدیشان رسد [خدا را] به یاد آورند و بناگاه بینا شوند.»

مطلب مرتبط :   منابع پایان نامه درمورداختلال افسردگی، اختلال دو قطبی، دو قطبی، بهداشت روان

Close Menu