دانلود پایان نامه ارشد درباره
عقب ماندگی، اهل البیوتات، رسول اکرم (ص)، اختلالات روانی

دانلود پایان نامه ارشد درباره عقب ماندگی، اهل البیوتات، رسول اکرم (ص)، اختلالات روانی

همچنین مفید و مضری داشته باشند که انتقال دهنده این صفات عوامل کوچک وذره بینی به نام ژن می باشد.
حضرت علی (علیه السلام) درباره کسی که دارای فضایل خانوادگی می باشد می فرمایند:
« اذا کرم اصل الرجل کرم معیبه و محضره »۶۲
کسی که ریشه خانوادگیش شریف است در حضور و غیاب و درهر حال دارای فضیلت و صفات پسندیده است .
و در جای دیگر می فرماید:
« حسن الاخلاق برهان کرم الاعراق »۶۳
ملکات پسندیده و اخلاق خوب دلیل وراثت های پسندیده انسان است.
حضرت علی (علیه السلام) در عهدنامه مالک اشتر به ریشه خانوادگی که بسیار ارزشمند می باشد اشاره می کند و می فرماید:
« ثم الصق بذوی الاحساب ولاهل البیوتات الصالحه والسوابق الحسنه ثم اهل النجده والشجاعه و السخاء والسماحه فانّهم جماع من الکرم و شعب من العرف »۶۴
لازم است در حوزه اداری همبستگی و پیوست شما با مردم با فضیلت باشد ، مردمی که در خانه انسان های شریف به وجود آمده و با حسن سابقه ونیک نامی زندگی کرده اند مردمی که دارای رشادت و شجاعت و صاحب علو همت و سخاوت باشند زیرا چنین مردمی کانون کرم و شاخه شجره نیکی و فضیلت هستند.
۱-۳-۲-۲-وراثت های نامطلوب
برای جلوگیری از پیدایش نسل های ناقص ، اسلام تا آنجا که عملا میسر است تعالیم لازم را به پیروان خود داده است و به این وسیله از وراثت های نامطلوب و پیدایش فرزندان ناقص و عقب مانده جلوگیری کرده است . دنیای امروز نیز همان مطالب را از نظر علمی ثابت کرده است.
به عنوان مثال اسلام در چند مورد برای برهم زدن عقد ازدواج تسهیلات قانونی مقرر کرده است که یکی از آن موارد جنون است که اگر زنی با مردی ازدواج کند به گمان اینکه یک فرد عاقل و نرمال است و بعدا بفهمد که او مجنون و دیوانه است حق دارد ازدواج را شخصا برهم زند این ازدواج نیاز به طلاق ندارد و برای طرف مقابل حق فسخ است ( ماده ۱۱۲۱ ق . م ). مورد دیگر ازدواج با فرد شرابخوار است که حضرت علی (علیه السلام) در این باره می فرمایند : « من زوج کریمته من شارب خمر فقد قطع رحمها »۶۵
کسی که دختر خود را به فرد شرابخوار بدهد با این عمل قطع رحم کرده است.
ولی باید توجه داشت که عواملی که باعث نقص های بدنی و روانی کودک در شکم مادر می شود منحصر به این چند مورد نیست. ولی در بعضی از روایات به مواردی اشاره شده است.
مثلا دادن غذا یا میوه خاص برای مادران باردار و … که معلوم می شود عوامل جوی یا مواد غذایی یا روحیه وافکار مادر در چنین اثرات موثر و یا خدای ناخواسته نا مطلوب دارد که رسول اکرم (ص) اهمیت این مسله را ضمن بیان حدیثی چنین آورده است:
« الشقّی ، شقی فی بطن امّه و السعید سعید فی بطن امّه »۶۶
بدبخت کسی است که در رحم مادر گرفتار شقاوت باشد و خوشبخت کسی است که در رحم مادر سعادتمند باشدسعادت ها و شقاوت ها ، خوشبختی ها و بدبختی ها که در شکم مادر نصیب فرزند می شود بعضی از آنان به صورت سرنوشت قطعی و اجتناب ناپذیر است و تا پایان عمر با فرزندان خواهد بود مانند نابینایی و ناشنوایی مادرزاد ، عقب ماندگی های ذهنی و معلولیت های جسمی و روانی و … که در این موراد شرایط رحم علت تامه می باشد . ولی بعضی از بدبختی ها و خوشبختی ها جسمی و روانی است که رحم مادر زمینه مساعد و قابلیت برای فرزند ایجاد می شود و در واقع شرایط رحم علت معّدهآن ها است در این قبیل موارد سعادت و شقاوت رحم مادر سرنوشت قطعی نیست بلکه ملاک بقاء و محو آن صفات پسندیده یا ناپسند عوامل تربیتی و شرایط محیط مساعد یا نامساعد است .
موید این سخن روایتی از امام پنجم امام محمد باقر (علیه السلام) است که قابلیت تغییر بعضی از صفات موروثی را در رحم با کلمه بداء بیان فرموده است و اینچنین می فرماید :
« ثم یوحی اله تعالی الی الملکین اکتب علیه قضایی و قدری و نافذ امری و اشترطا الی البداء فیما تکتبان فیقولان یا ربّ ما نکتب ؟فیوحی الیه عزوجل الیها ان ارفعا رؤسکما الی رأی امه خیرفعان فاذا اللّوح یقرع الی جبهه امّه فینظران فیه فیجدان فی اللّوح صورته و رؤیته و اجله و میثاقه شقیّا او سعیدا و جمیع شأنه فیکتبان جمیع ما فی اللّوح و یشترطان البداء فیما یکتبان »۶۷
خداوند به دو فرشته مامور ساختمان کودک در رحم مادر وحی می کند قضا و قدر و فرمان نافذ مرا درباره طفل ثبت نمایید و برای من شرط بداع قرار دهید . یعنی صفاتی را که ثبت می کنید به طور سرنوشت قطعی نیست بلکه در شرایط مخصوص قابل تغییر است . فرشتگان می گویند چه بنویسیم ؟ خداوند وحی می کند سر بردارید و پیشانی مادر را ببینید ، در پیشانی مادر لوحی مشاهده می کنید که صورت و قیافه و عمر و عهد وپیمانی معنوی و سعادت و شقاوت و تمام شئون زندگی طفل در آن نوشته شده است . فرشتگان آنچه در لوح ثبت است می نویسند و قابلیت تغییر را در آن قید می کنند.
در این حدیث دو نکته جالب قابل توجه است،
آن که لوح در بازو یا سینه مادر نیست بلکه در پیشانی مادر است . پیشانی در عین اینکه از نظر جسمی یکی از اعضاء بدن است می تواند کنایه از دستگاه معنوی و افکار مغز مادر باشد . بنابراین مجموعه نوشته های تکوینی جسم و فکر مادر زمینه ساختمان فرزند است.
«اینکه کلمه بداء در امر خداوند آمده و فرشتگان نیز لوح را با شرط بداء ثبت می کنند و این در کمال صراحت دلالت می کند به این که تمام صفات موروثی شکم مادر سرنوشت قطعی و حتمی نیست و عواملی من جمله محیط و تربیت می تواند آن ها را تغییر دهد.»۶۸
اگر همه وراثت ها قطعی و غیر قابل تغییر باشد، اگر تمام صفات ناپسند و خلقیات بد پدران و مادران نیز مثل رنگ چشم و پوست و یا اختلالات روانی و عقب ماندگی ذهنی قطعی و حتمی غیر قابل تخلف فرزندان باشد . قیام انبیاء الهی و تعلیم مقدسات آسمانی آنان زائد و بی معنی است و کلیه سازمان های تربیتی و اصلاحات اخلاقی جوامع بشری بی فایده و لغو خواهد بود.
عادات تربیتی و تمرینات پی گیر ورزش به اندازه ای قوی و نیرومند است که می تواند بر شرنوشت های موروثی غلبه کند و وضع تازه ای را به وجود آورد.
حضرت علی (علیه السلام) می فرمایند:
« العاده طبع ثان »عادت برای مردم معتاد خود طبیعت دومی است که پدید آمده است.
ممکن است این سوال به ذهن برسد که چرا روایت سعادت و شقاوت کودک را به مادر نسبت داده اند و از پدر نامی به میان نیامده است؟
«شاید بتوان اینگونه جواب داد که ، به علت نزدیکی روحی و جسمی کودک در دوران جنینی با مادر تمام حالات روحی و روانی مادر در جنین اثر می گذارد . جنین در ایام طولانی حمل ، به خاطر ارتباط خون و غذایی که از طریق بند ناف با مادر دارد از تمام مسائلی که روی جسم و روح مادر اثر می گذارد ، متأثر می شود و در این مدت پدر هیچ نقشی را ایفا نمی کند.»۶۹
«نکته دیگر این که اگرچه پدر و مادر هر دو در تکوین و ایجاد سلول اولیه جنین به طور یکسان سهیم هستند ولی چون نقش پدر بعد از اتمام عمل لقاح عملا تمام می شود لذا روایت نقش اصلی را به مادر داده است و آن هم به این دلیل که تنها مادر است که به آن ذره کوچک رشد می دهد و در محیط رحم ، جنین را به تکوین می رساند ، بنابراین سهم مادر در ساختمان وجودی جنین به مراتب بیشتر از پدر است.
سوال دیگر این که در سعادت و شقاوت کودک علاوه بر رحم ، تربیت و شرایط محیط هم موثرند. منتهی کدامیک نقش موثرتری دارند ؟ در جواب می توان گفت که اگرچه وراثت زیربنای صفات و خصایص خوب و بد فرزند می باشد ، ولی تربیت و شرایط محیطی را هم نمی توان نادیده گرفت ، به طور کلی وراثت و محیط در یکدیگر تاثیر متقابل دارند و هیچ صفتی را نمی توان به طور کامل به یکی از آن ها نسبت داد . اما می توان ادعا کرد که در برخی از ویژگی ها نقش یکی از آن دو بارزتر است . به طور مثال فردی که زنا زاده است گرچه در حقوق اسلامی از بعضی از مسائل محروم شده است مثل به دست گرفتن مقدرات مهم مسلمین یا مسند قضاوت ، ولی این مسئله زمینه کارهای خلاف را در او همیشگی نمی کند و می توان با تربیت صحیح و جدی آن زمینه فاسد را از او دور کرد.»۷۰
پس حال که روشن شد وراثت و تربیت تاثیر متقابل دارند پس بچه هایی که به هر دلیل والدین خود را از دست می دهند و در محیط های غیر خانواده مانند شیرخوارگاه ها و پرورش گاه ها رشد می کنند اگر درست تربیت شوند در آینده فردی مفید و شایسته ای برای جامعه می شوند.
پس نتیجه می گیریم که مادر به عنوان موثرترین عامل محیطی و وراثتی در رشد شخصیت فرزندان نقش بسزایی دارد ، مادر باید فردی صالح و شایسته باشد . تاثیر مادر آن چنان مهم است که طبق متون دینی ما بخشی از عوامل نیکبختی و تیره بختی افراد مربوط به دوران بارداری مادر است . اعمال و رفتار و حالات مادر در آن دوران حساس در شکل گیری شخصیت آینده کودک تاثیر دارد.
در این قسمت به نمونه ای از نقش مادر در تربیت فرد اشاره می کنیم.
امام حسین (علیه السلام) نیز در روز عاشورا برای معرفی خویش و آگاه کردن دل های بیدار ، به مادر بزرگوارش حضرت فاطمه زهرا (س) و مادر بزرگ شایسته و فداکارش حضرت خدیجه اشاره نمود و فرمود :
« انشدکم الله هل تعلمون انّ امی فاطمه بنت محمد ؟ قالو : اللهم نعم
انشدکم الله هل تعلمون انّ جدّتی خدیجه بنت خویلد اول نساء هذه الامه اسلاما قالو : اللهم نعم.»
شما را به خدا ! آیا می دانید که مادر من فاطمه زهرا دختر محمد مصطفی (صلی الله علیه و آله) است؟ گفتند: آری
شما را به خدا ! آیا می دانید که خدیجه دختر خویلد نخستین زنی که اسلام را پذیرفت مادربزرگ من است؟ گفتند: آری
آن حضرت در گفتار دیگری به آثار تربیت در دامن مادران پاک و عفیف پرداخته و اثر عمیق و ریشه دار آن را در زندگی افراد چنین شرح می دهد:
« الا وان الدّعی ابن الّدعی قدرکز بین اثنتین : بین السّلّه . الذّله . و هیهات منّا الذّلّه . یابی الله لنا ذالک و رسوله و المومنون و حجور طابت و طهرت و انوف حمیّه و نفوس ابّیه : من ان نوثرطاعه اللئام علی مصارع الکرام.»۷۱
اینک عبیدالله ناپاک ، فرزند ناپاک ، مرا در پذیرش یکی از دو راه مجبور کرده است ، بین مرگ و ذلّت . اما هیهات که ما ذلّت و خواری را بپذیریم ، خداوند و رسولش و مومنین دامن های پاک و غیرتمندان و عزتمندان بر ما نمی پسندد که اطاعت فرومایگان و پست فطرتان را بر مرگ با عزت و شرافتمندانه ترجیح دهیم.
پس این نکته را می توان درک کرد که مادر نقش فوق العاده ای در ساختار هویت فرزند دارد.
۱-۳-۳ – اضطراب مادر
«حاصل انعقاد نطفه ، پیدایش جنین در رحم مادر است که از مراحل تکامل متعددی می گذرد و بالاخره پس از حدود چهل هفته یا ۹ ماه انتظار بصورت طفلی کامل پا به عرصه جهان می گذارد . دوران حمل ، دوران مهمی برای مادر از آن بابت مهم است که یک زندگی محتاطانه و اغلب توام با نگرانی و اضطراب را می

مطلب مرتبط :   منبع مقاله درموردقرآن کریم، ابن تیمیه، مسجد الحرام، آیات و روایات

دیدگاهتان را بنویسید

Close Menu