سطوح مسئولیت پاسخگویی

سطوح مسئولیت پاسخگویی

سطوح مسئولیت پاسخگویی

مسئولیت پاسخگویی انواع گوناگون وسطوح مختلفی دارد.  بعنوان مثال پاسخگویی میتواند ازجنبه های مختلفی موردتوجه قرارگیرد و اشکالات متفاوتی از آن ارائه نمود. مسئولیت پاسخگویی مالی٬ مسئولیت پاسخگویی سیاسی٬ مسئولیت پاسخگویی عملیاتی ومسئولیت پاسخگویی اجتماعی٬از انواع و سبکهای مختلف پاسخگویی می باشند که تحقق و ایفای هر کدام از آنها نیازمند استفاده از ساز و کارهای مناسب خواهد بود.

آقای جی.دی. در مقاله ای تحت عنوان «نقش اطلاعات در مسئولیت پاسخگویی عمومی» پنج سطح از  مسئولیت پاسخگویی را به عنوان پلکان مسئولیت پاسخگویی معرفی نموده است. سطوح مسئولیت پاسخگویی مورد نظر آقای جی. دی . در پاراگراف شماره 73 بیانیه مفهومی شماره یک هیأت مشورتی استانداردهای حسابداری فدرال (FASAD) به شرح زیر مورد استفاده قرارگرفته است.

سطوح یک: پاسخگویی خط مشی یا پاسخگویی در مورد خط مشی هایی که اتخاذ گردیده و                    خط مشی هایی که رد شده است. (ارزش)

سطح دو:  پاسخگویی برنامه یا پاسخگویی در مورد اجرا و میزان دستیابی به اهداف برنامه ها (نتایج یا اثر بخشی)

سطح سه: پاسخگویی فرایند یا پاسخگویی در باره فرآیندها٬ شامل روش های اجرایی یا معیارهای اندازه گیری برای وظایف تعیین شده (برنامه ریزی٬ تخصیص و اداره).

سطح چهار: پاسخگویی عملکرد یا پاسخگویی در مورد چگونگی عملکرد (کارایی و صرفه اقتصادی).

سطح پنج : پاسخگویی التزام و مشروعیت مصرف وجوه طبق بودجه مصوب (رعایت).

هرچند مسئولیت پاسخگویی در جوامع امروزی به صورت های متفاوتی بکار می رود اما در مفهومی عام به فرآیندهایی اطلاق می شود که شهروندان٬ حاکمان را موظف به ارائه پاسخ یا گزارش در مقابل رفتار و عملکرد شان می کنند.

مطلب مرتبط :   عوامل ایجاد حساسیت پوستی؛ نشونه ها و راه های درمان اون 

این امر از این طریق انجام می شود. بدین صورت که نمایندگان مردم در مجلس قانون گذاری اجازه                     می دهند تا مدیران سیاسی و کارکنان دولتی از طریق ساز و کارهای قانونی و نظارتی انتخاب شوند. بنابراین موظف خواهند بود نسبت به وظایف محوله پاسخگو باشند. مدیران سیاسی نیز مأموران زیر دست خود را از طریق سلسله مراتب اختیار و مسئولیت٬ پاسخگو نگه می دارند و هم چنین دادگاه ها و محاکم اداری از مجریان دولتی می خواهند که در مقابل قانون پاسخگو باشند. (آکین[1]  و هینتزمن[2] 2 ٬ 2000 ٬ 45).

نظام سیاسی هر کشور تعیین کننده ساز و کارهای پاسخگویی دولت ها و حکومت های محلی است براساس نظر هیئت استانداردهای حسابداری دولتی آمریکا(1993). مسئولیت پاسخگویی دولت بر این مبنا استوار است که شهروندان حق دانستن دارند٬ این حق که به آسانی از حقایق (که ممکن است منجر به مناظره عمومی به وسیله شهروندان و نمایندگان آنها شود) آگاه شوند. در جامعه مردم سالار٬ گزارشگری مالی در انجام وظیفه دولت به منظور پاسخگویی به عموم نقش اساسی بر عهده دارد (مهدوی 1379 ٬ 41). باباجانی نیز مسئولیت پاسخگویی را وظیفه ای می داند که در اجرای آن اشخاص٬ برای ادای مسئولیت هایی که به عهده ی آنها محول شده است٬ دلایل و توضیحات قانع کننده ای به صورت گزارش ارائه می کند.

بنابراین مسئولیت پاسخگویی دو وظیفه مشخص زیر را در بر می گیرد:

1- الزام به انجام دادن وظیفه مشخص موسوم به مسئولیت[3].

2- الزام به توضیح و تشریح چگونگی انجام مسئولیت از طریق ارائه گزارش های لازم که مبتنی بر دلایل منطقی و قابل اتکاست٬ موسوم به پاسخ گوی[4].

مطلب مرتبط :   عوامل چاقی؛ ۱۰ دلیلی که تناسب اندام شما رو تهدید می کنه 

در یک جمع بندی کلی از مسئولیت پاسخگویی می توان آن را به این صورت تعریف کرد: مسئولیت پاسخگویی الزام افراد٬ گروه ها و سازمان ها برای به فعل در آوردن اختیارات و یا مسئولیت های واگذار شده به آن هاستو این الزام از سه جنبه دارای اهمیت است:

1- جواب گویی و توضیح کارهایی که در رابطه با اختیارات و مسئولیت های خویش انجام داده اند و دلیل انجام آن.

2- گزارش دهی در باره نتایج ادامات انجام شده .

3- پذیرش عواقب ناشی از اقدامات انجام شده ومسئولیت های محوله (الوانی 1379 ٬ 25).

[1]  Aucion

[2]  Heintzman

[3] Responsibility

[4] Accountability

Close Menu