تجارت الکترونیک، رفتار مصرف کننده

تجارت الکترونیک، رفتار مصرف کننده

ت الکترونیک نوعی از تجارت است که بر پردازش و انتقال الکترونیکی داده ها شامل متن، صدا و تصویر مبتنی باشد. این تجارت فعالیت های گوناگونی از قبیل مبادله الکترونیک کالاها و خدمات، تحویل فوری مطالب دیجیتال، انتقال الکترونیک وجوه، مبادله الکترونیک سهام، بارنامه های الکترونیک، طرح های تجاری، طراحی و مهندسی مشترک، بازاریابی مستقیم و خدمات بعد از فروش را در بر می گیرد (راوری و مقدسی،۱۳۸۶).
چافی۱۶ نیز مفهوم تجارت الکترونیکی را از چهار دیدگاه تعریف نمود:
۱- دیدگاه ارتباطی۱۷: به معنی انتقال اطلاعات، کالاها، خدمات و یا انجام پرداخت از طریق وسایل الکترونیکی
۲- دیدگاه فرایند کسب و کار۱۸: به معنی کاربرد فناوری برای خودکار کردن مبادلات و جریان های تجاری
۳- دیدگاه خدماتی۱۹: به معنی همزمانی کاهش هزینه ی ارائه ی خدمات، افزایش سرعت و کیفیت انتقال خدمات.
۴- دیدگاه به هنگام۲۰: به معنی خرید و فروش اطلاعات و محصولات به صورت به هنگام. هر چند تعاریف ارائه شده توسط محققین از تجارت الکترونیکی از سه بعد مبادله/فعالیت ها، کاربردها و شبکه های ارتباطی تفاوت دارد ولیکن تمام تعاریف حداقل در دو مورد (۱) عمل مبادله و خرید و فروش یک ارزش (کالا، خدمات و اطلاعات) و (۲) استفاده از یک وسیله الکترونیکی (به طور خاص اینترنت) با یکدیگر اشتراک دارند. از سویی تحقیقات مربوط به تجارت الکترونیکی، وجود یک اعتبار تجربی بین عوامل موثر بر روی خرید و رفتار خرید اینترنتی را توجیه می کند. ضمن آنکه سبک پردازش اطلاعات توسط مشتریان، الگوهای خرید، ترجیحات مشتریان و زمینه های مرتبط برای ایجاد جذابیت بیشتر، برای استفاده کنندگان از فروش های اینترنتی نیز مورد توجه قرار گرفته است. محققان بازاریابی معتقدند که در ورای هر عمل خرید، یک فرایند مهم تصمیم گیری نهفته است که باید بررسی شود. مراحلی که خریدار طی می کند تا تصمیم بگیرد که چه نوع محصولاتی را خریداری کند، فرایند تصمیم گیری خرید تعریف می شود. در این زمینه مدل های زیادی وجود دارد که رفتار خرید و شیوه های قابل درک توسط مصرف کنندگان را نشان می دهند. هدف این مدل ها، نظم و ادغام اجزای گسترده دانش شناخته شده در مورد رفتار مصرف کننده می باشد. رفتار مصرف کننده به مطالعه کلیه فرایندهای انتخاب، استفاده، کنارگذاری محصولات و خدمات، تجارب و یا ایده ها توسط افراد، گروه ها و سازمان ها به منظور ارضای نیازها و نیز بررسی تاثیرات این فرایندها بر مشتری و جامعه می پردازد۲۱. بنا بر تعریف دیگری، کسب، مصرف و تمایل به سمت کالا، خدمت، زمان و ایده به وسیله واحدهای تصمیم گیری را رفتار مصرف کننده می گویند. همچنین مطالعه فرایندهایی را که در آن افراد یا گروه ها از کالاها، خدمات یا ایده ها به منظور ایجاد رضایت و تامین نیازها و خواسته ها استفاده می کنند، رفتار مصرف کننده گویند. با توجه به تعاریف ارائه شده می توان گفت این شیوه نگرش به رفتار مصرف کننده، وسیع تر از نگرش سنتی می باشد؛ چرا که در نگرش سنتی، رفتار مصرف کننده بیشتر بر خریدار و پیش زمینه های بلافصل و نتایج فرایند خرید کالا تاکید داشت در حالی که در نگرش جدید، گامی فراتر از این نهاده و به بررسی تاثیرات غیر مستقیم شناخت رفتار مصرف کننده بر فرایند مصرف و سایر پیامدها و نتایجی که بیش از خریدار و فروشنده را در بر می گیرند پرداخته می شود. با در نظر داشتن این مهم که رفتار مصرف کننده فرایندی پیچیده و چند بعدی می باشد، درک و پیش بینی رفتار مصرف کننده کلید موفقیت در برنامه ریزی و مدیریت این محیط در حال تغییر و دگرگونی است. کلیه تصمیمات و فرایندهای بازاریابی بر پایه درک رفتار مصرف کننده بنا شده و تصور اتخاذ تصمیمات کلیدی بازاریابی بدون درک و توجه به رفتار مصرف کننده غیر ممکن است. با این وجود اقدامات اساسی خوبی برای گسترش و ترویج تجارت الکترونیکی در ایران صورت گرفته است. تصویب سیاست تجارت الکترونیکی جمهوری اسلامی ایران، طرح تکفا و قانون تجارت الکترونیکی از جمله آنها محسوب می شود. کسب و کار الکترونیکی کتاب نیز چند سالی است که در کشور آغاز شده است و علاوه بر تبلیغات سایت های مجازی فروش کتاب، دولت نیز با ارائه کارت های الکترونیکی کتاب به دانشجویان، اساتید، خبرنگاران و … سعی در رونق بخشیدن به فروش اینترنتی کتاب داشته است(جعفرپور و رحمان سرشت،۱۳۸۸).
۲-۴.مزایای تجارت الکترونیک
هنگام ارزیابی تأثیر تجارت الکترونیک بر سازمان، شناسایی فرصت هایی مبادلات تجارت الکترونیک برای خریدار (شامل تراکنشهای مربوط به فراهم آوردن منابع مورد نیاز برای سازمان از تأمین کنندگان) و فروشنده (شامل تراکنشهای مربوط به فروش محصولات به مشتریان سازمان) می تواند آموزنده باشد. در جدول ۲ عمده ترین مزایای تجارت الکترونیک در دو بعد فوق آمده است (راوری و مقدسی،۱۳۸۶).

مطلب مرتبط :   تحلیل سلسله مراتبی، سیستم اطلاعاتی

جدول۲- ۱مزایای تجارت الکترونیک(راوری و مقدسی،۱۳۸۶).

۲-۵.مدل های تجارت الکترونیک
تجارت الکترونیک زمینه بالقوه ای را برای کمک به ایجاد روابط ساده، روان، مولد۲۲، شفاف۲۳ و موثر بین بخش های تجاری و مصرف کنندگان، مصرف کنندگان با بخشهای تجاری، مصرف کنندگان با یکدیگر و بخش های تجاری با یکدیگر فراهم می کند. این موضوع تحت عنوان مدلهای، وجوه، فرصتها ویا کاربردهای تجارت الکترونیک طبقه بندی و بررسی می گردد. جدول ۲-۱ مدل های اصلی تجارت الکترونیک را نشان می دهد.
۲-۵-۱.مدل مصرف کننده – مصرف کننده۲۴
این مدل
کار تجارت مابین مصرف کننده ها را به صورتی ساده و روان تسهیل می نماید. طرفین معامله افراد هستند و منبع درآمد پولی است که برای برقراری ارتباط بین خریدار و فروشنده از آنها دریافت می گردد. نحوه اخذ پول می تواند به صورت یک مقدار مشخص و یا به صورت حق کمیسیون باشد.
جدول۲- ۲ مدل ها یا کاربردهای تجارت الکترونیک (راوری و مقدسی،۱۳۸۶).

۲-۵-۲.مدل تجارت – مصرف کننده۲۵
مدل تجارت – مصرف کننده شیوه جدید و سریع فروش کالا به مصرف کنندگان است. در این مدل شرکتها با مشتریان در ارتباط هستند و به مشتریان امکان می دهند تا از هر گوشه ای از جهان و در هر زمانی از روز و شب کار خرید و فروش کالای مورد نیاز خود را انجام دهند (دورلاچر۲۶، ۲۰۰۰). پیش بینی می گردد که شیوه داد و ستد تجارت – مصرف کننده در حدود ۲۵ درصدد کل تجارت بر خط را سه سال منتهی به ۲۰۰۶ به خود اختصاص دهد(بنیامین و ویگند، ۱۹۹۵، ص ۶۲به نقل از راوری و مقدسی ،۱۳۸۶).
۲-۵-۳.مدل تجارت – تجارت۲۷
در این مدل طرفین معامله شرکتها هستند. این نحوه داد و ستد بهترین و بیشترین فرصت را برای سرمایه گذاران جدید در تجارت الکترونیک نوید می دهد. به طور یکه ۷۵ درصد از کل مجموعه تجارت جهانی اینترنتی را در بر می گیرند. داد و ستد تجارت – تجارت ستون فقرات اقتصاد نوین را تشکیل می دهد و دامنه ای گسترده از درآمدهای کم تا بسیار زیاد را در بر می گیرد(راوری و مقدسی،۱۳۸۶).
۲-۵-۴.مدل مصرف کننده – تجارت۲۸
مدلهای فوق گستردگی چندانی ندارند اما آنها سبب پدیدار شدن تفاوتهای مابین تجارت مبتنی بر اینترنت و شکلهای ابتدایی تجارت شده اند. مثل کرایه یک ماشین از نقطه ای مشخص با مبلغی تعیین شده از یک سایت اینترنتی (راوری و مقدسی،۱۳۸۶).
۲-۶.تجارت الکترونیک و نقش آن در صنعت بیمه
یکی از مهمترین آثار رشد و توسعه فناوری اطلاعات در عصر حاضر پدیده تجارت الکترونیکی است. بیمه الکترونیکی نیز که کاربرد اینترنت و فناوری اطلاعات در توزیع و تولید خدمات بیمه ای است یکی از زیر مجموعه های تجارت الکترونیکی محسوب می شود که همگام با توسعه اینترنت بسط و گسترش یافته و استفاده از آن در سال های اخیر در کشورهای مختلف مرسوم شده است. بیمه در برخی از کشورهای صنعتی مانند آمریکای شمالی و اروپا مدت هاست که از طریق اینترنت فروخته می شود؛ کشورهای آسیایی چون سنگاپور، بحرین، کره و امارات متحده عربی نیز فروش اینترنتی بیمه را آغاز کرده اند .
در مقایسه با دیگر بخش های صنعتی و خدماتی، فناوری های تجارت الکترونیکی تاثیر بسیار محدودی بر صنعت بیمه داشته است. ولی به نظر می رسد که این تاثیر در کوتاه مدت مقدار زیادی تغییر کند. طبق بررسی های انجام شده، پیش بینی می شود بازار بیمه الکترونیکی ۵/۱ درصد از مجموع حق بیمه ها را تا سال ۲۰۰۵ به خود اختصاص دهد. امروزه دیگر صحبت از بیمه الکترونیکی یک ایده نیست بلکه واقعیتی است که شاید فاصله بین کشورهای در حال توسعه و کشورهای توسعه یافته باشد (فلاحتی،۱۳۸۴).
۲-۷. تعریف واژه بیمه
واژه بیمه که در زبان فرانسه assurance و در زبان انگلیسی insurance نامیده می شود، ظاهرا به کلام فارسی شباهت دارد ولی معلوم نیست از چه تاریخی مصطلح شده و غرض از استعمال آن چه بوده است. لغت شناسان معتقدند که واژه های انگلیسی و فرانسه از ریشه لاتینی secures که به معنای اطمینان است گرفته شده و علاوه بر عقد بیمه در معانی تضمین ، تأمین ، اعتماد یا اطمینان به کار رفته است. واژه بیمه در اغلب زبان های دیگر نیز از همین ریشه مشتق شده است . در حالی که تصور نمی رود که واژه ” بیمه ” در فارسی خود از ریشه های عربی، ترکی، عبرانی، یونانی، روسی یا لاتین باشد گو اینکه واژه های بسیاری در زبان فارسی از این زبانها گرفته شده، با این همه ، به نظر می رسد که ریشه اصلی همان ” بیم ” است زیرا عامل اساسی انعقاد عقد بیمه ، ترس و گریز از خطر است و به سبب همین ترس و به منظور حصول تأمین عقد بیمه وقوع می یابد. برخی دیگر از نویسندگان عقیده دارند بیمه واژه ی هندی و ماخوذ از زبان های اردو و هندی است و منظور از آن هم عملی است که به موجب آن شخص با دادن وجهی به شخص دیگر به نام بیمه گر اقدام به تضمین موضوع بیمه در قبال خطرات احتمالی آتی می نماید. ولی به هر حال آنچه از واژه ی « بیمه» در زبان فارسی و معادل آن در زبانهای دیگر به دست می آید این است که بیمه تدبیری است در جهت مقابله با خطرات ناشی از حوادث احتمالی و هم چنین وسیله ای است برای کاستن از میزان تشویش و نگرانی ناشی از بروز این حوادث.
فرهنگستان ایران بیمه را اصطلاحی بانکی دانسته و در تعریف آن چنین بیان می دارد.« عملی است که اشخاص با پرداخت پول ،مسئولیت کالا یا سرمایه یا جان خود را به عهده ی دیگری می گذارد و بیمه کننده در هنگام زیان باید مقداری از زیان را بپردازد.» در جلد دوم مجموعه ایران شهر نیز بیمه به این شرح تعریف شده است« بیمه در لغت به معنی ایمن داشتن جان و مال است از خطرات احتمالی، به نظر می رسد از واژه بیمه مشتق شده باشد»( صحرایی،۱۳۹۲).

مطلب مرتبط :   کتابخانه عمومی

۲-۸.بیمه الکترونیکی
فناوری اطلاعات و ارتباطات به صنعت بیمه شکلی منعطف بخشیده، آن را متحول نموده و مجبور به ترک قید و بندها و مقررات سنتی و استفاده از فناوری جدید نموده است. با توجه به روند فناوری جدید در پردازش و تبادل داده ها، نیازهای جدیدی برای شیوه ارائه خدمات بیمه ای مطرح شده است.
بیمه الکترونیکی در یک نگاه کلی درصدد فراهم آوردن امکاناتی برای مشتریان است تا دسترسی به خدم
ات بیمه ای با استفاده از واسطه ای ایمن و بدون حضور فیزیکی صورت پذیرد. بر اساس تعریفی دیگر، بیمه الکترونیک به معنای ارائه و مبادله خدمات با بهای اندک از طریق کانال های الکترونیکی است. در این تحقیق، بیمه الکترونیکی عبارت است از تأمین یک پوشش بیمه ای از طریق بیمه نامه هایی که درخواست پیشنهاد، صدور، مذاکره و قرارداد آن به صورت آنلاین انجام شده و پرداخت حق بیمه، صدور، توزیع و فرآیند پرداخت خسارت، همگی به شکل آنلاین صورت می گیرد.
بیمه الکترونیکی به معنای عام به کاربرد اینترنت و تکنولوژی اطلاعات در تولید و توزیع خدمات بیمه ای گفته می شود و در معنای خاص می توان بیمه الکترونیکی را ابزار تأمین پوشش بیمه ای از طریق بیمه نامه هایی تعریف کرد که به صورت آنلاین مورد درخواست و مذاکره واقع شده و قرار داد آنها منعقد می شود. با این که پرداخت حق بیمه، توزیع بیمه نامه و فرآیند پرداخت خسارت می تواند به صورت آنلاین انجام گیرد، اما ممکن است در برخی از کشورها محدودیت های مقرراتی (نظارتی) فنی آنلاین به طور مداوم تغییر نمایند (عالیخانی و بهرامی،۱۳۸۶).
۲-۹.پیش نیازهای پیاده سازی بیمه الکترونیکی
در ابن قسمت به بررسی پیش نیازهای پیاده سازی بیمه الکترونیکی پرداخته شده است :
۲-۹-۱.فرهنگ سازی
بستر سازی فرهنگی نقش مهمی در پیاده نمودن فناوری اطلاعات در صنعت بیمه ایفا می نماید و موجب می شود تا به کارگیری آن سریع تر و با موفقیت انجام شود. موثرترین عامل در موفقیت به کارگیری فناوری اطلاعات، اعتقاد و اطمینان مدیران به آینده جهت استفاده از فناوری است که به تنهایی نمی تواند سبب دستیابی به مزیت رقابتی برای شرکت ها شود. برای کسب موفقیت باید این فعالیت ها با فرهنگ سازمان هماهنگ شده و توسط افراد کلیدی سازمان حمایت شوند (عالیخانی و بهرامی،۱۳۸۶).
۲-۹-۲.آسیب شناسی
باید مشکلات و موانع به کارگیری فناوری اطلاعات در صنعت بیمه جهت پیاده سازی بیمه الکترونیکی به شکل علمی و دقیق مورد بررسی قرار گرفته و برای رفع آن برنامه ریزی شود که این مهم در این تحقیق مورد بررسی قرار خواهد گرفت(عالیخانی و بهرامی،۱۳۸۶).
۲-۹-۳.درگیری کلیه افراد صنعت بیمه
باید به کلیه اعضای صنعت بیمه از مدیران ارشد تا کارکنان سطح عملیاتی، آموزش های لازم داده شود تا به عنوان کارشناسان فناوری اطلاعات شناخته شده و از تجارب و مهارت های آنها برای پیاده سازی فناوری اطلاعات استفاده شود(عالیخانی و بهرامی،۱۳۸۶).
۲-۹-۴.کوچک سازی ساختار سازمانی
همان طور که در قسمت های قبل در بحث مکان شناسی شرکت های بیمه عنوان شد، خارج نمودن فعالیت های غیر ضروری از محیط

مطلب مرتبط :   جغرافیای شهری، برنامه‌ریزی شهری

دیدگاهتان را بنویسید

Close Menu