عوامل مؤثر بر تعهد سازمانی:

عوامل مؤثر بر تعهد سازمانی:

عوامل مؤثر بر تعهد سازمانی:

   در تحلیل عوامل مؤثر بر تعهد سازمانی و هم چنین تأثیرات و پیامدهای آن به طور خاص از دو مدل نظری می توان بهره گرفت. مودی و همکاران (1982) در مدل نظری خود ، نمودار شماره (2-8) چهار دسته و گروه از پیش شرطهای تعهد  سازمانی را بیان کرده اند:

الف) ویژگیهای شخصی و فردی، شامل سن، جنس، میزان تحصیلات، نژاد، سابقه خدمت.

 ب) ویژگیهای مرتبط با نقش، هم چون حیطه شغل یا چالش شغلی، تضاد نقش و ابهام نقش از دیگر عوامل مرتبط با تعهد سازمانی تلقی می شود .

ج) ویژگیهای ساختاری، هم چون بعد و اندازه سازمان، میزان تمرکز و رسمیت سازمانی، حیطه کنترل و نظارت، معرف عوامل مؤثری است که موجب تعهد سازمانی نیروها می شود.

 د) تجربیات کاری که در طول زندگی کاری فرد در سازمان رخ می دهد، عامل عمده ای است که بر میزان وابستگی روانی کارکنان به سازمان، مهم است (زکی،

   زمانیکه کارکنان از شغل خود راضی بوده، و نسبت به سازمان اعتماد و اطمینان داشته باشند به همان نسبت بر میزان تعهد سازمانی آنان افزوده می شود. بر اساس این مدل، رضایت شغلی بلافاصله پس از ورود به سازمان شکل می گیرد در حالی که تعهد سازمانی به کندی توسعه می یابد؛ لذا رضایت شغلی پیش شرط تعهد سازمانی است. در این مدل نظری، تعهد سازمانی موجب حضور فعال فرد در سازمان می شود؛ میزان تمایل به ادامه فعالیت فرد در مؤسسه افزایش می یابد و سرانجام، عملکرد شغلی او بهبود می یابد (زکی، 1387) .

مطلب مرتبط :   تجربیات برتر در حوزه سنجش و ارزشیابی | کاملترین نمونه های رایگان سالتحصیلی 97-98

ماتیو و زاجاک (1990) یافته های بیش از 200 پژوهش در زمینه تعهد سازمانی را با فرا تحلیل مورد بررسی قرارداده اند و به ارائه یک مدل نظری در خصوص سه مقوله : عوامل پیش نیاز و موجب تعهد سازمانی، عوامل همبسته با تعهد سازمانی، و نتایج و پیامدهای تعهد سازمانی دست یافته اند (زکی، 1387).

جدول شماره (2-1): طبقه بندی عوامل مؤثر بر تعهد سازمانی

مقدمات ایجاد تعهد عوامل همبسته پیامدهای تعهد سازمانی
ویژگیهای شخصی ویژگیهای شغل انگیزه عملکرد شغلی
سن

جنس

تحصیلات

وضعیت تأهل

سابقه شغلی

سابقه در سازمان

استنباط از شایستگی خود

توانایی

دستمزد

وضعیت نقش:

·     ابهام نقش

·     تضاد نقش

·     تعدد نقش

تنوع مهارت

استقلال کاری

چالش

دامنه شغل

روابط گروه یا رهبر:

·      انسجام گروهی

·      وابستگی کاری

·      ملاحظه کاری رهبر

·      ارتباطات رهبر

·      رهبری مشارکتی

خصوصیات سازمانی:

·  اندازه سازمان

·  تمرکز سازمانی

(کلی ، درونی)

درگیر شدن با شغل

فشار شغلی

تعهد شغلی

(با توجه به ارزیابی دیگران، سنجش بازده)

استنباط از راه چاره های دیگر

تمایل به جستجو برای کار دیگر

تمایل به ترک سازمان

میزان توجه به کار

تأخیر

تغییر شکل

رقابت شغلی از:
(کلی، ذاتی، ظاهری)

سرپرستی

همکاری

ترفیعات

ماهیت کار

اقتباس از ماتیو و زاجاک (1990)

مقدمات ایجاد تعهد در پنج دسته تقسیم می شود:

  1. ویژگیهای شخصی و فردی همچون سن، جنس، تحصیلات ، وضع تاهل ، سابقه شغلی، سابقه در سازمان، توانایی ها و …
  2. مشخصات شغلی همچون تنوع مهارت، استقلال، چالش شغلی
  3. ویژگیهای مرتبط با نقش هم چون ابهام نقش، تعدد نقش، تضاد نقش
  4. چگونگی روابط گروهی_رهبر همچون انسجام گروهی، وابستگی کاری، ارتباطات رهبر
  5. ویژگیهای سازمان همچون میزان تمرکز، رسمیت سازمان، بعد و اندازه سازمان.

همچنین عوامل همبسته و مرتبط با تعهد سازمانی شامل انگیزش شغلی، رضایت شغلی (درونی، بیرونی، کلی) است. سرانجام اینکه تعهد سازمانی در تمایل به ماندن، عملکرد شغلی، و سنجش بازدهی، نقش دارد (زکی، 1387).

می یر، استنلی، هرسکویچ و تپلنیسکی[1] (2002) تلاش کرده اند مدل ماتیو و زاجاک  (1990) را تکمیل کنند. ویژگیهای این تحقیق در مقایسه با تحقیق ماتیو و زاجاک در موارد ذیل فهرست می شود:

الف) بررسی عوامل سه گانه ضروری، همبسته و تأثیرات تعهد سازمانی براساس مدل سه وجهی تعهد عاطفی، مستمر و هنجاری.

ب) افزودن متغیرهای جدید و تکمیل متغیرهای مدل مورد نظر.

متغیرهایی که در مدل جدید به آنها توجه شده عبارت است از: خودکارامدی، نوع کنترل، گونه های سه گانه عدالت سازمانی، حمایت سازمانی، جایگزینها، سرمایه گذاریها، تعهد شغلی، رضایت شغلی بیرونی و درونی، رضایت عمومی شغلی، ابعاد پنجگانه رضایت شغلی نسبت به همکاران، حقوق، ترفیعات (سرپرست و کار، رفتار تابعیت سازمانی، تضادخانه-کار و استرس) (زکی، 1387).

[1] -Meyer, Stanley, Herscovitch, and Topolnytsky

1387

Close Menu