مؤلفه‌های تأثیرگذار در رقابت پذیری

مؤلفه‌های تأثیرگذار در رقابت پذیری

مؤلفه‌های تأثیرگذار در رقابت پذیری

کارشناسان اقتصادی، عوامل متعددی را در رقابت پذیری موثر می‌دانند. در گزارش سال جاری «مجمع جهانی اقتصاد» به 12 عامل مهم اشاره شده است که هر یک از این عوامل به نوبه خود به زیر بخش‌های متعدد دیگری تقسیم می‌شوند.

1- نهادها[1]: نهادها، سازمان‌ها یا تشکیلات اداری موجود در هر کشور، چارچوب‌ها یا محدوده‌های خاصی محسوب می‌شوند که در درون آن‌ها افراد، شرکت‌ها و دولت‌ها با یکدیگر ارتباط یا تعامل برقرار می‌کنند تا بتوانند برای اقتصاد کشور درآمد یا ثروت تولید نمایند.

2- زیرساخت‌ها[2]: بررسی‌های انجام شده ثابت کرده است که وجود زیرساخت‌های گسترده و کارآمد، نیروی محرکه رقابت پذیری است و بدون ایجاد این زیرساخت‌ها نمی‌توان در عرصه رقابت پذیر کردن اقتصاد به موفقیت دست یافت. از جمله این زیرساخت‌ها می‌توان به برخورداری یک کشور از شبکه کارآمد حمل و نقل، نیروی متخصص، مناسب بودن کیفیت جاده‌ها و شاهراه‌ها، خطوط راه آهن مدرن، بنادر مجهز و خطوط هوایی منظم اشاره کرد به گونه‌ای که صادرکنندگان بتوانند کالاهای خود را به موقع و با اطمینان خاطر به بازارهای هدف عرضه نمایند. این قبیل زیرساخت­ها امکان نقل و انتقال نیروی کار را به مشاغل مناسب فراهم می‌کند.

3- ثبات اقتصادی در سطح کلان[3]: هنگامی که در یک کشور نرخ تورم بالا یا خارج از کنترل است، شرکت‌ها یا بنگاه‌های اقتصادی نمی‌توانند تصمیمات آگاهانه، منطقی یا خردمندانه‌ای اتخاذ کنند. اگر نرخ بهره بالا باشد یا دولت‌ها بابت بدهی‌های گذشته خود ناگزیر به تحمل بهره‌های گزافی باشند، قادر نخواهند بود که تسهیلات مناسبی در اختیار واحدهای تولیدی، صادرکنندگان یا مؤسسات تجاری قرار دهند. کشورهایی که اقتصاد کلان آن‌ها دستخوش عدم ثبات است، از لحاظ رقابت پذیری در موقعیت مطلوبی قرار ندارند.

مطلب مرتبط :   پرسش مهر 97 رئیس جمهور  ,بهترین پاسخ به پرسش مهر 98-1397 نوزدهم

4- بهداشت و آموزش‌های اولیه[4]: برخورداری یک کشور از نیروی کار سالم و تندرست در رقابت پذیری و بهره­وری نقش حیاتی دارد. نیروی کار بیمار نمی‌تواند وظایف خود را به درستی انجام دهد یا از توانمندی‌های خود به طور کامل استفاده کند، به همین سبب بازده اقتصادی کمتری دارد. سرمایه گذاری غیر مکفی در بخش بهداشت، هزینه‌های هنگفتی به بخش تجارت (و به طور کلی اقتصاد کشور) تحمیل می‌کند.

5- تحصیلات عالیه و کارآموزی[5]: کیفیت تحصیلات عالیه در هر کشور و آموزش‌هایی که به افراد داده می‌شود در رقابت پذیری اقتصاد تأثیر قاطع دارد و تردیدی نیست که اگر نیروی کار از تخصص یا آموزش‌های اساسی برخوردار نباشد، یا تحصیلات عالیه در یک کشور از کیفیت مطلوب برخوردار نبوده و با استانداردهای بین‌المللی منطبق نباشد، بنگاه‌های اقتصادی قادر به اصلاح و بهبود فرآیندهای تولید و گذار از مرحله تولید کالاهای ساده به کالاهای پیچیده و مبتنی بر فناوری پیشرفته نخواهند بود

6- کارآمدی بازار کالا[6]: کشورهایی که از بازار کالای کارآمدی برخوردار هستند، به خوبی قادرند که از «آمیزه تولید کالاها و خدمات» به بهترین نحو بهره‌برداری نمایند. تولید کالای مناسب با قیمت و کیفیت مناسب، منطبق با نیاز مصرف کننده، امکان راه یابی به بازارهای فروش در داخل و خارج را فراهم می‌کند. این کشورها صرفاً تولیدکننده یک یا چند نوع محصول مشخص نیستند، بلکه می‌توانند خطوط تولید خود را متناسب با تحول در بازار تغییر دهند، ویژگی‌های کالاهای موجود را تغییر داده یا به تولید کالاهای جدیدی مبادرت نمایند و چرخه حیات کالاهای خود را افزایش یا ماندگاری آن­ها را بیشتر کنند.

7- کارآمدی بازار کار[7]: اگر بازار کار در یک کشور از انعطاف و کارایی لازم برخوردار باشد، می‌توان اطمینان حاصل کرد که اقتصاد ان کشور از وجود این نیرو به کارآمدترین شکل ممکن استفاده خواهد کرد. مشوق‌هایی که به نیروی کار داده می‌شود باید با نوع شغل و درجه کارایی افراد متناسب باشد.

مطلب مرتبط :   رسانه های تبلیغاتی جدید

8- پیچیدگی بازار مالی[8]: کشورها به بازارهای مالی پیشرفته و پیچیده نیاز دارند، به گونه‌ای که بخش خصوصی بتواند برای سرمایه گذاری از منابع متعدد و ابزارهای گوناگون استفاده کند و برای تأمین نیازهای خود، صرفاً به منابع بانکی متکی نباشد. البته وجود یک سیستم بانکی کارآمد که از یک خط مشی پولی سالم تبعیت می‌کند، لازمه رقابت پذیر کردن اقتصاد است.

9- سطح آمادگی تکنولوژیکی[9]: ارزیابی سطح آمادگی تکنولوژیکی یک کشور در تشخیص درجه رقابت پذیری آن کشور اهمیت زیادی دارد. معیارهای متعددی برای تعیین سطح آمادگی تکنولوژیکی یک کشور وجود دارد. هنگامی که یک فناوری برای نخستین بار ابداع می‌شود، بلافاصله قابلیت کاربرد ندارد، بلکه باید از طریق تجربه، آزمون‌های واقعی و روش‌های دیگر اجرایی کردن ان را محقق ساخت. پایین‌ترین سطح آمادگی تکنولوژیکی با پژوهش‌های علمی آغاز می‌شود، این پژوهش‌ها باید به تحقیقات کاربردی و توسعه‌ای تبدیل شوند.

10- اندازه بازار[10]: اندازه یک بازار در بهره­وری تأثیر به سزایی دارد، زیرا هر چه بازاری که در دسترس یک شرکت قرار دارد، گسترده‌تر یا بزرگ‌تر باشد، آن شرکت بهتر می‌تواند از مزایای تولید انبوه بهره­مند شود. گستردگی بازارها در رقابت پذیری تأثیر بسزایی دارند، زیرا امکان استفاده از «اقتصاد مقیاس» را فراهم می‌سازند. برای شرکت‌هایی که در قلمروی یک کشور فعالیت دارند، برخورداری از تقاضای بالا جهت فروش محصول، واجد اهمیت زیادی است.

11- تخصصی شدن تجارت[11]: در دنیای امروز، تجارت بیش از پیش تخصصی شده و با روش‌های ساده نمی‌توان به اهداف بزرگ تجاری دست یافت. هنگامی که عرضه کنندگان یک کالا یا فعالان یک بخش خاص اقتصادی از لحاظ جغرافیایی به یکدیگر نزدیک شده و به ایجاد یک «خوشه صادراتی» اقدام می‌کنند، کارایی آن‌ها افزایش می‌یابد و فرصت‌های بیشتری برای «نوآوری در محصول» یا فرآیند تولید در اختیار آنان قرار می‌گیرد و موانعی که در راه ورود به بازار، برای شرکت‌های نوپای عضو خوشه‌های صادراتی وجود دارد، کاهش می‌یابد که نتیجه آن افزایش رقابت پذیری در بازارهای هدف است.

مطلب مرتبط :   مبانی مفهوم شناسی کارت امتیازی متوازن

12- نوآوری[12]: نوآوری در اقتصاد عبارتست از ایجاد تحولی است که به افزایش ارزش از دیدگاه تولید کننده یا مصرف کننده منجر شود. هدف از نوآوری ایجاد تغییرات مثبت در جهت بهینه کردن کالاها، ایجاد تسهیل در زندگی، دستیابی به رفاه و نظایر آن است. از آنجا که نوآوری به افزایش بهره­وری منجر می‌شود، رقابت پذیری را ارتقاء می‌بخشد که نتیجه آن افزایش درآمد و ثروت جامعه است. نوآوری نه تنها در برگیرنده نوآوری‌های تکنولوژیکی است و به تزریق کالاها و خدمات جدید به درون اقتصاد منجر می‌شود، بلکه شامل سایر اشکال نوآوری مانند نوآوری‌های سازمانی نیز می‌شود که ماهیتی غیرتکنولوژیک دارند. نوآوری‌های اخیر مشتمل بر معرفی روش‌های جدید مدیریتی، تکنیک‌های نوین بازاریابی، بکارگیری تدارکات لجستیکی و نظایر آن‌هاست (فروزنده دهکردی و رحیمی کلور، 1389، 25).

[1] Institutions

[2] Infrastructures

[3] Macroeconomic Stability

[4] Health

[5] Higher Education And Training

[6] Good Market Efficiency

[7] Labor Market Efficiency

[8] Financial Market Sophistication

[9] Technological Readiness Level

[10] Micro- Machine

[11] Business Sophistication

[12] Innovation

Close Menu